Tak intensywnych opad\u00f3w \u015bniegu podobno dawno w Szwajcarii nie by\u0142o. Nic dziwnego, \u017ce kiedy w pi\u0105tek dotar\u0142em do Scuol w po\u0142udniowo-wschodniej Szwajcarii (kanton Gryzonia, tu\u017c przy drodze do tunelu Munt la Schera, prowadz\u0105cego do popularnego w Polsce w\u0142oskiego Livigno) niemal wszystkie kolejki i wyci\u0105gi sta\u0142y.<\/p>\n
\nDopiero w sobot\u0119 ruszy\u0142a nowoczesna gondola Motta Naluns, a po paru godzinach tak\u017ce dwa krzes\u0142a \u2013 na Schliviera (2420 m n.p.m.) i Clunas (2583 m n.p.m.). Znani z przezorno\u015bci Szwajcarzy nie zdecydowali si\u0119 otworzy\u0107 wszystkich tras (a w Scuol \u0142\u0105cznie jest ich 80 km i si\u0119gaj\u0105 prawie 2800 m n.p.m.) \u2013 zagro\u017cenie lawinowe oceniali na 4 (w pi\u0119ciostopniowej skali), czyli \u201ewysokie\u201d. Nad otaczaj\u0105cym tereny narciarskie Scuol masywem przez ca\u0142e przedpo\u0142udnie kr\u0105\u017cy\u0142 helikopter, zrzucaj\u0105cy \u0142adunki wybuchowe, by sztucznie wzbudzi\u0107 w najbardziej niebezpiecznych miejscach lawiny.<\/p>\n
Ale w ni\u017cszych partiach (Scuol le\u017cy na wysoko\u015bci 1250 m n.p.m.) by\u0142o w miar\u0119 bezpiecznie. A wspania\u0142y puch oczywi\u015bcie kusi\u0142. Nie by\u0142em wi\u0119c jedynym, kt\u00f3ry przed 8.35 (bo tu wyci\u0105gi uruchamiane s\u0105 wcze\u015bnie) zameldowa\u0142 si\u0119 pod doln\u0105 stacj\u0105 gondoli. Przewa\u017cali zwolennicy szerokich nart \u2013 szcz\u0119\u015bliwie poprzedniego wieczora w tutejszym Intersporcie dzi\u0119ki \u017cyczliwo\u015bci jednego z subiekt\u00f3w zdoby\u0142em par\u0119 podobnych desek nieznanej mi dot\u0105d marki Palmer Wprawdzie mia\u0142y ledwie 85 mm pod butem, a i rocker nie rozpoczyna\u0142 si\u0119 tu\u017c przy wi\u0105zaniu, ale lepsze to ni\u017c nic. Subiekt Palmery poleca\u0142, cho\u0107 wyprodukowano je w Austrii \uf04a. Mo\u017ce dlatego, \u017ce ten akurat Intersport (cho\u0107 du\u017cy i wyposa\u017cony w najnowocze\u015bniejsze maszyny szwajcarskiej firmy Montana \u2013 m.in. do bezdotykowego smarowania nart, precyzyjnego ostrzenia i odnawiania struktur \u015blizg\u00f3w) nie mia\u0142 w ofercie rodzimych Stoeckli.<\/p>\n
Palmery sprawdzi\u0142y si\u0119 znakomicie. Wprawdzie najpierw nieco obawia\u0142em si\u0119 wyjecha\u0107 poza tras\u0119 (z gondolki wida\u0107 by\u0142o spore p\u0142aty obsuni\u0119tego si\u0119 do samej gleby \u015bniegu), ale czasem \u2013 jak mawiaj\u0105 Rosjanie \u2013 szkoda \u017cycia na strach. Zreszt\u0105 na os\u0142oni\u0119tych lasem polanach zagro\u017cenie by\u0142o jeszcze mniejsze. A \u015bnieg tam wyborny.<\/p>\n
