Mimo zapewnie\u0144 niejakiego Pinokia o pokonaniu wirusa intensywno\u015b\u0107 epidemii wydaje si\u0119 wzrasta\u0107. Pora otrz\u0105sn\u0105\u0107 si\u0119 z szoku, \u017ce autorytet si\u0119 pomyli\u0142, i pomy\u015ble\u0107, jak powinni\u015bmy \u017cy\u0107, \u017ceby prze\u017cy\u0107 – i to bez trwa\u0142ego uszczerbku na zdrowiu.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Przejrza\u0142em dla Pa\u0144stwa apolityczne pi\u015bmiennictwo na ten temat. Wynikiem jest poni\u017cszy koncentrat wiedzy praktycznej.<\/p>\n\n\n\n
Czas mycia r\u0105k<\/strong> – nadal zalecane jest 30 sekund<\/strong>. Dobrze sobie ten czas jako\u015b w g\u0142owie skalibrowa\u0107, np. nuci\u0107 podczas mycia fragment piosenki o znanym czasie trwania. Przydatny mo\u017ce by\u0107 tu refren „Bia\u0142ej Armii\u201d Beaty Kozidrak lub refren hymnu Kabareciku Olgi Lipi\u0144skiej, kt\u00f3ry \u015bwietnie pasuje do obecnej sytuacji (fragment od 0:35 na tym filmiku, czyli od s\u0142\u00f3w: I rym, cym, cym\u2026<\/a>).<\/p>\n\n\n\n Dystans <\/strong>– nadal s\u0105 dwa metry (gdyby precyzyjnie przelicza\u0107 zalecane w USA sze\u015b\u0107 st\u00f3p, to wychodzi 1,83 m) przy zachowaniu kilku dodatkowych kryteri\u00f3w, o czym poni\u017cej w tzw. zasadach z Nebraski.<\/p>\n\n\n\n Kontakt <\/strong>– definicja: <\/strong>przebywanie w odleg\u0142o\u015bci poni\u017cej dw\u00f3ch metr\u00f3w przez czas co najmniej 15 minut poza pomieszczeniami zamkni\u0119tymi lub wsp\u00f3lne przebywanie w pomieszczeniu zamkni\u0119tym (patrz – przegl\u0105d ryzykownych sytuacji).<\/p>\n\n\n\n Maseczki<\/strong> – powinny by\u0107 noszone zw\u0142aszcza tam, gdzie nie da si\u0119 zachowa\u0107 dystansu, ale nie tylko tam. Wynika to z coraz lepiej poznanych dr\u00f3g rozprzestrzeniania si\u0119 wirusa. Opr\u00f3cz dobrze poznanej drogi kropelkowej w coraz liczniejszych publikacjach zwraca si\u0119 uwag\u0119 na rozprzestrzeniania si\u0119 wirusa poprzez unoszenie si\u0119 („zawieszenie\u201d na jaki\u015b czas) w powietrzu. Mo\u017ce to mie\u0107 znaczenie zar\u00f3wno w pomieszczeniach zamkni\u0119tych, jak i poza nimi.<\/p>\n\n\n\n Dobra wiadomo\u015b\u0107 – wiele wskazuje na to, \u017ce poza sytuacjami szczeg\u00f3lnymi maseczki klasy N95\/FFP2 s\u0105 r\u00f3wnie dobre jak supermaseczki klasy N99. Tych pierwszych jest na rynku sporo, w tym wielorazowych, nadaj\u0105cych si\u0119 do prania, z wymiennymi filtrami typu HEPA. Maseczki chirurgiczne to swego rodzaju zgni\u0142y kompromis.<\/p>\n\n\n\n Tak przy okazji – na skutek braku rozumnej logistyki w dzia\u0142aniach jedynie S\u0142usznej W\u0142adzy w niekt\u00f3rych plac\u00f3wkach ochrony zdrowia innych maseczek po prostu ju\u017c nie ma.<\/p>\n\n\n\n Poniewa\u017c w USA epidemia jest olbrzymim problemem, to tamtejsze organizacje medyczne wk\u0142adaj\u0105 du\u017co wysi\u0142ku w edukacj\u0119 spo\u0142eczn\u0105, czyli w co\u015b, co w Polsce w aspekcie Covid w og\u00f3le nie zaistnia\u0142o w realnie znacz\u0105cej skali. \u015awietny przyk\u0142ad takiej prostej edukacji dla zwyk\u0142ych ludzi mo\u017cna znale\u017a\u0107 na stronie Medycznego Centrum Uniwersytetu Nebraska<\/a>. Materia\u0142 sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci, kt\u00f3re pozwalam sobie stre\u015bci\u0107 we w\u0142asnym t\u0142umaczeniu:<\/p>\n\n\n\n 7 punkt\u00f3w rozpoznawania sytuacji zwi\u0119kszonego ryzyka Covid:<\/strong><\/p>\n\n\n\n 1. Trudno Ci utrzyma\u0107 bezpieczny dystans (6 ft. = ok. 2 m)<\/strong> wobec ludzi nieb\u0119d\u0105cych Twoimi domownikami – poni\u017cej tego dystansu ryzyko zaka\u017cenia kropelkowego wzrasta.