Trzeba przyzna\u0107, \u017ce post\u0119powanie rz\u0105du PO-PSL wobec piel\u0119gniarek by\u0142o wredne i g\u0142upie. Istniej\u0105 poszlaki, \u017ce w tym jedynym aspekcie PiS b\u0119dzie kontynuatorem linii poprzednik\u00f3w.
\n
\nPrzypomnijmy: piel\u0119gniarek jest za ma\u0142o. Niskie p\u0142ace i z\u0142e warunki pracy sprawiaj\u0105, \u017ce odp\u0142yw z zawodu ewidentnie przekracza rekrutacj\u0119. Ilo\u015bciowe niedobory obsad piel\u0119gniarskich sprawiaj\u0105, \u017ce – zw\u0142aszcza w szpitalach – narzucane przez dyrektor\u00f3w warunki pracy piel\u0119gniarek s\u0105 coraz trudniejsze, a rzetelne podo\u0142anie obowi\u0105zkom staje si\u0119 niemo\u017cliwe. <\/p>\n
PO zdawa\u0142o si\u0119 problem ignorowa\u0107 prawie do ko\u0144ca, to znaczy do akcji protestacyjnej piel\u0119gniarek, ju\u017c w trakcie kampanii wyborczej. W efekcie tej ostatniej minister obwie\u015bci\u0142, \u017ce piel\u0119gniarki podwy\u017ck\u0119 dostan\u0105. Tymczasem prawda le\u017ca\u0142a troszk\u0119 obok. Podwy\u017cka by\u0142a, ale nie w postaci podwy\u017cszenia podstawy wynagrodzenia (jak chcia\u0142y tego piel\u0119gniarki), a jako dodatek do wynagrodzenia – zreszt\u0105 jego wysoko\u015b\u0107 istotnie r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 pomi\u0119dzy szpitalami. Je\u017celi PO chcia\u0142o straci\u0107 w ten spos\u00f3b sporo g\u0142os\u00f3w od oszukanych w ich (uzasadnionym) mniemaniu piel\u0119gniarek, ich rodzin i znajomych, to plan uda\u0142 si\u0119 znakomicie.<\/p>\n
Nowa w\u0142adza problem niedoboru piel\u0119gniarek z pewno\u015bci\u0105 zauwa\u017ca, czemu dawa\u0142a wyraz ju\u017c podczas kampanii wyborczej. Zauwa\u017cali go zreszt\u0105 w\u00f3wczas wszyscy powa\u017cni pretendenci do mandat\u00f3w poselskich, w\u0142\u0105cznie z PO, kt\u00f3ra przez osiem lat nie podj\u0119\u0142a w tej kwestii \u017cadnych istotnych dzia\u0142a\u0144. Nowy minister zdrowia powiedzia\u0142 (cytuj\u0119 za artyku\u0142em Grzegorza Rzeczkowskiego w POLITYCE<\/a>): \u201eTylko jedna trzecia piel\u0119gniarek, ko\u0144cz\u0105c studia, wchodzi do zawodu, trzeba t\u0119 spraw\u0119 zmieni\u0107\u201d, a zwi\u0119kszenie liczby piel\u0119gniarek (i lekarzy) konsekwentnie deklaruje jako jeden z priorytet\u00f3w swojego urz\u0119dowania.<\/p>\n Niestety, im dalej od wybor\u00f3w, tym silniejsze mam wra\u017cenie, \u017ce minister Radziwi\u0142\u0142 wprawdzie zauwa\u017ca (w przeciwie\u0144stwie do dr Kopacz i dr. Ar\u0142ukowicza) istnienie du\u017cego problemu, jakim jest post\u0119puj\u0105ca zapa\u015b\u0107 w piel\u0119gniarstwie, ale wydaje si\u0119 nie mie\u0107 pomys\u0142u na jego rozwi\u0105zanie. Ju\u017c spiesz\u0119 wyt\u0142umaczy\u0107 si\u0119 z owego wra\u017cenia.<\/p>\n Konferencja prasowa 3 grudnia 2015, pierwszy slajd prezentacji ministra<\/a> – trzy najpilniejsze problemy. Obok informatyzacji i stworzenia mapy potrzeb zdrowotnych na trzecim miejscu wymieniono: \u201ePiel\u0119gniarki – potwierdzenie podwy\u017cki i rozmowy\u201d. Czy zauwa\u017cyli Pa\u0144stwo dysonans? Jakie potwierdzenie? Podwy\u017cki nie by\u0142o. By\u0142 dodatek, kt\u00f3ry nie przek\u0142ada si\u0119 na \u017cadne pochodne sk\u0142adniki wynagrodzenia ani na wysoko\u015b\u0107 emerytury. Mo\u017cna go te\u017c, bez wi\u0119kszego k\u0142opotu, cofn\u0105\u0107. Okre\u015blenie \u201epotwierdzenie podwy\u017cki\u201d jest w tym przypadku niezr\u0119czno\u015bci\u0105 