Wiele wskazuje na to, \u017ce pod wieloma wzgl\u0119dami nasz system opieki zdrowotnej po\u017cegluje ku po\u0142owie ubieg\u0142ego wieku.
\n
\n\u201ePrzewidywanie jest zawsze trudne. Zw\u0142aszcza przysz\u0142o\u015bci\u201d – mia\u0142 powiedzie\u0107 Mi\u015b Yogi, chocia\u017c za prawdziwo\u015b\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142a tego powiedzenia nie r\u0119cz\u0119, pomny na ostrze\u017cenia Johna Olivera w kwestii cytat\u00f3w. Historia medycyny odnotowa\u0142a wiele chybionych prognoz, wi\u0119c i ja swojej nie potraktuj\u0119 zbyt powa\u017cnie. Raczej jako wyj\u015bciowy materia\u0142 do przemy\u015ble\u0144 i dyskusji. No to dywagujmy.<\/p>\n
Punkt wyj\u015bcia to pogl\u0105dy wyra\u017cane od dawna przez osoby z kierownictwa PiS, ale nie tylko. Wiceprezes Izb Lekarskich, doktor Konstanty Radziwi\u0142\u0142, startowa\u0142 bowiem z list PiS do Senatu i zosta\u0142 wybrany. Tym samym ewidentny sojusz ideologiczny – widoczny chocia\u017cby przy okazji sprawy profesora Chazana – przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w oficjaln\u0105 koalicj\u0119. Specjalny smaczek ma fakt, \u017ce jest to koalicja partii politycznej z korporacj\u0105 zawodow\u0105. Partia ma si\u0142\u0105 rzeczy swoich zwolennik\u00f3w i przeciwnik\u00f3w – i nie ma w tym niczego szczeg\u00f3lnego. Jednak Izby Lekarskie powinny reprezentowa\u0107 naprawd\u0119 wszystkich lekarzy, niezale\u017cnie od ich pogl\u0105d\u00f3w politycznych, zw\u0142aszcza \u017ce przynale\u017cno\u015b\u0107 do nich jest dla wszystkich lekarzy obowi\u0105zkowa. Nie wiem, jakie plany maj\u0105 w\u0142adze izb, ale postawi\u0142y si\u0119 w potencjalnie trudnej sytuacji. Powinny bowiem, zachowuj\u0105c lojalno\u015b\u0107 wobec swojego politycznego sojusznika, nie sprzeniewierzy\u0107 si\u0119 tak\u017ce tym, kt\u00f3rym z definicji maj\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 – czyli lekarzom. Je\u017celi nie zdo\u0142aj\u0105, to po przegranych przez PiS wyborach (kiedykolwiek to nast\u0105pi, ale nic nie trwa wiecznie) zostan\u0105 zmiecione przez gniew \u015brodowiska.<\/p>\n
W\u0142a\u015bnie dotychczasowe dzia\u0142ania Izb Lekarskich stanowi\u0105 dobr\u0105 podstaw\u0119 do prognozowania. Wynika z nich, \u017ce mo\u017cemy spodziewa\u0107 si\u0119 powrotu do medycyny lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych i sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych ubieg\u0142ego wieku.<\/p>\n
Medycyna by\u0142a w\u00f3wczas mocno zhierarchizowana, lekarze – panami i bogami ludzkich los\u00f3w. Pacjenci – przedmiotami ich dzia\u0142ania. A tzw. personel \u015bredni – ma\u0142o znacz\u0105cym dodatkiem. Sk\u0105d wiem, \u017ce taki styl mo\u017ce dominowa\u0107 w najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci? Ano – po kolei.<\/p>\n
Zami\u0142owanie do hierarchii wida\u0107 po sposobie, w jaki Izby rozmawiaj\u0105 (a raczej nie rozmawiaj\u0105) ze \u015brodowiskiem lekarskim. One po prostu r\u00f3\u017cne rzeczy komunikuj\u0105. Nie twierdz\u0119 w \u017cadnym wypadku, \u017ce wszystko, co robi\u0105, jest z\u0142e, ale nie wszystkie ich dzia\u0142ania s\u0105 aprobowane, a dyskusji nad nimi nie ma \u017cadnej. Nie twierdz\u0119, w \u017cadnym wypadku, \u017ce medycyna powinna by\u0107 pozbawiona hierarchiczno\u015bci w og\u00f3le. Za brakiem hierarchii w\u0142adzy sz\u0142oby nieuchronnie rozmycie odpowiedzialno\u015bci, niezwykle gro\u017ane w sytuacji, gdy pracujemy na ludzkim zdrowiu i \u017cyciu. Tyle tylko, \u017ce pracuj\u0105c pod kierownictwem wybitnych kardiolog\u00f3w, s\u0142ysza\u0142em od nich czasami stwierdzenie \u201enie wiem, trzeba to sprawdzi\u0107\u201d, albo pytanie: \u201ea jak pan uwa\u017ca?