Niekt\u00f3re leki przepisywane na recept\u0119 by\u0107 mo\u017ce \u2013 wbrew przes\u0142ankom –\u00a0 nie przed\u0142u\u017caj\u0105 \u017cycia. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 lek\u00f3w reklamowanych w telewizji z pewno\u015bci\u0105 tego nie robi.<\/p>\n
Pan Hu hu<\/strong> wyrwa\u0142 mnie do tablicy (cytuj\u0119): Niech Pan Doktor raczy mi powiedzie\u0107, kiedy sko\u0144czy si\u0119 masowe rujnowanie zdrowia wielomilionowej liczby pacjent\u00f3w poprzez ordynowanie lek\u00f3w obni\u017caj\u0105cych poziom cholesterolu, NSAIDs, diuretyk\u00f3w, trankwilizer\u00f3w i preparat\u00f3w hamuj\u0105cych syntez\u0119 kwasu solnego?<\/em><\/p>\n Uporz\u0105dkujmy. Cz\u0119\u015b\u0107 z wymienionych powy\u017cej lek\u00f3w mo\u017cna kupi\u0107 sobie bez recepty. Oczywi\u015bcie, niekt\u00f3re z nich maj\u0105 istotne efekty niepo\u017c\u0105dane, niekiedy dramatyczne. Rozwa\u017cne stosowanie\u00a0 pozwala zminimalizowa\u0107 takie ryzyko (niestety, nie do zera).\u00a0 \u015awietnym przyk\u0142adem s\u0105 tu niesterydowe leki przeciwzapalne, czyli NSAID (od: non-steroid anti-inflammatory drugs). W ich przypadku, tak samo jak w wielu innych, nie da si\u0119 obroni\u0107 tezy o masowym rujnowaniu wielomilionowej liczby pacjent\u00f3w. Raczej trzeba by wysun\u0105\u0107 kontrtez\u0119: o bezrefleksyjnym wykorzystaniu mo\u017cliwo\u015bci samodzielnego wyboru terapii, a w rezultacie – wp\u0142ywania na w\u0142asne zdrowie. Pomimo bowiem ostrze\u017ce\u0144, \u017ce stosowanie leku dost\u0119pnego bez recepty wymaga konsultacji z lekarzem, lub farmaceut\u0105, istotna cz\u0119\u015b\u0107 populacji podejmuje decyzje wy\u0142\u0105cznie na podstawie indywidualnego os\u0105du. Na tym pozwol\u0119 sobie zako\u0144czy\u0107 w\u0105tek lek\u00f3w o nieograniczonym dost\u0119pie, bo to temat na oddzielny wpis, je\u017celi zajdzie taka potrzeba.<\/p>\n O diuretykach, czyli lekach moczop\u0119dnych, proponowa\u0142bym wyra\u017ca\u0107 si\u0119 z wi\u0119kszym szacunkiem. W niekt\u00f3rych chorobach chroni\u0105 pacjent\u00f3w co najmniej przed ci\u0119\u017ckimi powik\u0142aniami. W zaawansowanej niewydolno\u015bci serca przetrwanie pacjenta bez uwzgl\u0119dnienia ich w terapii by\u0142oby po prostu niemo\u017cliwe. Obawiam si\u0119, \u017ce w tym przypadku zdrowy temperament polemiczny poni\u00f3s\u0142 nieco Pana Hu hu.<\/strong><\/p>\n O psychiatrii mam poj\u0119cie powierzchowne (zazwyczaj w przypadkach tego rodzaju problem\u00f3w u pacjent\u00f3w, pozostaj\u0105cych pod moj\u0105 opiek\u0105, opiera\u0142em si\u0119 na zaleceniach konsultuj\u0105cego psychiatry), wi\u0119c na temat trankwilizer\u00f3w m\u0105drzy\u0107 si\u0119 nie b\u0119d\u0119. Z mojej bardzo podstawowej wiedzy wynika jednak, \u017ce s\u0105 one niezast\u0105pione w ostrej fazie zaburze\u0144 psychicznych. R\u00f3wnie\u017c podczas leczenia przewlek\u0142ego niekt\u00f3rzy pacjenci nie s\u0105 w stanie bez nich funkcjonowa\u0107. Ze wspomnianym rujnowaniem zdrowia, nie jest zatem tak prosto tak\u017ce i w tym przypadku.<\/p>\n No i na koniec \u2013 g\u0142upia sprawa: leki obni\u017caj\u0105ce poziom cholesterolu. Z jednej bowiem strony wiemy na pewno, \u017ce niekt\u00f3re czynniki ryzyka skracaj\u0105 \u017cycie, lub prowadz\u0105 do inwalidztwa. W\u015br\u00f3d nich jest nieprawid\u0142owy poziom lipid\u00f3w krwi, zwany potocznie nieprawid\u0142owym poziomem cholesterolu. Jednak z drugiej strony, nie zawsze korekcja tych czynnik\u00f3w przynosi spodziewany skutek, a w ka\u017cdym razie – nie jest wszystko jedno, jak\u0105 metod\u0105 zostanie ona dokonana. Od razu zastrzegam, \u017ce poni\u017csze rozwa\u017cania nie dotycz\u0105 os\u00f3b z ci\u0119\u017ckimi – cz\u0119sto uwarunkowanymi genetycznie \u2013 zaburzeniami gospodarki lipidowej. Je\u017celi lipidogram jest nieznacznie (ale jednak!) nieprawid\u0142owy, to mo\u017cemy osi\u0105gn\u0105\u0107 jego normalizacj\u0119 stosuj\u0105c diet\u0119, chocia\u017cby – pyszn\u0105 \u015br\u00f3dziemnomorsk\u0105, oraz uprawiaj\u0105c rozumnie prowadzony trening fizyczny. Wykazano,\u00a0 \u017ce taki styl \u017cycia zmniejsza w wymiernym stopniu ryzyko wyst\u0105pienia chor\u00f3b serca i uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia. K\u0142opot jednak w tym, \u017ce nawet ci, kt\u00f3rzy maj\u0105 ju\u017c\u00a0 rozpoznan\u0105 chorob\u0119 wie\u0144cow\u0105 (a wi\u0119c powinni by\u0107 zmotywowani, by energicznie powalczy\u0107 o\u00a0 swoje zdrowie) niepokoj\u0105co rzadko decyduj\u0105 si\u0119 na istotne zmiany swoich \u017cyciowych nawyk\u00f3w. Oczywi\u015bcie, poziom cholesterolu mo\u017cna obni\u017cy\u0107 farmakologicznie. K\u0142opot jednak w tym, \u017ce poza jedn\u0105 grup\u0105 lek\u00f3w \u201ena cholesterol\u201d – statynami \u2013 nie ma wystarczaj\u0105co mocnych dowod\u00f3w, by mog\u0142y one przed\u0142u\u017ca\u0107 \u017cycie. Statyny za\u015b nie s\u0105 lekami \u201ena cholesterol\u201d, tylko \u201ena mia\u017cd\u017cyc\u0119\u201d, rozumian\u0105 jako proces zapalny \u2013 dlatego wykazywano, \u017ce potrafi\u0105 zmniejszy\u0107 ryzyko zgonu r\u00f3wnie\u017c u os\u00f3b z prawid\u0142owym poziomem lipid\u00f3w we krwi. Tu nast\u0119puje niezr\u0119czna sytuacja: skoro leki \u201ena cholesterol\u201d poprawiaj\u0105 wyniki bada\u0144, ale nie obni\u017caj\u0105 ryzyka zgonu, to po co je bra\u0107? A raczej \u2013 po co przepisywa\u0107 je pacjentom? Rozumowanie jest proste: skoro istnieje powa\u017cny czynnik ryzyka, jakim jest podwy\u017cszony poziom cholesterolu, to nie mo\u017cna spraw zostawi\u0107 samym sobie. Je\u017celi pacjent nie jest w stanie (pacjent nigdy nie powie w takich przypadkach, \u017ce mu si\u0119 nie chce) stosowa\u0107 odpowiedniej diety, ani wysi\u0142ku fizycznego, to trzeba rozpocz\u0105\u0107 farmakoterapi\u0119. Wyniki bada\u0144 s\u0105 wprawdzie niezbyt zach\u0119caj\u0105ce, ale mo\u017ce lada dzie\u0144 poznamy nowe dane? Poza tym w USA (i nie tylko) lekarz mo\u017ce pomy\u015ble\u0107: je\u017celi nie b\u0119d\u0119 leczy\u0142 poziomu cholesterolu, to je\u017celi pacjent dostanie zawa\u0142u serca, albo udaru m\u00f3zgu, to jego prawnicy po prostu zniszcz\u0105 mnie, wykazuj\u0105c zaniechanie terapii z mojej strony.<\/p>\n Tak wi\u0119c pacjenci na ca\u0142ym \u015bwiecie, zamiast stosowa\u0107 przyjemn\u0105 sk\u0105din\u0105d diet\u0119 \u015br\u00f3dziemnomorsk\u0105, nie pali\u0107 tytoniu i uprawia\u0107 umiarkowany wysi\u0142ek fizyczny, wol\u0105 wydawa\u0107 pieni\u0105dze na leki \u201ena cholesterol\u201d. Je\u017celi wierzy\u0107 istniej\u0105cym danym, umieraj\u0105 zazwyczaj w podobnym czasie, jak gdyby tych lek\u00f3w nie za\u017cywali, tyle, \u017ce z niez\u0142ymi wynikami bada\u0144. W takich przypadkach mo\u017cna najwy\u017cej westchn\u0105\u0107 \u2013 wzorem niezapomnianego Kabaretu Elita w piosence \u201eLudzie dbaj\u0105 o siebie\u201d \u2013 \u017ce chocia\u017c mamy bezsprzecznie do czynienia z nieboszczykiem, to jednak \u2013 bardzo zadbanym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Niekt\u00f3re leki przepisywane na recept\u0119 by\u0107 mo\u017ce \u2013 wbrew przes\u0142ankom –\u00a0 nie przed\u0142u\u017caj\u0105 \u017cycia. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 lek\u00f3w reklamowanych w telewizji z pewno\u015bci\u0105 tego nie robi.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[22,25,21,23,24],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/245"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=245"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/245\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":246,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/245\/revisions\/246"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=245"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=245"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=245"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}