lub manipulacj\u0105. Podwy\u017cki nie da si\u0119 potwierdzi\u0107, bo jej de facto<\/i> nie by\u0142o. A rozmowy? O czym? O wysoko\u015bci wynagrodzenia czy o niedopuszczalnie niskich piel\u0119gniarskich obsadach dy\u017curowych? Postulaty \u015brodowiska, chocia\u017c umiarkowanie skonsolidowanego, by\u0142y jasno i jednoznacznie artyku\u0142owane niejeden raz. Albo trzeba te postulaty spe\u0142ni\u0107, albo jednoznacznie zadeklarowa\u0107, kiedy si\u0119 je spe\u0142ni. Inaczej rozmowy z piel\u0119gniarkami b\u0119d\u0105 polega\u0142y na tym co zawsze od 1989 roku: na t\u0142umaczeniu, dlaczego nie da si\u0119 spe\u0142ni\u0107 ich oczekiwa\u0144 i jakie to nieodpowiedzialne z ich strony, gdy odchodz\u0105 z zawodu.<\/p>\n Obawy potwierdza niedawny wywiad ministra dla redaktor El\u017cbiety Cichockiej z \u201eGazety Wyborczej”<\/a>. Zwraca uwag\u0119 zw\u0142aszcza fragment po pytaniu dotycz\u0105cym lekarzy rodzinnych (cytuj\u0119 za \u201eGW” – tekst w nawiasach kwadratowych zosta\u0142 dodany przeze mnie dla wi\u0119kszej przejrzysto\u015bci):<\/p>\n [Minister Konstanty Radziwi\u0142\u0142:] Czy Pa\u0144stwo r\u00f3wnie\u017c odnosicie wra\u017cenie, \u017ce plan wyr\u00f3wnywania niedobor\u00f3w lekarzy istnieje (chocia\u017cby w zarysach mog\u0105cych stanowi\u0107 punkt wyj\u015bcia do dyskusji), a analogicznego planu dla piel\u0119gniarek minister nie ma w og\u00f3le? Zw\u0142aszcza \u017ce jest jeszcze jeden aspekt sprawy, o kt\u00f3rym minister wie, ale nie m\u00f3wi. M\u00f3g\u0142bym si\u0119 o to za\u0142o\u017cy\u0107.<\/p>\n Pozwalam sobie wyrazi\u0107 przypuszczenie granicz\u0105ce z pewno\u015bci\u0105, \u017ce w przypadku piel\u0119gniarek kwestia zarobk\u00f3w za\u0142atwia tylko cz\u0119\u015b\u0107 problemu. Mo\u017ce nieco wi\u0119cej ni\u017c po\u0142ow\u0119, ale z pewno\u015bci\u0105 pozostaje jeszcze inny, bardzo istotny. Chodzi mianowicie o godno\u015b\u0107 zawodow\u0105 piel\u0119gniarek, o kt\u00f3rej poprzedni ministrowie zdrowia w ostatniej dekadzie nie m\u00f3wili. Najprawdopodobniej dlatego, \u017ce nie mieli o tym poj\u0119cia (wyj\u0105wszy znaj\u0105cego i szanuj\u0105cego ich prac\u0119 prof. Zembal\u0119).<\/p>\n Cz\u0142owiek tak jest skonstruowany, \u017ce mo\u017ce pracowa\u0107 niekiedy za mniejsze pieni\u0105dze w zamian za poczucie, \u017ce to, co robi, jest istotne, a on sam ma odczuwaln\u0105 zawodow\u0105 autonomi\u0119, co przek\u0142ada si\u0119 na szacunek ze strony zwierzchnik\u00f3w i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. Taka w\u0142a\u015bnie motywacja stoi za niezliczonymi decyzjami wyboru \u201efajniejszej pracy\u201d, mimo ni\u017cszej ga\u017cy.<\/p>\n Je\u017celi spojrze\u0107 na tak rozumian\u0105 godno\u015b\u0107 zawodow\u0105 piel\u0119gniarek, to rzecz wygl\u0105da znacznie gorzej ni\u017c kwestia wynagrodze\u0144. Postaram si\u0119 wykaza\u0107, \u017ce nie jest to czcza retoryka.