\u201d. Takich stwierdze\u0144 ani takich pyta\u0144 nie by\u0142o ze strony w\u0142adz Izb Lekarskich nigdy. Nale\u017cy si\u0119 ponadto obawia\u0107, \u017ce wsparci si\u0142\u0105 rz\u0105dz\u0105cej partii mog\u0105 poczu\u0107 si\u0119 jeszcze bardziej nieomylni. Ze szkod\u0105 dla pacjent\u00f3w i lekarzy w kr\u00f3tkiej perspektywie czasowej, a dla siebie samych – potencjalnie w d\u0142u\u017cszej.<\/p>\n
Rozumiem, \u017ce potencjalna niedola lekarzy nie bardzo Pa\u0144stwem wstrz\u0105sn\u0119\u0142a. Warto jednak u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce paternalistyczny spos\u00f3b my\u015blenia dzia\u0142aczy PiS i lekarzy ideowo z nimi zwi\u0105zanych dotyczy r\u00f3wnie\u017c tzw. \u015bredniego personelu, a przede wszystkim: piel\u0119gniarek, ratownik\u00f3w medycznych, opiekun\u00f3w medycznych oraz fizjoterapeut\u00f3w. Konserwatywne podej\u015bcie lekarskie sprowadza przedstawicieli tych profesji wy\u0142\u0105cznie do roli wykonawc\u00f3w lekarskich polece\u0144, wszelka dyskusja w sprawach zawodowych jest zatem niedopuszczalna, a jakakolwiek istotna samodzielno\u015b\u0107 – niewyobra\u017calna. <\/p>\n
Nie wiem, czy pami\u0119tacie Pa\u0144stwo b\u00f3j, jaki stoczy\u0142y Izby Lekarskie przeciwko samodzielno\u015bci fizjoterapeut\u00f3w. Po zmianie w\u0142adzy mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce szanse na istotne rozszerzanie autonomii zawodowej piel\u0119gniarek i ratownik\u00f3w medycznych nale\u017cy od\u0142o\u017cy\u0107 do lamusa na d\u0142u\u017cszy czas. Czyli – b\u0119dzie odwrotnie ni\u017c w innych krajach cywilizacji zachodniej (czy – jak wol\u0105 niekt\u00f3rzy – p\u00f3\u0142nocnej). Nie chodzi tu bynajmniej o (wpadaj\u0105c w retoryk\u0119 obozu w\u0142adzy) bezmy\u015blne przypodobanie si\u0119 Zachodowi. Ju\u017c dawno wykazano, \u017ce taka w\u0142a\u015bnie ewolucja system\u00f3w opieki zdrowotnej nie zmniejsza bezpiecze\u0144stwa pacjent\u00f3w, a wp\u0142ywa korzystnie na koszty. W dodatku przeciwdzia\u0142anie samodzielno\u015bci piel\u0119gniarek i ratownik\u00f3w medycznych to dzia\u0142anie na szkod\u0119 ich presti\u017cu zawodowego. B\u0119dzie to zatem kolejny czynnik demotywuj\u0105cy do pozostawania w zawodzie, ale tak\u017ce do wybierania tych zawod\u00f3w przez m\u0142odych ludzi. Ze szkod\u0105 dla pacjent\u00f3w i spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n
Wielokrotnie deklarowane zar\u00f3wno przez PiS, jak i przez Izby Lekarskie konserwatywne pogl\u0105dy wp\u0142yn\u0105 zapewne w zauwa\u017calnym stopniu na praktyk\u0119 medyczn\u0105. Zw\u0142aszcza \u017ce osoby na najwy\u017cszych stanowiskach w Izbach Lekarskich niejednokrotnie wyra\u017ca\u0142y pogl\u0105d, \u017ce (cytat) \u201elekarz nie jest od spe\u0142niania \u017cycze\u0144 pacjenta\u201d. \u017beby nie powtarza\u0107 si\u0119 (kwestiom zwi\u0105zanym z Klauzul\u0105 Sumienia po\u015bwi\u0119ci\u0142em poprzedni wpis<\/a>), pozwol\u0119 sobie podkre\u015bli\u0107 pokr\u00f3tce, \u017ce chodzi nie tylko o problemy zwi\u0105zane z prokreacj\u0105, antykoncepcj\u0105, aborcj\u0105 i badaniami prenatalnymi, chocia\u017c ju\u017c w tych dziedzinach wyra\u017anie wida\u0107 sk\u0142onno\u015b\u0107 do coraz bardziej restrykcyjnego podej\u015bcia.