Der Tagesspiegel (podaj\u0119 za onet.pl)<\/a>, obecny niedob\u00f3r piel\u0119gniarek wynosi 28,5%.<\/p>\nAnaliza samych liczb jest prosta i nie wnosi niczego, czego by\u015bmy od dawna nie wiedzieli: z zawodu piel\u0119gniarskiego w Polsce odchodzi wi\u0119cej ludzi, ni\u017c do niego przychodzi. Mo\u017cna by tutaj jedynie uzupe\u0142ni\u0107, \u017ce przej\u015bcie na emerytur\u0119 nie s\u0105 jedyn\u0105 pozycj\u0105 po ujemnej stronie bilansu. Odej\u015bcia do innych zawod\u00f3w, na d\u0142ugo przed osi\u0105gni\u0119ciem wieku emerytalnego, oraz emigracja, z pewno\u015bci\u0105 maj\u0105 tu znaczenie, chocia\u017c jest to z mojej strony bardziej intuicja, ni\u017c pewno\u015b\u0107 – nie znalaz\u0142em wiarygodnych danych na ten temat.<\/p>\n
Znacznie wa\u017cniejsze od liczb s\u0105 przyczyny zjawiska.<\/p>\n
Jedn\u0105 z podstawowych s\u0105 oczywi\u015bcie zarobki. Bardzo niskie zw\u0142aszcza, gdy oceniamy je w kontek\u015bcie specyfiki zawodu. Obci\u0105\u017cenia fizyczne i psychiczne s\u0105 w piel\u0119gniarstwie bardzo du\u017ce. W zespo\u0142ach zabiegowych (bloki operacyjne, oddzia\u0142y intensywnej terapii, szpitalne oddzia\u0142y ratunkowe, pracownie kardiologii inwazyjnej, etc.) jest to dzia\u0142anie pod du\u017c\u0105 presj\u0105 czasu, cz\u0119sto przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 ca\u0142ego, dwunastogodzinnego dy\u017curu. W oddzia\u0142ach zachowawczych obci\u0105\u017cenia fizyczne, to przede wszystkim piel\u0119gnacja bardzo chorych pacjent\u00f3w, cz\u0119sto zupe\u0142nie niesamodzielnych. Oczywi\u015bcie nie wpu\u015bci\u0142bym \u017cadnego polityka do sali zabiegowej. My\u015bl\u0119 jednak, \u017ce dobrze by ka\u017cdemu z nich zrobi\u0142o na wyobra\u017ani\u0119, gdyby musia\u0142 samodzielnie przeprowadzi\u0107 porann\u0105 toalet\u0119 u unieruchomionej osoby, przebra\u0107 j\u0105 i zmieni\u0107 jej po\u015bciel. Trzeba to robi\u0107 mo\u017cliwie szybko, bo poranek piel\u0119gniarki jest bardzo pracowity: leki, zastrzyki, pobranie bada\u0144… Obci\u0105\u017cenia fizyczne sprawiaj\u0105, \u017ce problemy zdrowotne pojawiaj\u0105 si\u0119 u piel\u0119gniarek nieuchronnie. Zazwyczaj ju\u017c po kilku latach uprawiania zawodu. Zw\u0142aszcza problemy z kr\u0119gos\u0142upem.<\/p>\n
Obci\u0105\u017cenia psychiczne s\u0105 oczywiste. W oddzia\u0142ach ostrej medycyny, oraz zabiegowych, stres jest nieunikniony: rzeczy dziej\u0105 si\u0119 szybko i czasem \u2013 niestety – nieodwracalnie. Za\u015b w oddzia\u0142ach zachowawczych wcale nie bywa \u0142atwiej. Chorowanie jest estetyczne tylko w g\u0142upawych serialach. Poza tym ludzie chorzy wcale nie musz\u0105 by\u0107 mili. Ci niemili czasami jeszcze hamuj\u0105 si\u0119 wobec lekarzy, ale wobec piel\u0119gniarek nie zawracaj\u0105 sobie g\u0142owy pozorami dobrego wychowania. R\u00f3wnie\u017c nie wszyscy lekarze traktuj\u0105 piel\u0119gniarki z nale\u017cytym zawodowym szacunkiem, do czego jeszcze wr\u00f3c\u0119 poni\u017cej. Ile lat besztania \u2013 najcz\u0119\u015bciej za nieswoje winy \u2013 mo\u017cna znie\u015b\u0107?<\/p>\n
Zarobki powinny by\u0107 wsp\u00f3\u0142mierne do stopnia odpowiedzialno\u015bci. Wiecie Pa\u0144stwo z publikacji medialnych, czym mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107 podanie nie tej tabletki, lub zawarto\u015bci nie tej strzykawki. Wym\u00f3g bezb\u0142\u0119dnego dzia\u0142ania jest w tym zawodzie bezdyskusyjny, ale te\u017c wynikaj\u0105ca z niego presja powinna by\u0107 nale\u017cycie wynagradzana, dop\u00f3ki jako\u015b\u0107 pracy zostaje zachowana.<\/p>\n
