![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/\/2013\/12\/arlberg-jetbeznazwy.png\" "\\"arlberg")
<\/a> Armatki \u015bnie\u017cne Arlberg Jet skonstruowane wedle<\/em> patentu Michaela Manharta<\/em><\/p>\nTo m.in. dzi\u0119ki jego pomys\u0142om Lech Z\u00fcrs z ma\u0142ej wioski na granicy Austrii i Szwajcarii sta\u0142o si\u0119 o\u015brodkiem narciarskim o \u015bwiatowej s\u0142awie, kt\u00f3ry odwiedzaj\u0105 rodziny kr\u00f3lewskie, gwiazdy kina i estrady, szefowie wielkich firm i\u2026 rosyjscy oligarchowie. Niedawno \u2013 dzi\u0119ki inicjatywie Franki Kobenter z Austria.Info \u2013 mia\u0142em okazj\u0119 wys\u0142ucha\u0107 opowie\u015bci p. Manharta o tym, jak ze zwyk\u0142ej stacji narciarskiej mo\u017cna zrobi\u0107 globalnego ju\u017c gracza w zimowej bran\u017cy turystycznej.<\/p>\n
O pocz\u0105tkach<\/p>\n
Pierwszy klub narciarski powsta\u0142 w Lech ponad sto lat temu, wi\u0119c pionier\u00f3w by\u0142o wielu. Ale moja rodzina udziela\u0142a si\u0119 od pocz\u0105tku. Dziadek Sepp jeszcze przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 budowa\u0142 wyci\u0105gi dla miejscowych i pierwszych turyst\u00f3w (klub narciarski Lech obchodzi\u0142 niedawno stulecie). Mama te\u017c by\u0142a aktywna w bran\u017cy.<\/p>\n
O sztucznym \u015bniegu, ekologii, kosztach i technologii<\/p>\n
Sztucznym \u015bniegiem zacz\u0105\u0142em interesowa\u0107 si\u0119 w po\u0142owie lat 70. ub. wieku. Najpierw do idei do\u015bnie\u017cania musia\u0142em przekona\u0107 moich s\u0105siad\u00f3w \u2013 rolnik\u00f3w z Lech oraz ekolog\u00f3w. W 1978 roku zacz\u0119li\u015bmy na naszych stokach systematycznie sprawdza\u0107, czy nie szkodzi to uprawom. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce przeciwnie: wp\u0142ywa on pozytywnie na wegetacj\u0119. Pod grubsz\u0105 warstw\u0105 \u015bniegu \u2013 z\u0142o\u017con\u0105 z naturalnego puchu i \u015bniegu sztucznego ro\u015blinom jest cieplej, lepiej wi\u0119c znosz\u0105 mr\u00f3z. To by\u0142 argument, kt\u00f3ry przekona\u0142 rolnik\u00f3w.<\/p>\n
Ekologom t\u0142umaczy\u0142em jeszcze jedno: \u017ce najlepszym sposobem, by narciarze nie pr\u00f3bowali masowo zapuszcza\u0107 si\u0119 na tereny chronione, s\u0105 dobrze przygotowane stoki: bo to je wybierze wi\u0119kszo\u015b\u0107. Opracowa\u0142em tak\u017ce know how rekultywacji stok\u00f3w po sezonie, za kt\u00f3re dosta\u0142em nawet nagrod\u0119 ekologiczn\u0105 \u015awiatowej Konferencji Alpejskiej. Chodzi\u0142o o utrzymanie czysto\u015bci wody w okolicy, zachowanie pierwotnego sk\u0142adu geologicznego gleby, a tak\u017ce\u2026 jako\u015bci traw (wysoko\u015bci i grubo\u015bci \u017ad\u017abe\u0142 itd.). Wysz\u0142o na to, \u017ce do\u015bnie\u017canie przynosi korzy\u015bci zar\u00f3wno zim\u0105, jak latem.<\/p>\n
Drugim problemem by\u0142y jednak koszty sztucznego \u015bnie\u017cenia. \u00d3wczesna technologia by\u0142a energoch\u0142onna, armatki potrzebowa\u0142y nadto olbrzymiej ilo\u015bci wody, a mimo to nie by\u0142y zbyt efektywne. Uda\u0142o mi si\u0119 jednak skonstruowa\u0107 du\u017co oszcz\u0119dniejsz\u0105 armatk\u0119 pneumatyczn\u0105, kt\u00f3ra zw\u0142aszcza przy ma\u0142ym mrozie by\u0142a du\u017co wydajniejsza. Na dodatek instalacja ta by\u0142a lekka, a wi\u0119c \u0142atwa do transportowania na kolejne partie stoku. Mog\u0142a te\u017c pracowa\u0107 tu\u017c nad gruntem, by\u0142a zatem odporna na wiatr. Nazwano j\u0105 \u2013 od nazwy naszego regionu \u2013 Arlberg Jet, a mnie przy okazji \u201emistrzem na\u015bnie\u017cania\u201d (\u015bmiech). Dzi\u015b jest powszechnie wykorzystywana obok tradycyjnych armatek wirnikowych (kt\u00f3re te sprawdzaj\u0105 si\u0119 najlepiej przy wi\u0119kszych mrozach) oraz tzw. lanc (te pracuj\u0105 przy najwi\u0119kszych mrozach). W ten spos\u00f3b uratowa\u0142em ju\u017c kilka sezon\u00f3w w wielu stacjach (\u015bmiech).<\/p>\n