{"id":832,"date":"2015-09-08T19:49:53","date_gmt":"2015-09-08T19:49:53","guid":{"rendered":"http:\/\/lekarski.blog.polityka.pl\/?p=832"},"modified":"2015-09-08T21:17:35","modified_gmt":"2015-09-08T21:17:35","slug":"rewolucja-sklepikowo-stolowkowa-na-co-mozna-liczyc-a-czym-sie-niepokoic","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/2015\/09\/08\/rewolucja-sklepikowo-stolowkowa-na-co-mozna-liczyc-a-czym-sie-niepokoic\/","title":{"rendered":"Rewolucja sklepikowo-sto\u0142\u00f3wkowa: na co mo\u017cna liczy\u0107, a czym si\u0119 niepokoi\u0107?"},"content":{"rendered":"

Mo\u017cliwie jednoznaczne wytyczne, dotycz\u0105ce jako\u015bci \u017cywno\u015bci dystrybuowanej dzieciom w szko\u0142ach, nie s\u0105 \u017cadn\u0105 wunderwaffe<\/em> w walce przeciwko epidemiom chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, uk\u0142adu ruchu i chor\u00f3b metabolicznych w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie w przysz\u0142o\u015bci. Mog\u0105 by\u0107 jednak bardzo w tej walce pomocne.
\n
\nMo\u017ce nie wszyscy zdajemy sobie z tego spraw\u0119, ale o nasze dzieci naprawd\u0119 toczy si\u0119 swego rodzaju wojna. Wygl\u0105da na wirtualn\u0105, ale cele walcz\u0105cych stron s\u0105 \u015bwietnie zdefiniowane i jak najbardziej realne. Stawka jest dla obydwu stron bardzo wysoka, co determinuje bezwzgl\u0119dno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144. \u015aci\u015blej – jedna strona by\u0142a bezwzgl\u0119dna ju\u017c od dawna, za\u015b druga dopiero teraz zaczyna by\u0107 twarda. Je\u017celi zaczynacie mie\u0107 Pa\u0144stwo w\u0105tpliwo\u015bci, czy u\u017cyta przeze mnie wojenna retoryka jest uzasadniona rzeczywist\u0105 wag\u0105 tematu, to zechciejcie, prosz\u0119, przyjrze\u0107 si\u0119 celom stron, o kt\u00f3rych wspomnia\u0142em.<\/p>\n

\u201eOni\u201d chc\u0105 po prostu zarobi\u0107. C\u00f3\u017c, ka\u017cdy musi z czego\u015b \u017cy\u0107. Nic osobistego.<\/p>\n

\u201eMy\u201d usi\u0142ujemy zapobiec istotnym k\u0142opotom lub wr\u0119cz nieszcz\u0119\u015bciom, kt\u00f3re dotkn\u0105 konkretne jednostki, co w rezultacie wp\u0142ynie powa\u017cnie na ich los. Te same wydarzenia wp\u0142yn\u0105 na spo\u0142ecze\u0144stwo jako ca\u0142o\u015b\u0107 – z powodu znacznych koszt\u00f3w, kt\u00f3re b\u0119dzie ponosi\u0107. Takie bowiem b\u0119d\u0105 niew\u0105tpliwe skutki post\u0119puj\u0105cego w Polsce rozpowszechnienia oty\u0142o\u015bci i zwi\u0105zanych z ni\u0105 chor\u00f3b.<\/p>\n

Jedn\u0105 z kluczowych przyczyn owych nadchodz\u0105cych nieub\u0142aganie problem\u00f3w s\u0105 fatalne nawyki \u017cywieniowe dorastaj\u0105cego pokolenia Polak\u00f3w. Zw\u0142aszcza dotycz\u0105ce tego, co jest spo\u017cywane pomi\u0119dzy g\u0142\u00f3wnymi posi\u0142kami: wszelakich przek\u0105sek, w tym drugich \u015bniada\u0144.<\/p>\n

Co dzieci kupuj\u0105 w sklepikach i automatach szkolnych – wiedz\u0105 wszyscy, oszcz\u0119dz\u0119 Pa\u0144stwu wyliczanki. Mam natomiast nieodparte wra\u017cenie, \u017ce nie wszyscy, kt\u00f3rzy powinni, maj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 nast\u0119pstw takiego od\u017cywiania. Pozwol\u0119 sobie zatem wesprze\u0107 do\u015b\u0107 w\u0105t\u0142\u0105 w tym wzgl\u0119dzie akcj\u0119 edukacyjn\u0105.<\/p>\n