<\/p>\n\n\n\n 2. Ludzie nie nosz\u0105 masek<\/strong> – maska chroni Ci\u0119 przed ekspozycj\u0105 na wirusa, ale r\u00f3wnie\u017c chroni innych przed zaka\u017ceniem z Twojej strony. Je\u017celi Ty nosisz mask\u0119, ale inni w pobli\u017cu nie, to nadal zagro\u017cenie jest dla Ciebie podwy\u017cszone.<\/p>\n\n\n\n W tym punkcie oryginalnego dokumentu<\/a> kr\u00f3tko przedstawione s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zasady racjonalnego i bezpiecznego stosowania maseczek \u2013 zach\u0119cam do lektury.<\/em><\/p>\n\n\n\n 3. Jeste\u015b w pomieszczeniu zamkni\u0119tym<\/strong> \u2013 to znacznie zwi\u0119ksza ryzyko.<\/p>\n\n\n\n 4. Masz kontakt z lud\u017ami, kt\u00f3rzy nie s\u0105 Twoimi domownikami.<\/strong><\/p>\n\n\n\n 5. Dooko\u0142a jest wielu ludzi<\/strong> \u2013 to istotny czynnik ryzyka. W tym\npunkcie oryginalnego\ndokumentu<\/a> zwi\u0119\u017ale przedstawione s\u0105 zasady bezpiecze\u0144stwa podczas\norganizowania zgromadze\u0144.<\/em><\/p>\n\n\n\n 6. Ludzie<\/strong> krzycz\u0105, \u015bmiej\u0105 si\u0119 lub \u015bpiewaj\u0105, nie maj\u0105c masek \u2013 <\/strong>takie sytuacje zwi\u0119kszaj\u0105 ryzyko zaka\u017cenia kropelkowego.<\/p>\n\n\n\n 7. Jedzenie le\u017cy na ladach lub sto\u0142ach, a nie jest serwowane indywidualnie<\/strong> \u2013 r\u00f3wnie\u017c w takich sytuacjach ryzyko zaka\u017cenia jest podwy\u017cszone, chocia\u017cby dlatego, \u017ce ludzie zazwyczaj gromadz\u0105 si\u0119 wok\u00f3\u0142 lad\/sto\u0142\u00f3w z jedzeniem.<\/p>\n\n\n\n Do powy\u017cszego siedmiopunktowego systemu oceny podwy\u017cszonego ryzyka zesp\u00f3\u0142 medyczny Uniwersytetu Nebraska do\u0142\u0105cza 10-punktow\u0105 skal\u0119 ryzyka zaka\u017cenia Covid<\/a> dla r\u00f3\u017cnego rodzaju sytuacji: od 0 (brak ryzyka) do 9. W oryginale ma ona znakomit\u0105 form\u0119 graficzn\u0105. Ja pozwol\u0119 sobie pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 form\u0105 uproszczon\u0105:<\/p>\n\n\n\n Stopie\u0144 zagro\u017cenia 0:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Spacer lub jazda na rowerze z najbli\u017csz\u0105\nrodzin\u0105<\/p>\n\n\n\n Video-spotkania\/konferencje<\/p>\n\n\n\n \u0106wiczenia fizyczne w domu<\/p>\n\n\n\n Praca z domu <\/p>\n\n\n\n Stopie\u0144 zagro\u017cenia 1<\/strong>: <\/p>\n\n\n\n Kupowanie jedzenia z dostaw\u0105\/\u201ena wynos\u201d<\/p>\n\n\n\n Wizyta u lekarza<\/p>\n\n\n\n Gra w tenisa<\/p>\n\n\n\n Zakupy z dostaw\u0105 do domu [o\npaczkomatach autorzy dokumentu nie wspominaj\u0105, ale zak\u0142adam, \u017ce poziom\nbezpiecze\u0144stwa jest tu zbli\u017cony<\/em>]<\/p>\n\n\n\n Stopie\u0144 zagro\u017cenia 2: <\/strong><\/p>\n\n\n\n Spacerowanie lub jazda na rowerze z innymi\nosobami<\/p>\n\n\n\n Tankowanie samochodu<\/p>\n\n\n\n Camping<\/p>\n\n\n\n Gra w golfa<\/p>\n\n\n\n Stopie\u0144 zagro\u017cenia 3:<\/strong> <\/p>\n\n\n\n