Angelina Jolie podda\u0142a si\u0119 operacji usuni\u0119cia macicy i jajnik\u00f3w w ramach profilaktyki nowotworowej. Jakie praktyczne wnioski mog\u0105 wyci\u0105gn\u0105\u0107 tzw. pro\u015bci ludzie z medycznego przypadku bogatej, znanej aktorki? Mog\u0105 – co najmniej dwa.<\/p>\n
Lekcja pierwsza<\/strong> – niezwykle wa\u017cna: o raku mo\u017cna my\u015ble\u0107 inaczej, ni\u017c robi to wi\u0119kszo\u015b\u0107 naszego spo\u0142ecze\u0144stwa. U nas dominuje bowiem mechanizm wyparcia. O raku doro\u015bli w Polsce nierzadko my\u015bl\u0105 troch\u0119 tak jak dzieci, kt\u00f3re zdaj\u0105 sobie spraw\u0119 z obecno\u015bci czego\u015b nieprzyjaznego (realnego lub wyimaginowanego) w bezpo\u015brednim otoczeniu. Je\u017celi powiedz\u0105: \u201enie ma ci\u0119, bo ci\u0119 nie widz\u0119\u201d (dzieci zazwyczaj przy tym zamykaj\u0105 oczy i dla pewno\u015bci zas\u0142aniaj\u0105 je r\u0119kami), to zagro\u017cenie zniknie. <\/p>\n Przy czym doro\u015bli udaj\u0105 tak przed samymi sob\u0105, wbrew ca\u0142ej dobrze udokumentowanej wiedzy. Wiadomo przecie\u017c sporo o czynnikach ryzyka nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych, wynikaj\u0105cych ze sposobu \u017cycia. Wci\u0105\u017c ro\u015bnie nasza wiedza o metodach wykrywania zar\u00f3wno niekt\u00f3rych genetycznych i patomorfologicznych czynnik\u00f3w ryzyka, jak i wczesnych, uleczalnych stadi\u00f3w niekt\u00f3rych nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych. <\/p>\n Czym\u017ce innym ni\u017c zabaw\u0105 w \u201enie ma ci\u0119\u201d jest palenie papieros\u00f3w przez m\u0142odych doros\u0142ych? Czym udawanie, \u017ce krew, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 w stolcu, to \u201ena pewno hemoroidy\u201d? Za\u015b dziwne, inne od pozosta\u0142ych, szybko rosn\u0105ce znami\u0119 na sk\u00f3rze to po prostu \u201ekolejny pieprzyk\u201d, a nie czerniak…<\/p>\n Tymczasem o nowotworach z\u0142o\u015bliwych mo\u017cna my\u015ble\u0107 jak o podatkach: jak ich unikn\u0105\u0107 (oczywi\u015bcie w granicach prawa) albo zminimalizowa\u0107 ich skutki. Przy czym z nowotworami bywa czasami \u0142atwiej, bo lista czynnik\u00f3w ryzyka jest nie\u017ale zdefiniowana, lista bada\u0144 przesiewowych – r\u00f3wnie\u017c. <\/p>\n Decyzje terapeutyczne nie zawsze s\u0105 proste, ale r\u00f3wnie\u017c tutaj mamy algorytmy decyzyjne, b\u0119d\u0105ce istotnym wsparciem. My\u015bl\u0119, \u017ce mog\u0119 zaryzykowa\u0107 stwierdzenie: nad swoimi podatkami zastanawia si\u0119 wielu obywateli (chocia\u017c polityka fiskalna w skali i mikro, i makro to morze uznaniowo\u015bci i pr\u00f3\u017cno szuka\u0107 tam jasnych regu\u0142 gry), a nad swoim ryzykiem nowotworowym – znacznie mniej.<\/p>\n Oczywi\u015bcie miejmy \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce ani odpowiedni tryb \u017cycia, ani wykonywanie bada\u0144 w kierunku czynnik\u00f3w ryzyka nowotworowego, ani wykrywaj\u0105cych wczesne stadia nowotwor\u00f3w z\u0142o\u015bliwych nie gwarantuje sukcesu, a tylko zwi\u0119ksza jego prawdopodobie\u0144stwo. Testy genetyczne Angeliny Jolie wykaza\u0142y prawdopodobie\u0144stwo granicz\u0105ce z pewno\u015bci\u0105, \u017ce zachoruje ona na raka piersi lub raka uk\u0142adu rodnego. Operacje, kt\u00f3re przeby\u0142a, zmniejszy\u0142y owo ryzyko pot\u0119\u017cnie, ale nie do zera. Dlatego zapewne nadal b\u0119dzie poddawa\u0142a si\u0119 regularnym badaniom.