O tym, \u017ce dieta fastfoodowo-batonikowo-s\u0142odkonapojowa (wybaczcie Pa\u0144stwo neologizmy, prosz\u0119) prowadzi do nadwagi i oty\u0142o\u015bci, s\u0142yszy si\u0119 jeszcze stosunkowo cz\u0119sto, ale na tym koniec. Nawet Pani Doktor Premier by\u0142a \u0142askawa wyg\u0142osi\u0107 do dzieci: \u201e… \u017ceby\u015bcie nie by\u0142y grubaskami\u201d<\/a>, co \u015bwiadczy o tym, \u017ce zapomnia\u0142a o korczakowskiej zasadzie, \u017ce dzieci trzeba traktowa\u0107 powa\u017cnie. Zostawmy Pani\u0105 Premier i wr\u00f3\u0107my do nast\u0119pstw oty\u0142o\u015bci. Od razu uprzedzam – to nie b\u0119dzie \u017cadne straszenie. Po prostu uwa\u017cam, \u017ce macie Pa\u0144stwo prawo wiedzie\u0107, je\u017celi jeszcze nie wiecie. Pozwol\u0119 sobie – tradycyjnie ju\u017c – pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 pewnymi uproszczeniami, za co przepraszam fachowc\u00f3w.<\/p>\n

Zacznijmy od spraw najprostszych – czysta mechanika. Przeci\u0105\u017cony znaczn\u0105 nadwag\u0105 szkielet – kr\u0119gos\u0142up, stawy biodrowe, kolana, nawet stopy – zaczyna reagowa\u0107 na d\u0142ugotrwa\u0142e, nadmierne obci\u0105\u017cenie tak jak ka\u017cda przewlekle, w znacznym stopniu przeci\u0105\u017cona konstrukcja. Ulega zniekszta\u0142ceniom oraz nadmiernemu zu\u017cyciu. Efektem s\u0105 b\u00f3le kr\u0119gos\u0142upa i staw\u00f3w dokuczliwe na tyle, \u017ce wymagaj\u0105 stosowania \u015brodk\u00f3w przeciwb\u00f3lowych. Przewlek\u0142e, d\u0142ugoletnie stosowanie tych \u015brodk\u00f3w (bo przyczyna przecie\u017c nie mija) prowadzi do uszkodzenia nerek, w\u0105troby, \u017co\u0142\u0105dka, szpiku… Statystyki wykazuj\u0105, \u017ce w d\u0142u\u017cszej perspektywie czasowej tego typu leki zabijaj\u0105 wi\u0119cej ludzi ni\u017c choroby b\u0119d\u0105ce przyczyn\u0105 ich przyjmowania. Z drugiej strony – je\u017celi cz\u0142owieka bardzo boli, to zrobi wszystko, \u017ceby przesta\u0142o. U\u015bwiadomcie sobie Pa\u0144stwo: zacz\u0119\u0142o si\u0119 od znacznej nadwagi.<\/p>\n

Z poziomu mechanicznego przejd\u017amy na \u201ehydrauliczny\u201d. W oty\u0142o\u015bci zwi\u0119ksza si\u0119 obj\u0119to\u015b\u0107 krwi kr\u0105\u017c\u0105cej. Upraszczaj\u0105c nieco – napiera ono na \u015bciany naczy\u0144 t\u0119tniczych pod zwi\u0119kszonym ci\u015bnieniem. To jeden z mechanizm\u00f3w wczesnego nadci\u015bnienia u os\u00f3b oty\u0142ych. Jeden, ale nie jedyny. Zmiany zachodz\u0105ce w \u015bcianie samych t\u0119tnic wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105 ze zwi\u0119kszon\u0105 obj\u0119to\u015bci\u0105 krwi, pchaj\u0105c sprawy w z\u0142ym kierunku. Nast\u0119pstwem d\u0142ugotrwa\u0142ego nadci\u015bnienia t\u0119tniczego mo\u017ce by\u0107 (i cz\u0119sto jest) udar m\u00f3zgu. Nierzadko prowadz\u0105cy do g\u0142\u0119bokiego inwalidztwa, sadzaj\u0105cy ludzi w w\u00f3zkach inwalidzkich, czasami odbieraj\u0105cy dodatkowo zdolno\u015b\u0107 do wypowiadania lub nawet rozumienia s\u0142\u00f3w. Czy wizja takiej przysz\u0142o\u015bci dla dowolnego dziecka – naszego lub nie – gdy przyczyna na samym pocz\u0105tku drogi jest odwracalna, powinna sk\u0142oni\u0107 do bardzo energicznych dzia\u0142a\u0144 zapobiegawczych? Moim zdaniem – tak.<\/p>\n