Dopiero po po\u0142udniu spr\u00f3bowa\u0142em zatem „zwyk\u0142ych” tras w Scuol. Jako \u017ce stacja stawia na narciarstwo rodzinne oraz snowboard (sk\u0105din\u0105d to tu powsta\u0142a pierwsza w Europie szko\u0142e jazdy na desce), wi\u0119c s\u0105 one zwykle szerokie, z dobr\u0105 widoczno\u015bci\u0105 i \u015bwietnym oznakowaniem. Cho\u0107by taki detal: tyczki wyznaczaj\u0105ce nartostrad\u0119 nie do\u015b\u0107, \u017ce pomalowane s\u0105 na kolor wskazuj\u0105cy jej stopie\u0144 trudno\u015bci, to jeszcze na wierzcho\u0142kach maj\u0105 drewniane \u201echor\u0105giewki\u201d wskazuj\u0105ce, gdzie jest \u015brodek trasy \u2013 we mgle czy \u015bnie\u017cycy ten prosty patent okazuje si\u0119 nad wyraz skuteczny. Nie przez przypadek te\u017c na wszystkich krzese\u0142kowych wyci\u0105gach zamontowane s\u0105 specjalne barierki zabezpieczaj\u0105ce dzieci przez ewentualnym zsuni\u0119ciem si\u0119 z siedzenia.<\/p>\n
Niezgorsze, bo por\u00f3wnywalne z obowi\u0105zuj\u0105cymi cho\u0107by w niekt\u00f3rych stacjach w\u0142oskich, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c ceny szk\u00f3\u0142ki narciarskiej. Pi\u0119ciodniowy kurs po cztery godziny zaj\u0119\u0107 dziennie kosztuje 250 frank\u00f3w. Mo\u017cna te\u017c wykupi\u0107 pakiet z dwoma godzinami dziennie \u2013 za 160 frank\u00f3w.<\/p>\n
Dro\u017cej jest jednak w restauracjach. Przyk\u0142adowo, w samoobs\u0142ugowej \u201eLa Cherpenna\u201d przy g\u00f3rnej stacji gondolek fili\u017canka miejscowej zupy Bunder Gerstensuppe (podobna do g\u0119stego krupniku) to wydatek 7,5 franka, a 100 gram\u00f3w makaronu \u2013 3,5 franka (a je\u015bli dodany jest do\u0144 sos z wieprzowiny \u2013 to 4,2 franka). Apfelstrudel kosztuje 6 frank\u00f3w, a espresso \u2013 4. W przeciwie\u0144stwie jednak do innych kraj\u00f3w alpejskich (oraz Polski czy S\u0142owacji) tu\u017c obok restauracji przewidziano tzw. Picnic Room, gdzie przy wygodnych sto\u0142ach ka\u017cdy, kto ma w\u0142asny prowiant mo\u017ce go zje\u015b\u0107 sobie spokojnie i w cieple. S\u0105 tam tak\u017ce obszerne szafki dla chc\u0105cych zostawi\u0107 plecaki czy odzie\u017c \u2013 za zamykane trzeba zap\u0142aci\u0107, otwarte s\u0105 gratis.<\/p>\n
Rozwi\u0105zanie to dowodzi, \u017ce odno\u015bnie polityki cenowej w szwajcarskich kurortach turystycznych s\u0142uszna jest teza Niculina Mayera, kt\u00f3ry zajmuje si\u0119 promocj\u0105 regionu. Ot\u00f3\u017c kiedy zapyta\u0142em, czy w\u0142a\u015bnie ceny nie s\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 barier\u0105 dla go\u015bci, odpar\u0142, \u017ce \u2013 po pierwsze \u2013 swoje robi wysoki ostatnio kurs franka. Po drugie, przyzna\u0142 wprawdzie, \u017ce Szwajcaria nigdy nie b\u0119dzie ta\u0144sza ni\u017c W\u0142ochy czy nawet Austria, ale zapewni\u0142, \u017ce bran\u017ca turystyczna stara si\u0119 zrekompensowa\u0107 to poziomem us\u0142ug, a zw\u0142aszcza rozmaitymi udogodnieniami dla go\u015bci.<\/p>\n
Faktycznie, jest ich tyle, \u017ce starczy na osobn\u0105 opowie\u015b\u0107. Teraz wspomn\u0119 tylko o kolejnym pomy\u015ble rodem ze Scuol: ot\u00f3\u017c na g\u00f3rnej stacji gondoli urz\u0105dzono te\u017c fili\u0119 g\u0142\u00f3wnego Intersportu ze stacji dolnej \u2013 i je\u015bli komu\u015b nie odpowiadaj\u0105 wypo\u017cyczone tam narty b\u0105d\u017a buty, mo\u017ce je sobie tu wymieni\u0107 na inny model.<\/p>\n