D\u0142ugodystansowe [w oryginale: <\/em>mi\u0119dzystanowe]\npodr\u00f3\u017ce samochodowe<\/p>\n\n\n\n Osoby\/ekipy sprz\u0105taj\u0105ce [tu nie zosta\u0142o\nsprecyzowane, czy ryzyko dotyczy osoby sprz\u0105taj\u0105cej, czy jej otoczenia, czy\njednego i drugiego<\/em>]<\/p>\n\n\n\n Zakupy w sklepach<\/p>\n\n\n\n Hotele<\/p>\n\n\n\n Stopie\u0144 zagro\u017cenia 4: <\/strong><\/p>\n\n\n\n Podw\u00f3rkowe grillowanie<\/p>\n\n\n\n Bazary<\/p>\n\n\n\n Biura<\/p>\n\n\n\n Restauracje – miejsca na\nzewn\u0105trz<\/p>\n\n\n\n Stopie\u0144 zagro\u017cenia 5: <\/strong><\/p>\n\n\n\n Du\u017ce sklepy<\/p>\n\n\n\n Samoloty<\/p>\n\n\n\n \u201ePi\u017camowe imprezy\u201d\/nocowanie u kogo\u015b<\/p>\n\n\n\n Ogrody zoologiczne<\/p>\n\n\n\n Toalety publiczne<\/p>\n\n\n\n Stopie\u0144 zagro\u017cenia 6: <\/strong><\/p>\n\n\n\n Szko\u0142y<\/p>\n\n\n\n Restauracje – miejsca wewn\u0105trz<\/p>\n\n\n\n Salony fryzjerskie<\/p>\n\n\n\n Autobusy i inny transport\npubliczny<\/p>\n\n\n\n Stopie\u0144 zagro\u017cenia 7: <\/strong><\/p>\n\n\n\n Gra w koszyk\u00f3wk\u0119<\/p>\n\n\n\n Baseny publiczne<\/p>\n\n\n\n Zraszacze (splash pads<\/em>)<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bcio\u0142y<\/p>\n\n\n\n Stopie\u0144 zagro\u017cenia 8: <\/strong><\/p>\n\n\n\n Si\u0142ownie<\/p>\n\n\n\n Parki atrakcji<\/p>\n\n\n\n Stadiony sportowe<\/p>\n\n\n\n Uroczysto\u015bci rodzinne<\/p>\n\n\n\n Stopie\u0144 zagro\u017cenia 9: <\/strong><\/p>\n\n\n\n Du\u017ce koncerty muzyczne<\/p>\n\n\n\n Bary<\/p>\n\n\n\n Przyj\u0119cia\/lokale z serwisem typu bufet<\/p>\n\n\n\n Kasyna<\/p>\n\n\n\n My\u015bl\u0119, \u017ce zdroworozs\u0105dkowe zalecenia ze stosunkowo niewielkiej (nieco poni\u017cej 2 mln mieszka\u0144c\u00f3w) Nebraski maj\u0105 w du\u017cej mierze zastosowanie w naszym dumnym kraju. A przynajmniej powinny mie\u0107.<\/p>\n\n\n\n Nie tak dawno przedstawiciele Obozu Po Wsze Czasy Rz\u0105dz\u0105cego dowodzili, \u017ce minister Szumowski uratowa\u0142 wiele istnie\u0144 ludzkich w Polsce przed \u015bmierci\u0105 w wyniku Covid.<\/p>\n\n\n\n Uwa\u017cne przyjrzenie si\u0119 danym wykazuje, \u017ce rzeczywi\u015bcie \u015bmiertelno\u015b\u0107 zwi\u0105zana z epidemi\u0105 by\u0142a (i jest) relatywnie bardzo niska \u2013 nawet w\u00f3wczas, gdy uprawdopodobni si\u0119 oficjalne dane, b\u0119d\u0105ce wynikiem do\u015b\u0107 kreatywnych metod ich rejestrowania i analizy, stosowanych w tym przypadku przez wspomniany OPWCR. Z drugiej strony \u2013 wszystko wskazuje na to, \u017ce ludzie prze\u017cywaj\u0105 chorob\u0119 nie dzi\u0119ki polityce zdrowotnej pa\u0144stwa, a mimo tej polityki. Brak kompetencji, a momentami elementarnego poczucia odpowiedzialno\u015bci rz\u0105dz\u0105cych widzieli wszyscy. Skoro zatem by\u0142o tak fatalnie, to dlaczego jest tak dobrze?<\/p>\n\n\n\n Szczerze m\u00f3wi\u0105c \u2013 nie ma twardych dowod\u00f3w, ale istnieje do\u015b\u0107 mocna teoria t\u0142umacz\u0105ca, dlaczego niekt\u00f3re kraje (lub regiony) wypadaj\u0105 w statystykach zgon\u00f3w lepiej ni\u017c wszystkie pozosta\u0142e.