Innym nast\u0119pstwem nadci\u015bnienia t\u0119tniczego oraz szybko post\u0119puj\u0105cych u os\u00f3b oty\u0142ych zmian w t\u0119tnicach (o czym jeszcze za chwil\u0119) cz\u0119sto bywa zawa\u0142 serca. Nie tak cz\u0119sto zako\u0144czony \u015bmierci\u0105, jak bywa\u0142o niegdy\u015b, ale nierzadko prowadz\u0105cy do niewydolno\u015bci serca, czyli dramatycznego niekiedy spadku mo\u017cliwo\u015bci wykonania jakiegokolwiek wysi\u0142ku. Dla m\u0142odych ludzi zawa\u0142 to po prostu szybka \u015bmier\u0107, bo tak jest na filmach. Nie mie\u015bci im si\u0119 w g\u0142owach, \u017ce mo\u017cna przesiedzie\u0107 ca\u0142\u0105 noc w fotelu, nie mog\u0105c si\u0119 po\u0142o\u017cy\u0107 (bo uniemo\u017cliwia to duszno\u015b\u0107) i marz\u0105c, by starczy\u0142o si\u0142 na doj\u015bcie do ubikacji. Wielu rodzicom taki scenariusz w odniesieniu do w\u0142asnych dzieci te\u017c wydaje si\u0119 niepoj\u0119ty. Nawet w\u00f3wczas, gdy sami go wsp\u00f3\u0142tworz\u0105.<\/p>\n

Przejd\u017amy na jeszcze bardziej subtelny poziom – biochemii. Znaczna oty\u0142o\u015b\u0107 prowadzi do cukrzycy, kt\u00f3ra z kolei przyczynia si\u0119 do rozwoju zmian mia\u017cd\u017cycowych w t\u0119tnicach, nadci\u015bnienia t\u0119tniczego, zawa\u0142u serca, a ponadto uszkadza na przyk\u0142ad wzrok i nerki, mo\u017ce tak\u017ce doprowadzi\u0107 do utraty ko\u0144czyn dolnych. Poza cukrzyc\u0105 nast\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c niekorzystne zmiany w zakresie sk\u0142adu lipid\u00f3w krwi, kt\u00f3re staj\u0105 si\u0119 kolejn\u0105 przyczyn\u0105 nasilenia opisanych ju\u017c zmian w naczyniach t\u0119tniczych.<\/p>\n

Jak Pa\u0144stwo zapewne zauwa\u017cyli, z\u0142e si\u0142y dzia\u0142aj\u0105 tu wyj\u0105tkowo zgodnie. Tym za\u015b, co je wyzwala lub bardzo wzmacnia, jest nieprawid\u0142owe \u017cywienie w okresie rozwoju organizmu.<\/p>\n

Czy zatem wysi\u0142ki na rzecz utrudnienia dzieciom dost\u0119pu do niezdrowej \u017cywno\u015bci w trakcie pobytu w szkole i stworzenia \u0142atwej dost\u0119pno\u015bci do \u017cywno\u015bci zdrowej maj\u0105 sens? Zadam to pytanie inaczej. Je\u017celi macie Pa\u0144stwo mo\u017cliwo\u015b\u0107 wp\u0142yni\u0119cia na czyj\u015b los, je\u017celi wiadomo, \u017ce bez Waszej interwencji b\u0119dzie on prawie na pewno gorszy, to czy powinni\u015bcie Pa\u0144stwo interweniowa\u0107? Zw\u0142aszcza \u017ce do m\u0142odych ludzi, o kt\u00f3rych mowa, z jednej strony kieruje si\u0119 dr\u0119tw\u0105 i niezrozumia\u0142\u0105, \u015bladow\u0105 akcj\u0119 dydaktyczn\u0105, a z drugiej strony – s\u0105 oni celem dzia\u0142ania najlepszych specjalist\u00f3w od marketingu. Oni wiedz\u0105, jak \u0142atwo manipulowa\u0107 m\u0142odymi lud\u017ami – ich potrzeb\u0105 buntu, niezale\u017cno\u015bci, akceptacji przez \u015brodowisko i wieloma innymi uczuciami, na temat kt\u00f3rych nie b\u0119d\u0119 si\u0119 wym\u0105drza\u0142. Oni naprawd\u0119 lubi\u0105 t\u0119 m\u0142odzie\u017c – bo z niej \u017cyj\u0105. \u017be przy tym skracaj\u0105 jej \u017cycie i prowadz\u0105 do inwalidztwa? C\u00f3\u017c – biznes jak ka\u017cdy inny, nic nielegalnego. Je\u017celi zatem b\u0119d\u0105 musieli poszuka\u0107 innych \u017ar\u00f3de\u0142 dochod\u00f3w, nie b\u0119dzie mi ich \u017cal.<\/p>\n

