{"id":114,"date":"2009-11-16T08:00:53","date_gmt":"2009-11-16T07:00:53","guid":{"rendered":"http:\/\/narty.blog.polityka.pl\/?p=114"},"modified":"2009-11-16T19:51:00","modified_gmt":"2009-11-16T18:51:00","slug":"polskie-himalaje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/2009\/11\/16\/polskie-himalaje\/","title":{"rendered":"Polskie Himalaje"},"content":{"rendered":"<p>70 lat temu Polacy pierwszy raz ruszyli zdobywa\u0107 Himalaje. Tej zimy minie z kolei 30 lat\u00a0od jednego z najbardziej spektakularnych sukces\u00f3w rodzimych wspinaczy \u2013 zimowego wej\u015bcia na Mount Everest.<\/p>\n<p>Obie te rocznice przypomniano podczas kolejnej ju\u017c edycji Spotka\u0144 Podr\u00f3\u017cnik\u00f3w i Eksplorer\u00f3w w krakowskim Dworku Bia\u0142opr\u0105dnickim.\u00a0<\/p>\n<p>Mo\u017cna by\u0142o m.in. zobaczy\u0107 odnaleziony niedawno w archiwach Brytyjskiego Instytutu Filmowego archiwalny film z pierwszej polskiej wyprawy w najwy\u017csze g\u00f3ry \u015bwiata.\u00a0 W 1939 r. w Himalaje wyruszy\u0142o\u00a0czterech wspinaczy: Adam Karpi\u0144ski, Stefan Bernadzikiewicz, Jakub Bujak i Janusz Klarner. Dostali pozwolenie na zdobycie dziewiczego wierzcho\u0142ka Nanda Devi East (7434 m n.p.m.). Jakub Bujak i Janusz Klarner zdobyli go 2 lipca 1939 roku. By\u0142 to wtedy si\u00f3dmy pod wzgl\u0119dem wysoko\u015bci, a najtrudniejszy technicznie ze wszystkich zdobytych w\u00f3wczas szczyt\u00f3w na Ziemi.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2009\/11\/nandaimage001.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-117\" title=\"nandaimage001\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2009\/11\/nandaimage001-300x89.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"89\" srcset=\"\/narty\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/nandaimage001-300x89.jpg 300w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/nandaimage001.jpg 448w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>\u00a0<em>Nanda Devi East <\/em><\/p>\n<p>Wyprawa zako\u0144czy\u0142a si\u0119 jednak tragicznie: podczas pr\u00f3by wej\u015bcia na jeden z s\u0105siednich szczyt\u00f3w Karpi\u0144ski i Bernadzikiewicz zgin\u0119li pod lawin\u0105.<\/p>\n<p>T\u0142umy s\u0142ucha\u0142y te\u017c wspomnie\u0144 Leszka Cichego, kt\u00f3ry 17 lutego 1980 r. razem z Krzysztofem, Wielickim zdoby\u0142 Mount Everest. By\u0142o to pierwsze w historii zimowe wej\u015bcie na najwy\u017cszy szczyt Ziemi (8848 m n.p.m.).<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2009\/11\/250px-mount_everest_1980_-_wielicki_cichy.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-113\" title=\"250px-mount_everest_1980_-_wielicki_cichy\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2009\/11\/250px-mount_everest_1980_-_wielicki_cichy.jpg\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"285\" \/><\/a>\u00a0<em>Krzysztof Wielicki i Leszek Cichy po zej\u015bciu z Everestu do\u00a0bazy<\/em><\/p>\n<p>O skali sukcesu \u015bwiadczy fakt do tej pory na szczycie Czomolungma (tyb. Bogini Matka \u015bniegu) \/ Sagarmatha (nep. Czo\u0142o nieba) stan\u0119\u0142o ok. 3600 ludzi \u2013 w zimie jednak na Mount Everest zdo\u0142a\u0142o wej\u015b\u0107 ledwie 9 himalaist\u00f3w.