<\/p>\n\n\n\n Teoria ta jest niezwykle zwi\u0119z\u0142a: mniej zgon\u00f3w zwi\u0105zanych z Covid wyst\u0119puje w krajach, gdzie od wielu lat prowadzi si\u0119 masowe szczepienia przeciwko gru\u017alicy. Jaki jest mechanizm ochronny szczepionki skierowanej przecie\u017c przeciwko zupe\u0142nie innej chorobie? Nie wiadomo. Widzimy jednak korelacj\u0119. Nie by\u0142aby to pierwsza sytuacja w historii medycyny, kiedy stwierdzana jest korelacja, mimo \u017ce nie znamy prowadz\u0105cego do niej mechanizmu. W tym przypadku najpowa\u017cniejszym argumentem nie jest wynik por\u00f3wnywania r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, lecz danych z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci Niemiec: by\u0142ego NRD i by\u0142ych Niemiec Zachodnich. Z tego por\u00f3wnania wida\u0107, \u017ce \u015bmiertelno\u015b\u0107 zwi\u0105zana z Covid-19 w przeliczeniu na milion mieszka\u0144c\u00f3w jest w by\u0142ym \u201eenerd\u00f3wku\u201d dwukrotnie ni\u017csza ni\u017c w by\u0142ych Niemczech Zachodnich. Jedna populacja, ale \u2013 co wa\u017cniejsze \u2013 jeden system opieki zdrowotnej, jeden system kodowania rozpozna\u0144 i jeden system ich analizy. Pe\u0142ne dane, wraz z przyk\u0142adami z innych kraj\u00f3w, znajdziecie Pa\u0144stwo tutaj<\/a>. Zwr\u00f3\u0107cie r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na pot\u0119\u017cn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy by\u0142ymi \u201edemoludami\u201d a krajami znajduj\u0105cymi si\u0119 z drugiej, demokratycznej strony \u017belaznej Kurtyny, kiedy jeszcze istnia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Autorzy tej akurat pracy nie t\u0142umacz\u0105 mechanizm\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y doprowadzi\u0107 do r\u00f3\u017cnic w rozpowszechnieniu szczepie\u0144 przeciwko BCG mi\u0119dzy krajami. Przeprowadzi\u0142em w\u0142asne mikro\u015bledztwo i dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce w latach rosn\u0105cego dobrobytu w Niemczech Zachodnich coraz popularniejsze zacz\u0119\u0142y by\u0107 \u2013 zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi \u2013 ruchy manifestuj\u0105ce bunt przeciwko w\u0142asnemu pa\u0144stwu. Jednym z objaw\u00f3w owego buntu by\u0142o (i bywa nadal) negowanie proponowanego przez pa\u0144stwo kalendarza szczepie\u0144. Nie jestem w stanie zweryfikowa\u0107 znaczenia tej informacji. Jednak je\u017celi jest prawdziwa, to szczeg\u00f3lnego smaczku nabiera niedawne antyszczepionkowe salto mentalne pewnego kandydata na prezydenta<\/a>, a tak\u017ce pojednawcza postawa ministra zdrowia wobec antyszczepionkowej celebrytki.<\/p>\n\n\n\n Ryzyko zgonu jest dla populacji w Polsce relatywnie niskie, chocia\u017c zdecydowanie trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie zerowe. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce u niepokoj\u0105co wielu zaka\u017conych os\u00f3b po \u0142agodnym lub wr\u0119cz pocz\u0105tkowo bezobjawowym zaka\u017ceniu SARS-CoV-2 proces zdrowienia bardzo si\u0119 przeci\u0105ga:<\/p>\n\n\n\n – nast\u0119puje zdecydowane i niekiedy d\u0142ugotrwa\u0142e pogorszenie wydolno\u015bci wysi\u0142kowej<\/p>\n\n\n\n – stwierdzane bywaj\u0105 zmiany tkanki p\u0142ucnej pozostaj\u0105ce po zaka\u017ceniu<\/p>\n\n\n\n – nierzadko zmiany dotycz\u0105 innych narz\u0105d\u00f3w cia\u0142a, np. serca; wzrasta ryzyko epizod\u00f3w zatorowych, takich jak udar m\u00f3zgu, kt\u00f3ry mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 \u015bmierci albo inwalidztwa.