Rozumiem obiekcje i w\u0105tpliwo\u015bci. Pierwsza – \u017ce zdrowa \u017cywno\u015b\u0107 jest dro\u017csza od niezdrowej. Prawda. Dlatego zdrow\u0105 powinno si\u0119 by\u0107 mo\u017ce w jakim\u015b stopniu subsydiowa\u0107, w konkretnie zdefiniowanych sytuacjach. W og\u00f3lnym bilansie i tak si\u0119 zwr\u00f3ci, bo leczenie nast\u0119pstw oty\u0142o\u015bci jest naprawd\u0119 drogie<\/a>.<\/p>\n

Druga w\u0105tpliwo\u015b\u0107 – \u017ce kto b\u0119dzie chcia\u0142, i tak wyskoczy w przerwie do sklepiku na rogu po jakie\u015b paskudztwo. Tu trzeba liczy\u0107 na dwie rzeczy: na zniech\u0119caj\u0105ce czynniki pogodowe i na to, \u017ce zaproponowane zdrowe produkty \u017cywno\u015bciowe b\u0119d\u0105 po prostu smaczne. Z tym ostatnim mo\u017ce nie by\u0107 na pocz\u0105tku \u0142atwo. Ustaw\u0119 uchwalono w ubieg\u0142ym roku, ale umi\u0142owane Ministerstwo Zdrowia opublikowa\u0142o akty wykonawcze dopiero 28 sierpnia<\/a>. Trzy dni na przygotowanie szkolnych sto\u0142\u00f3wek i sklepik\u00f3w do dzia\u0142ania wed\u0142ug rygorystycznie okre\u015blonych norm?! Stary greps kabaretowy: \u201eGdybym nie wiedzia\u0142, \u017ce g\u0142upota, to pomy\u015bla\u0142bym, \u017ce dywersja\u201d, przychodzi na my\u015bl – wraz z refleksjami na temat szacunku Pani Premier i jej Ministr\u00f3w Zdrowia dla innych ludzi.<\/p>\n

W\u0105tpliwo\u015b\u0107 dzisiaj ostatnia – \u017ce to tylko kawa\u0142ek dnia, a co potem? Je\u017celi nawet m\u0142ody cz\u0142owiek w szkole b\u0119dzie jad\u0142 zdrowo, a w domu przejdzie na najgorzej rozumian\u0105, szybk\u0105 kuchni\u0119 polsk\u0105? Warto mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce pobyt w szkole to zawsze istotna, a czasami przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 dnia – je\u017celi w tym czasie posi\u0142ki b\u0119d\u0105 zdrowe i sprzyjaj\u0105ce prawid\u0142owemu rozwojowi, to tylko dobrze. Proporcje diety z ca\u0142ej doby zostan\u0105 przynajmniej przesuni\u0119te w dobrym kierunku. Bo jak m\u00f3wi cytowane ju\u017c tu niegdy\u015b przeze mnie Prawo Brookera: \u201eOdrobina dzia\u0142ania jest lepsza ni\u017c tony abstrakcji\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mo\u017cliwie jednoznaczne wytyczne, dotycz\u0105ce jako\u015bci \u017cywno\u015bci dystrybuowanej dzieciom w szko\u0142ach, nie s\u0105 \u017cadn\u0105 wunderwaffe w walce przeciwko epidemiom chor\u00f3b uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, uk\u0142adu ruchu i chor\u00f3b metabolicznych w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie w przysz\u0142o\u015bci. Mog\u0105 by\u0107 jednak bardzo w tej walce pomocne.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,8,5],"tags":[13,82,310,265,23,309,185,311,149,150,308],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/832"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=832"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/832\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":833,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/832\/revisions\/833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=832"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=832"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=832"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}