Wreszcie \u2013 zarobki powinny by\u0107 adekwatne do umiej\u0119tno\u015bci. \u017be za\u015b s\u0105 one w\u015br\u00f3d polskich piel\u0119gniarek wysokie – nie mam w\u0105tpliwo\u015bci. Do\u015bwiadczona piel\u0119gniarka przewy\u017csza niejednego lekarza w trafno\u015bci oceny stanu chorego, a zazwyczaj r\u00f3wnie\u017c \u2013 umiej\u0119tno\u015bciach zabiegowych. Chocia\u017cby \u2013 uzyskaniu dost\u0119pu do\u017cylnego (niezb\u0119dnego do podania lek\u00f3w) u ci\u0119\u017cko chorego pacjenta, ze zniszczonymi \u017cy\u0142ami.<\/p>\n
Skoro ju\u017c jeste\u015bmy przy umiej\u0119tno\u015bciach: w odniesieniu do ich poziomu, pozycja zawodowa piel\u0119gniarek jest pora\u017caj\u0105co zani\u017cona. Wspomnia\u0142em powy\u017cej o besztaniu przez lekarzy, ale nie to wydaje si\u0119 by\u0107 g\u0142\u00f3wnym k\u0142opotem. Skandaliczne zachowania lekarzy wobec piel\u0119gniarek zdarzaj\u0105 si\u0119 \u2013 jak si\u0119 wydaje \u2013 niezbyt cz\u0119sto. Znacznie powa\u017cniejszym i cz\u0119\u015bciej spotykanym problemem jest brak zawodowego partnerstwa. Nazbyt cz\u0119sto piel\u0119gniarka traktowana jest w Polsce przez lekarza jako skrzy\u017cowanie uchwytu na strzykawki i robota potrafi\u0105cego wykona\u0107 proste czynno\u015bci \u2013 sprawnego, ale niesamodzielnego intelektualnie. Pozostaje to w jaskrawym kontra\u015bcie do system\u00f3w funkcjonujacych w innych krajach, gdzie do\u015bwiadczone piel\u0119gniarki sk\u0142adaj\u0105 wizyty domowe przewlekle chorym pacjentom (na przyk\u0142ad, z niewydolno\u015bci\u0105 serca), oceniaj\u0105c ich stan, lub samodzielnie dy\u017curuj\u0105 w oddzia\u0142ach zachowawczych (lekarz jest \u201epod telefonem\u201d). Takie rozwi\u0105zania zosta\u0142y przetestowane jako bezpieczne i zarazem ekonomiczne, bo przecie\u017c p\u0142aca piel\u0119gniarki zawsze b\u0119dzie ni\u017csza od lekarskiej, chocia\u017c znacznie wy\u017csza, ni\u017c w Polsce.<\/p>\n
Opisany brak partnerstwa zawodowego ma jeszcze jeden skutek uboczny. Rozmawiaj\u0105c z niekt\u00f3rymi piel\u0119gniarkami dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce wcale nie chc\u0105 wi\u0119kszej samodzielno\u015bci, za kt\u00f3r\u0105 sz\u0142a by r\u00f3wnie\u017c wi\u0119ksza odpowiedzialno\u015b\u0107, ale i \u2013 lepsza pozycja zawodowa. Na moje dictum<\/em>: \u201eAle przecie\u017c umiesz wystarczaj\u0105co du\u017co!\u201d, rozm\u00f3wczyni przyznawa\u0142a mi racj\u0119, ale pozostawa\u0142a przy swoim zdaniu. C\u00f3\u017c, lata systemu: \u201es\u0142uchaj, sied\u017a cicho i wykonuj\u201d przynios\u0142y skutek.<\/p>\nKonsekwencj\u0105 zani\u017conego statusu zawodowego piel\u0119gniarek jest marna pozycja wyj\u015bciowa w negocjacjach z dyrektorami szpitali. Powszechna filozofia by zrobi\u0107 jak najwi\u0119cej, jak najmniejszymi si\u0142ami, za jak najmniejsze pieni\u0105dze, nie bacz\u0105c na jako\u015b\u0107, a jedynie \u2013 na finanse szpitala, znajduje swoje odzwierciedlenie w systemach zarz\u0105dzania. Nie tylko p\u0142ace piel\u0119gniarek s\u0105 niskie, ale obsady dy\u017curowe \u2013 zbyt nieliczne. Wywi\u0105zanie si\u0119 ze wszystkich zada\u0144 nale\u017c\u0105cych do zespo\u0142u piel\u0119gniarskiego staje si\u0119 czasami w takich przypadkach prawie niemo\u017cliwe. Dyrektor wie, \u017ce w konfliktowej sytuacji lekarze mog\u0105 zawsze grzecznie przeprosi\u0107 i wyj\u015b\u0107, pozostawiaj\u0105c wym\u00f3wienie na jego biurku. Prywatna praktyka mo\u017ce da im mniejsze dochody, ale pozwoli przetrwa\u0107, do znalezienia nast\u0119pnego kontraktu, lub etatu. Piel\u0119gniarki praktyk prywatnych niestety nie maj\u0105, ale poczucie, \u017ce nie maj\u0105 dok\u0105d p\u00f3j\u015b\u0107 \u2013 jak najbardziej. Dyrektorzy wykorzystuj\u0105 to bezlito\u015bnie w swoich dzia\u0142aniach.<\/p>\n