<\/p>\n\n\n\n Powik\u0142ania tego rodzaju widuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c u os\u00f3b m\u0142odych. Dlatego lekcewa\u017cenie opisanych \u015brodk\u00f3w ostro\u017cno\u015bci, przy jednoczesnych o\u015bwiadczeniach typu: \u201eA co mo\u017ce mi si\u0119 sta\u0107? Najwy\u017cej pobycz\u0119 si\u0119 przez dwa tygodnie na kwarantannie!\u201d – mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119, w ostatecznym rozrachunku, ta\u0144cem pogo<\/em> na polu minowym.<\/p>\n\n\n\n Podsumowuj\u0105c. Druga fala przysz\u0142a (idzie?), bo musi przyj\u015b\u0107. Jest to wynik zm\u0119czenia materia\u0142u, a raczej dw\u00f3ch kluczowych materia\u0142\u00f3w, jakimi s\u0105: ludzka psychika i gospodarka. Niew\u0105tpliwie do tego pierwszego elementu przyczyni\u0142 si\u0119 styl przekazu informacji ze strony w\u0142adz. Je\u017celi bowiem oficjalny komunikat brzmi: \u201eJest bezpiecznie, ale trzeba uwa\u017ca\u0107\u201d, to nie trzeba wielkiego intelektu, \u017ceby przewidzie\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi przyswoi tylko pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107, a drug\u0105 pu\u015bci mimo uszu. C\u00f3\u017c, taki spos\u00f3b (dez)informacji by\u0142 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 epidemiologii politycznej<\/a>, stosowanej w naszym kraju przez aparat w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi nie chcemy oszale\u0107 w izolacji ani nie popa\u015b\u0107 w n\u0119dz\u0119 z powodu zamkni\u0119cia gospodarki, musimy p\u00f3j\u015b\u0107 na kompromis. Wracajmy do pracy i do \u017cycia socjalnego, ale zachowajmy \u015brodki ostro\u017cno\u015bci. Wiem, \u017ce \u201eto nie to samo\u201d. Ale \u015bwiat w og\u00f3le nie b\u0119dzie taki sami. Mo\u017ce przez jaki\u015b czas, a mo\u017ce nigdy. Lekcewa\u017cenie nowej rzeczywisto\u015bci nie przyniesie nic dobrego. Umiej\u0119tne dostosowanie si\u0119 do niej mo\u017ce da\u0107 nam szans\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Mimo zapewnie\u0144 niejakiego Pinokia o pokonaniu wirusa intensywno\u015b\u0107 epidemii wydaje si\u0119 wzrasta\u0107. Pora otrz\u0105sn\u0105\u0107 si\u0119 z szoku, \u017ce autorytet si\u0119 pomyli\u0142, i pomy\u015ble\u0107, jak powinni\u015bmy \u017cy\u0107, \u017ceby prze\u017cy\u0107 – i to bez trwa\u0142ego uszczerbku na zdrowiu.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2169,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,4,8],"tags":[679],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2165"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2165"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2165\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2175,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2165\/revisions\/2175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2169"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Jak obni\u017ca\u0107 ryzyko – proste zasady z Nebraski<\/h2>\n\n\n\n
Dlaczego w Polsce nie umieramy na Covid? Dlatego (prawdopodobnie), \u017ce jeste\u015bmy szczepieni<\/h2>\n\n\n\n
Zaka\u017cenie to najwy\u017cej dwa tygodnie kwarantanny?<\/h2>\n\n\n\n