<\/p>\n Deklaracja braku akceptacji dla eutanazji zawarta jest na wst\u0119pie dokumentu programowego PiS. Przy tym nauczyli\u015bmy si\u0119 ju\u017c dosy\u0107 dobrze, \u017ce czo\u0142owi politycy PiS wykazuj\u0105 niezwyk\u0142\u0105 zdolno\u015b\u0107 do elastycznej interpretacji definicji medycznych oraz zapis\u00f3w prawa. Istniej\u0105 zatem powa\u017cne podstawy, by obawia\u0107 si\u0119 o losy polskiej transplantologii – prze\u017cyli\u015bmy ju\u017c natchnione wywody specyficznych ekspert\u00f3w o tym, \u017ce \u015bmier\u0107 m\u00f3zgu nie istnieje. Ka\u017cde zako\u0144czenie terapii takiego pacjenta mo\u017ce w przewidywalnej przysz\u0142o\u015bci wi\u0105za\u0107 si\u0119 z uzasadnionym l\u0119kiem przed jedynie s\u0142usznym prawem. Wobec czego nikt z minimaln\u0105 cho\u0107by doz\u0105 instynktu samozachowawczego nie zechce takiej decyzji podj\u0105\u0107. Ludzie czekaj\u0105cy na przeszczepy b\u0119d\u0105 rzadziej ich doczekiwa\u0107.<\/p>\n Nasze spo\u0142ecze\u0144stwo starzeje si\u0119. Nieuchronnie b\u0119dzie wzrasta\u0142 odsetek chorych, do\u015bwiadczaj\u0105cych chor\u00f3b, wobec kt\u00f3rych medycyna jest niestety wci\u0105\u017c bezradna. Cz\u0119\u015b\u0107 z tych pacjent\u00f3w prosi o zaprzestanie terapii (oczywi\u015bcie opr\u00f3cz przeciwb\u00f3lowej), co nie b\u0119dzie skutkowa\u0142o natychmiastow\u0105 \u015bmierci\u0105, ale oczywi\u015bcie sprawi, \u017ce nadejdzie ona najprawdopodobniej w kr\u00f3tszym czasie. Zasady etyki lekarskiej zezwalaj\u0105 na takie dzia\u0142ania, oczywi\u015bcie przy spe\u0142nieniu \u015bci\u015ble zdefiniowanych warunk\u00f3w. Nazywamy to – tak jak w przypadku \u015bmierci m\u00f3zgu – zaprzestaniem uporczywej terapii. Nie jestem pewien, na ile nowi interpretatorzy etyki lekarskiej w\u0142\u0105cz\u0105 zaprzestanie uporczywej terapii do definicji eutanazji. Cierpienia ostatniego okresu \u017cycia mog\u0105 trwa\u0107 dla niekt\u00f3rych pacjent\u00f3w niezno\u015bnie d\u0142u\u017cej.<\/p>\n Wiele wskazuje zatem na to, \u017ce w polskiej medycynie dokona si\u0119 umocnienie trendu konserwatywnego. Zmiana jako\u015bciowa nie b\u0119dzie dramatyczna, bo pod rz\u0105dami pani minister Ewy Kopacz, a nast\u0119pnie pana ministra Ar\u0142ukowicza, zosta\u0142o zaniechanych lub zawalonych pora\u017caj\u0105co wiele istotnych kwestii. Du\u017co gorzej wi\u0119c nie b\u0119dzie. Raczej – mo\u017ce by\u0107 gorzej inaczej.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wiele wskazuje na to, \u017ce pod wieloma wzgl\u0119dami nasz system opieki zdrowotnej po\u017cegluje ku po\u0142owie ubieg\u0142ego wieku.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,5],"tags":[131,337,336,13,136,134,82,132,80,140,276,318,12,28,66,335,317],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/929"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":930,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/929\/revisions\/930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/lekarski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}