Nie dziwota zatem, \u017ce co pewien czas kt\u00f3ra\u015b dziewczyna \u201ep\u0119ka\u201d i odchodzi z zawodu, lub emigruje. W tym drugim przypadku barier\u0119 stanowi\u0142a zazwyczaj s\u0142aba znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w obcych, oraz wymagania formalne pa\u0144stw UE. Restrykcje s\u0105 \u0142agodzone<\/a>, dziewczyny ucz\u0105 si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w obcych, zapotrzebowanie na piel\u0119gniarki w krajach UE jest znaczne, wi\u0119c mo\u017cemy si\u0119 jeszcze niemile zdziwi\u0107, gdy prognozy deficytu oka\u017c\u0105 si\u0119 niedoszacowane.<\/p>\nPrzejd\u017amy z kolei do drugiej strony bilansu: nap\u0142yw do zawodu. M\u00f3j znajomy znakomity manager mawia, \u017ce do zaj\u0119cia mog\u0105 przyci\u0105gn\u0105\u0107 trzy czynniki (oczywi\u015bcie, wystarczy jeden): zarobki, presti\u017c, oraz g\u0142\u0119boki sens tego zaj\u0119cia. Sp\u00f3jrzmy zatem na piel\u0119gniarstwo oczami m\u0142odych ludzi, wybieraj\u0105cych sobie zaw\u00f3d. Zarobki? Presti\u017c? Mam nadziej\u0119, \u017ce histeryczny \u015bmiech kandydatek i kandydat\u00f3w, po przedstawieniu tych dw\u00f3ch kwestii niezbyt Pa\u0144stwa zdziwi. Sens? To ju\u017c zupe\u0142nie inna sprawa: pomoc chorym ludziom wyprzedza o lata \u015bwietlne wi\u0119kszo\u015b\u0107 innych zaj\u0119\u0107.<\/p>\n
Piel\u0119gniarstwo jest zatem dobrym zawodem dla niez\u0142omnych idealist\u00f3w, nie maj\u0105cych problem\u00f3w z p\u0142aceniem rachunk\u00f3w, dzi\u0119ki innym \u017ar\u00f3d\u0142om utrzymania. W ten spos\u00f3b niechc\u0105cy uzyskali\u015bmy definicj\u0119 idealnej kandydatki, lub kandydata do zawodu piel\u0119gniarskiego w polskiej rzeczywisto\u015bci. Na takie osoby liczy Pan Premier, Pan Minister Zdrowia i ca\u0142y Sejm. Niestety, populacja niez\u0142omnych idealist\u00f3w bez problem\u00f3w finansowych, nigdzie na \u015bwiecie nie jest zbyt wielka. Dlatego potrzebujemy znakomitych, dobrze zmotywowanych profesjonalist\u00f3w. \u017beby ich pozyska\u0107, trzeba zreformowa\u0107 system piel\u0119gniarstwa tak, by osoby wykonuj\u0105ce w Polsce ten zaw\u00f3d mia\u0142y poczucie sensu swojej pracy, ale r\u00f3wnie\u017c \u2013 satysfakcji finansowej i nale\u017cnego presti\u017cu zawodowego. Inaczej jesie\u0144 \u017cycia dzisiejszego pokolenia 60+ i nast\u0119pnych mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 dosy\u0107 koszmarnie.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 problem braku piel\u0119gniarek jest wa\u017cniejszy dla naszego osobistego bezpiecze\u0144stwa, ni\u017c bratnia pomoc Putina dla kolejnych kraj\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,5],"tags":[13,76,29,77],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/395"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=395"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/395\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":397,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/395\/revisions\/397"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=395"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=395"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=395"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}