<\/p>\n Warto mie\u0107 przy tym \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce wspomniane ryzyko jest produktem statystyki wielkich liczb, dotycz\u0105cej ca\u0142ych populacji. W przypadku pojedynczej osoby, kt\u00f3ra zachoruje lub nie, b\u0119dzie to sto procent nowotworu albo sto procent \u017cycia bez nowotworu. Tym bardziej warto walczy\u0107, a nie czeka\u0107 na to, co przyniesie los – jakkolwiek by\u015bmy go nie nazywali. <\/p>\n Bo ka\u017cdy z nas to dla siebie sto procent. Na zako\u0144czenie tej lekcji jeszcze jeden element o kapitalnym znaczeniu. W prze\u0142o\u017ceniu na losy pojedynczych, konkretnych os\u00f3b sukces oznacza nie tylko czyje\u015b d\u0142ugie \u017cycie bez zaawansowanego inwalidztwa, ale i szcz\u0119\u015bcie najbli\u017cszych tej osoby.<\/p>\n W ten spos\u00f3b przechodzimy p\u0142ynnie do lekcji drugiej<\/strong> – chyba najwa\u017cniejszej. Angelina Jolie stwierdzi\u0142a, \u017ce decyduj\u0105c si\u0119 na usuni\u0119cie macicy, jajowod\u00f3w i jajnik\u00f3w, ma \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce ju\u017c nigdy nie b\u0119dzie mog\u0142a mie\u0107 dzieci. Ma ju\u017c jednak sze\u015bcioro i musi o nie zadba\u0107. Czyli – podsumuj\u0119 od siebie – istotne obni\u017cenie ryzyka raka jajnika zwi\u0119kszy prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce wspieranie dzieci w ich wej\u015bciu w \u017cycie b\u0119dzie mo\u017cliwe. <\/p>\n Jak\u017ce inne jest takie podej\u015bcie do problemu od panuj\u0105cego u nas powszechnie modelu Matki Polki! Matka Polka czuje, \u017ce dba o dzieci, gdy zaharowuj\u0105c si\u0119, zapewni im byt podstawowy, a je\u017celi mo\u017cna, to i przyjemno\u015bci. Dbanie o siebie to fanaberia, na kt\u00f3r\u0105 nie ma czasu i kt\u00f3ra odk\u0142adana jest \u201ena potem\u201d. Tymczasem od Pani Angeliny Jolie warto nauczy\u0107 si\u0119 tego, \u017ce dbanie o w\u0142asne zdrowie jest elementarnym wyrazem poczucia odpowiedzialno\u015bci wobec w\u0142asnych ma\u0142ych dzieci. My\u015bl\u0119, \u017ce wobec du\u017cych tak\u017ce.<\/p>\n Obawiam si\u0119, \u017ce wprowadzenie zwyczaju dbania o siebie przez Panie, zw\u0142aszcza wychowuj\u0105ce dzieci, b\u0119dzie jeszcze trudniejsze ni\u017c wprowadzenie ustawy antyprzemocowej. Jestem jednak g\u0142\u0119boko przekonany, \u017ce i tej rewolucji obyczajowej warto u nas dokona\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Angelina Jolie podda\u0142a si\u0119 operacji usuni\u0119cia macicy i jajnik\u00f3w w ramach profilaktyki nowotworowej. Jakie praktyczne wnioski mog\u0105 wyci\u0105gn\u0105\u0107 tzw. pro\u015bci ludzie z medycznego przypadku bogatej, znanej aktorki? Mog\u0105 – co najmniej dwa.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8],"tags":[245,243,244],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/709"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=709"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/709\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":714,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/709\/revisions\/714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=709"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=709"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=709"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}