<\/p>\n Po pierwsze – przyjmijmy atrybuty definiuj\u0105ce prac\u0119 niewolnicz\u0105. Ci\u0119\u017cka, niejednokrotnie ponad wszelkie stosowne normy, za nieproporcjonalnie ma\u0142e wynagrodzenie, ale pod du\u017c\u0105 presj\u0105 surowej kary w razie uchybie\u0144. Praca piel\u0119gniarek we wszystko-jedno-kt\u00f3rej Rzeczypospolitej spe\u0142nia t\u0105 definicj\u0119. <\/p>\n Poniewa\u017c dyrektorzy plac\u00f3wek medycznych musz\u0105 oszcz\u0119dza\u0107, obsady piel\u0119gniarskie s\u0105 niedostateczne. Konieczno\u015b\u0107 oszcz\u0119dzania wynika z nieadekwatnego finansowania procedur medycznych przez NFZ, ale tak\u017ce – nierzadko – z pogoni za zyskiem w\u0142a\u015bcicieli plac\u00f3wek niepublicznych i kryminalnych wr\u0119cz b\u0142\u0119d\u00f3w zarz\u0105dzania w plac\u00f3wkach publicznych. Dyrektorzy wiedz\u0105, \u017ce oszcz\u0119dzanie na zespo\u0142ach lekarskich prowadzi do konflikt\u00f3w i odej\u015b\u0107, a na zespo\u0142ach piel\u0119gniarskich jest znacznie bezpieczniejsze, wobec znacznie s\u0142abszego oporu tej grupy. Tn\u0105 wi\u0119c liczebno\u015b\u0107 obsad piel\u0119gniarskich, zwi\u0119kszaj\u0105c tym samym poza granice absurdu zadania przypadaj\u0105ce na jedn\u0105 dy\u017curuj\u0105c\u0105 osob\u0119. Nie bacz\u0105 nawet na podstawowe bezpiecze\u0144stwo pacjent\u00f3w. W razie pogorszenia si\u0119 stanu jednego chorego w oddziale szpitalnym pozostali zostaj\u0105 bez opieki, bo fizycznie nie ma kto si\u0119 nimi zaj\u0105\u0107. Ten stan rzeczy jest bezpo\u015brednim nast\u0119pstwem dzia\u0142a\u0144 minister Kopacz i ministra Ar\u0142ukowicza. W rezultacie piel\u0119gniarki skazane s\u0105 a priori<\/i> na to, \u017ce nie wype\u0142ni\u0105 swoich podstawowych zada\u0144. \u015awiadomo\u015b\u0107, \u017ce stworzone warunki nie pozwol\u0105 rzetelnie wykona\u0107 zaplanowanej pracy, jest oczywi\u015bcie pot\u0119\u017cnym czynnikiem demotywuj\u0105cym.<\/p>\n Co wi\u0119cej, piel\u0119gniarka ma w naszym systemie – inaczej ni\u017c w wielu krajach tzw. cywilizacji p\u00f3\u0142nocnej – pozostawa\u0107 wy\u0142\u0105cznie wykonawc\u0105 polece\u0144 lekarskich. Prawo zakazuje jej samodzielnego podawania lek\u00f3w, a w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w – nawet wykonania defibrylacji, kt\u00f3ra jest przecie\u017c zabiegiem bezpo\u015brednio ratuj\u0105cym \u017cycie.<\/p>\n \u201ePiel\u0119gniarka mo\u017ce mniej ni\u017c Go\u017adzikowa\u201d – us\u0142ysza\u0142em kiedy\u015b od rozgoryczonej, znakomitej piel\u0119gniarki kardiologicznej. Nie mo\u017ce nawet zleci\u0107 pacjentowi lek\u00f3w, kt\u00f3re ten kupi sobie w aptece bez recepty, bez najmniejszej potrzeby uzasadnienia zakupu. Nawet je\u017celi \u017ar\u00f3d\u0142em porady by\u0142a przys\u0142owiowa s\u0105siadka.<\/p>\n
\n – To specjalizacja nie tylko ma\u0142o op\u0142acalna, lecz tak\u017ce nisko si\u0119 plasuj\u0105ca w rankingu specjalno\u015bci lekarskich. Lekarz rodzinny jest przepracowany, ma za du\u017co pacjent\u00f3w. Trzeba to docelowo zmieni\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 obowi\u0105zk\u00f3w mo\u017ce wykonywa\u0107 piel\u0119gniarka.
\n[Pani Redaktor El\u017cbieta Cichocka:]
\n<\/a> Piel\u0119gniarek te\u017c brakuje.<\/b>
\n – Mam roz\u0142o\u017cy\u0107 r\u0119ce i powiedzie\u0107, \u017ce nic si\u0119 nie da zrobi\u0107? Innym si\u0119 udaje, nam si\u0119 te\u017c uda. Problem niedoboru kadr medycznych dotyczy ca\u0142ego \u015bwiata.
\nAle to od nas wyje\u017cd\u017caj\u0105. Niemiecki lekarz do nas nie przyjedzie pracowa\u0107, polski do Niemiec – owszem.<\/b>
\nDlatego planujemy zwi\u0119kszy\u0107 nab\u00f3r na polskoj\u0119zyczne studia lekarskie o 20 proc. Oczywi\u015bcie, wiadomo, \u017ce dzi\u0119ki temu b\u0119dzie wi\u0119cej lekarzy dopiero za dziesi\u0119\u0107 lat. Ale jak nie zaczniemy robi\u0107 czego\u015b ju\u017c, to nigdy nie b\u0119dziemy mie\u0107 ich wi\u0119cej.\n<\/p><\/blockquote>\n