![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/\/2012\/12\/narty4.jpg\" "\\"narty4\\"")
<\/a>\nOczywi\u015bcie u \u017ar\u00f3de\u0142 by\u0142y pieni\u0105dze. Dla w\u0142a\u015bcicieli o\u015brodk\u00f3w zimowych by\u0142o jasne, \u017ce najwi\u0119ksze zyski przynosi\u0142aby stacja dzia\u0142aj\u0105ca jak najd\u0142u\u017cej \u2013 najlepiej ju\u017c od jesieni do p\u00f3\u017anej wiosny. Tymczasem coraz cieplejsze zimy oraz rosn\u0105ca popularno\u015b\u0107 sport\u00f3w zimowych, a wi\u0119c coraz liczniejsze t\u0142umy na trasach zjazdowych, sprawi\u0142y, \u017ce naturalnego \u015bniegu zw\u0142aszcza pod koniec sezonu zaczyna\u0142o brakowa\u0107. R\u00f3wnocze\u015bnie znane ju\u017c by\u0142y technologie pozwalaj\u0105ce sztucznie krystalizowa\u0107 wod\u0119, a wi\u0119c tworzy\u0107 \u015bnieg.<\/p>\n
Bodaj pierwsze urz\u0105dzenie, kt\u00f3re mia\u0142o do\u015bnie\u017cy\u0107 stoki Europy pochodzi\u0142o zza\u2026 Atlantyku. Sprowadzili je za 100 tys. dolar\u00f3w do Obereggen w Dolomitach na pocz\u0105tku lat 80. ubieg\u0142ego wieku szefowie tej stacji Georg Eisath i Walter Rieder. Tzw. armatka \u015bmig\u0142owa nie pozwala\u0142a jednak wyprodukowa\u0107 takiej ilo\u015b\u0107 \u015bniegu, kt\u00f3ra by zr\u00f3wnowa\u017cy\u0142a koszty zakupu.<\/p>\n
Dlatego zim\u0105 1983\/1984 r. w Obereggen ruszy\u0142y prace nad prototypem w\u0142asnej armatki. Cel by\u0142 nie\u0142atwy: mia\u0142a by\u0107 ta\u0144sza i efektywniejsza od ameryka\u0144skiej. Na dodatek w Po\u0142udniowym Tyrolu s\u0142o\u0144ce \u015bwieci przeci\u0119tnie przez 300 dni w roku, co wprawdzie jest atrakcj\u0105 dla go\u015bci, ale te\u017c stanowi wyzwanie dla odpowiedzialnych za jako\u015b\u0107 tamtejszych tras (zw\u0142aszcza, \u017ce r\u00f3wnocze\u015bnie opady atmosferyczne s\u0105 tam stosunkowo niskie). Prototypy opracowywano w miejscowym zak\u0142adzie\u2026 \u015blusarskim, a oparto je o turbiny z maszyn s\u0142u\u017c\u0105cych pierwotnie do\u2026 suszenia siana. Rych\u0142o Eisath i Rieder zaprezentowali na\u015bnie\u017cark\u0119 \u201ew\u0142asnej produkcji\u201d. A \u017ce si\u0119 sprawdza\u0142a, zacz\u0119li j\u0105 sprzedawa\u0107 jako firma TechnoAlpin GmbH. Dzi\u015b w\u015br\u00f3d jej klient\u00f3w jest ponad 800 stacji zimowych w 39 krajach z ca\u0142ego \u015bwiata. Oczywi\u015bcie instalacje TechnoAlpin u\u017cywane s\u0105 ch\u0119tnie tak\u017ce w samym Po\u0142udniowym Tyrolu, zw\u0142aszcza, \u017ce jako\u015b\u0107 wytwarzanego przez nie \u015bniegu jest, zdaniem niekt\u00f3rych ekspert\u00f3w, lepsza ni\u017c produktu uzyskiwanego przez konkurencj\u0119 (obecnie sztucznie na\u015bnie\u017canych jest, na przyk\u0142ad, a\u017c 90 proc. stok\u00f3w obszaru Dolomiti Superski).<\/p>\n
Naturalnie armatki pojawi\u0142y si\u0119 wtedy r\u00f3wnie\u017c na zboczach Alp austriackich, francuskich i szwajcarskich. R\u00f3wnolegle jednak zacz\u0119to zg\u0142asza\u0107 rozmaite w\u0105tpliwo\u015bci. Jedni podnosili kwesti\u0119 jako\u015bci sztucznego \u015bniegu. Bo rzeczywi\u015bcie, nie je\u017adzi si\u0119 na nim tak przednio, jak na naturalnym. Najistotniejsze obiekcje tyczy\u0142y jednak wp\u0142ywu do\u015bnie\u017cania na \u015brodowisko. Chodzi\u0142o o zasoby wody, zu\u017cywanej do produkcji \u015bniegu, mo\u017cliwo\u015b\u0107 zaburzenia r\u00f3wnowagi ekologicznej, jako\u015b\u0107 pastwisk na terenach obj\u0119tych zim\u0105 do\u015bnie\u017caniem oraz o kwestie estetyki: instalacje na\u015bnie\u017caj\u0105ce i zbiorniki retencyjne musia\u0142y wszak oznacza\u0107 ingerencj\u0119 w g\u00f3rski krajobraz.<\/p>\n
O tym, na ile zastrze\u017cenia te okaza\u0142y si\u0119 zasadne, jak zmienia si\u0119 technologia i strategia do\u015bnie\u017cania, nast\u0119pnym razem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Trudno dzi\u015b wyobrazi\u0107 sobie stacj\u0119 zimow\u0105 (nawet w Polsce) bez instalacji do do\u015bnie\u017cania tras (cho\u0107 wci\u0105\u017c takowe si\u0119 zdarzaj\u0105 \u2013 przyk\u0142adem s\u0142ynna w \u015brodowisku mi\u0142o\u015bnik\u00f3w jazdy terenowej francuska Le Meije\/La Grave). A przecie\u017c wynalazek ten ma niespe\u0142na 20 lat.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1645"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1645"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1645\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1647,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1645\/revisions\/1647"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1645"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1645"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1645"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}