Co do cen samych karnet\u00f3w, to jednodniowy kosztuje 55 frank\u00f3w, za\u015b sze\u015bciodniowy \u2013 243 franki (mo\u017cna p\u0142aci\u0107 te\u017c euro, dolarami i oczywi\u015bcie kart\u0105 kredytow\u0105 \u2013 w tym przypadku warto poprosi\u0107 kasjera, by operacj\u0119 rozlicza\u0142 od razu w euro, bo unika si\u0119 wtedy dwukrotnej op\u0142aty za przewalutowanie przez bank).<\/p>\n
Jako \u017ce Scuol jest nie tylko stacj\u0105 narciarsk\u0105, ale i kurortem wellnesowym, oferuje atrakcyjne skipassy po\u0142\u0105czone z codziennym wej\u015bciem do Engadin Bad Scuol \u2013 sze\u015bciodniowy to 331 frank\u00f3w, ale oszcz\u0119dza si\u0119 w\u00f3wczas ok. 60 frank\u00f3w (O uzdrowiskowych i wszelkich innych zaletach Scuol \u2013 a jest ich wiele \u2013 pisa\u0142em niedawno obszernie w zak\u0142adce portalu \u201ePolityki\u201d \u201eOdkrywamy Szwajcari\u0119\u201d<\/a>).<\/p>\n Niestety, z racji pogody nie dane mi by\u0142o dotrze\u0107 we wszystkie narciarskie zak\u0105tki Scuol. Tymczasem obiecuj\u0105co wygl\u0105dy chocia\u017cby zjazd (oznaczony na czerwono) do s\u0105siedniej wioski Sent (wr\u00f3ci\u0107 mo\u017cna Skubisem). A tak\u017ce dwie czarne trasy FIS ze szczytu Mot da Ri (prawie 2600 m n.p.m.). O niezliczonych mo\u017cliwo\u015bciach pozatrasowych nie wspominaj\u0105c. Oczywi\u015bcie najwi\u0119cej szans na odkrycia swoich \u201elinii\u201d maj\u0105 skitourowcy. Zadowoleni powinni by\u0107 te\u017c zwolennicy bieg\u00f3wek \u2013 dla nich przygotowuje si\u0119 zwykle 70 km tras i to na r\u00f3\u017cnych wysoko\u015bciach (szczeg\u00f3lnie atrakcyjne s\u0105 te powy\u017cej linii lasu, czyli ok. 2000 m n.p.m.). Jest tu wreszcie specjalny tor dla saneczkarzy oraz dla \u015bmia\u0142k\u00f3w chc\u0105cych spr\u00f3bowa\u0107 airboardu (czyli napompowanej poduszki z tworzywa, na kt\u00f3rej zje\u017cd\u017ca si\u0119 le\u017c\u0105c na brzuchu, osi\u0105gaj\u0105c zreszt\u0105 spore pr\u0119dko\u015bci).<\/p>\n Do Scuol warto zatem zawita\u0107 \u2013 najpierw cho\u0107by na dzie\u0144 w drodze do Livigno w\u0142a\u015bnie, a potem mo\u017ce na d\u0142u\u017cej? Tak intensywnych opad\u00f3w \u015bniegu podobno dawno w Szwajcarii nie by\u0142o. Nic dziwnego, \u017ce kiedy w pi\u0105tek dotar\u0142em do Scuol w po\u0142udniowo-wschodniej Szwajcarii (kanton Gryzonia, tu\u017c przy drodze do tunelu Munt la Schera, prowadz\u0105cego do popularnego w Polsce w\u0142oskiego Livigno) niemal wszystkie kolejki i wyci\u0105gi sta\u0142y.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1039"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1039"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1039\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1040,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1039\/revisions\/1040"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1039"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1039"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1039"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nKiedy w sobot\u0119 schodzi\u0142em z nart, znowu w Scuol pada\u0142o. Pada\u0142o te\u017c ca\u0142\u0105 noc i rano w niedziel\u0119, kiedy musia\u0142em wyjecha\u0107\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"