<\/p>\n<p>M\u0142odym s\u0142uchaczom Leszek Cichy pr\u00f3bowa\u0142 uzmys\u0142owi\u0107 realia \u00f3wczesnego wspinania \u2013 pocz\u0105wszy od jako\u015bci sprz\u0119tu (i trudno\u015bci w jego zdobywaniu w warunkach\u00a0socjalistycznej \u201egospodarki niedoboru\u201d) po uwarunkowania polityczne. O tym, jak ekwipunek z 1980 r. r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od wsp\u00f3\u0142czesnego dowodzi\u0142 zreszt\u0105 ju\u017c dokumentalny film z wyprawy. Na m\u0142odych wra\u017cenie robi\u0142y zw\u0142aszcza puchowe kurtki wspinaczy, wa\u017c\u0105ca 16 kg kamera i radiotelefony z czterocz\u0119\u015bciowymi masztami (trzeba je by\u0142o skr\u0119ca\u0107 przy mrozie si\u0119gaj\u0105cym \u2013 40 stopni Celsjusza). Cichy opowiada\u0142 te\u017c, jak to podczas powitania uczestnik\u00f3w wyprawy w kraju jeden z partyjnych urz\u0119dnik\u00f3w mia\u0142 pretensj\u0119, \u017ce nie zdobyli g\u00f3ry dwa dni wcze\u015bniej, kiedy to ko\u0144czy\u0142 si\u0119 kolejny zjazd partii komunistycznej, bo\u00a0wtedy mo\u017cna by wykorzysta\u0107 sukces propagandowo. \u201eNie mogli\u015bcie, k&#8230;., wej\u015b\u0107 troch\u0119 szybciej\u201d \u2013 szepn\u0105\u0142 do kierownika wyprawy Andrzeja Zawady. Sk\u0105din\u0105d I sekretarz partii Edward Gierek nie zdecydowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas u\u015bcisn\u0105\u0107 r\u0105k wspinaczom, bo dowiedzia\u0142\u00a0 si\u0119, \u017ce o swoim wyczynie poinformowali oni r\u00f3wnocze\u015bnie papie\u017ca Jana Paw\u0142a II.<\/p>\n<p>Uczestnikiem Spotka\u0144 by\u0142a te\u017c nadzieja polskiego kobiecego himalaizmu, tyle\u017c naturalna, co \u015bliczna i dziewcz\u0119ca, Kinga Baranowska. Opowiada\u0142a o swojej wyprawie na Kanczendzonga \u2013 trzeci co do wysoko\u015bci szczyt \u015bwiata (8598 m n.p.m.). Dla polskich wspinaczy to g\u00f3ra o szczeg\u00f3lnym znaczeniu \u2013 przed Baranowsk\u0105 zdobyli go jedynie Jerzy Kukuczka, Krzysztof Wielicki i Piotr Pustelnik. To na Kanczendzondze 17 lat temu zagin\u0119\u0142a inna wielka himalaistka, Wanda Rutkiewicz.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2009\/11\/kinga_kanczen1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-116\" title=\"kinga_kanczen1\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2009\/11\/kinga_kanczen1-300x224.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"224\" srcset=\"\/narty\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/kinga_kanczen1-300x224.jpg 300w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2009\/11\/kinga_kanczen1.jpg 440w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a>\u00a0<em>Kinga Baranowska na Kanczendzonga<\/em><\/p>\n<p>&#8222;Nigdy nie ryzykuj\u0119\u201d \u2013 deklarowa\u0142a trze\u017awo Kinga.<br \/>\nTak trzyma\u0107.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>70 lat temu Polacy pierwszy raz ruszyli zdobywa\u0107 Himalaje. Tej zimy minie z kolei 30 lat\u00a0od jednego z najbardziej spektakularnych sukces\u00f3w rodzimych wspinaczy \u2013 zimowego wej\u015bcia na Mount Everest. Obie te rocznice przypomniano podczas kolejnej ju\u017c edycji Spotka\u0144 Podr\u00f3\u017cnik\u00f3w i Eksplorer\u00f3w w krakowskim Dworku Bia\u0142opr\u0105dnickim.\u00a0 Mo\u017cna by\u0142o m.in. zobaczy\u0107 odnaleziony niedawno w archiwach Brytyjskiego Instytutu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=114"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=114"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=114"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=114"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}