Jak nowoczesna stacja zimowa mo\u017ce godzi\u0107 w\u0142asne interesy z ochron\u0105 \u015brodowiska, postulatami miejscowych w\u0142a\u015bcicieli grunt\u00f3w oraz przyzwyczajeniami urz\u0119dnik\u00f3w \u2013 na przyk\u0142adzie \u015bwiatowej s\u0142awy austriackiego kurortu Lech Z\u00fcrs opowiada Manfred Manhart, uznany w Alpach specjalista bran\u017cy narciarskiej.<\/p>\n
Przypomnijmy: Manfred Manhart wynalaz\u0142 m.in. pneumatyczn\u0105 armatk\u0119 do\u015bnie\u017caj\u0105c\u0105, podgrzewane siedzenia wyci\u0105g\u00f3w, miotacz do odstrzeliwania lawin i metod\u0119 rekultywacji stok\u00f3w po sezonie zimowym. Wspomina\u0142 tu o tym ju\u017c dwukrotnie: \u201eNarciarski wynalazca opowiada (I)\u201d<\/a>, 31 grudnia, ub. roku ) oraz \u201eMistrz na\u015bnie\u017cania opowiada (II)\u201d<\/a>, 6 stycznia b.r.). Teraz dalszy ci\u0105g jego historii.<\/p>\n Mniej znaczy lepiej Dzia\u0142ka za dzia\u0142k\u0119 O urz\u0119dnikach O op\u0142acalnej ekologii Jak nowoczesna stacja zimowa mo\u017ce godzi\u0107 w\u0142asne interesy z ochron\u0105 \u015brodowiska, postulatami miejscowych w\u0142a\u015bcicieli grunt\u00f3w oraz przyzwyczajeniami urz\u0119dnik\u00f3w \u2013 na przyk\u0142adzie \u015bwiatowej s\u0142awy austriackiego kurortu Lech Z\u00fcrs opowiada Manfred Manhart, uznany w Alpach specjalista bran\u017cy narciarskiej.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2428"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2428"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2430,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2428\/revisions\/2430"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nManfred Manhart: Pod koniec lat 90. zorganizowa\u0142em akcj\u0119, kt\u00f3rej ma\u0142o kto wr\u00f3\u017cy\u0142 powodzenie: zaproponowa\u0142em ograniczenie do 14 tys. liczby karnet\u00f3w sprzedawanych dziennie na stoki Lech Z\u00fcrs go\u015bciom zmotoryzowanym. By\u0142a to odpowied\u017a na zarzuty ekolog\u00f3w, kt\u00f3rzy twierdzili, \u017ce planowana przez nas budowa kolejnych wyci\u0105g\u00f3w w stacji doprowadzi do zwi\u0119kszenia ruchu samochodowego na drogach dojazdowych, a wi\u0119c zanieczyszczenie \u015brodowiska. Wst\u0119pnie przekonali ju\u017c nawet ratusz. Zaproponowa\u0142em, \u017ceby wprowadzi\u0107 zakaz wjazdu do Lech Z\u00fcrs dla aut, w momencie, kiedy na dany dzie\u0144 kasy odnotuj\u0105 14 tys. sprzedanych skipass\u00f3w. Wtedy zaprotestowali w\u0142a\u015bciciele restauracji, kt\u00f3rzy bali si\u0119 obni\u017cenia zysk\u00f3w. Im t\u0142umaczy\u0142em, \u017ce mo\u017cemy reklamowa\u0107 nasz kurort jako taki, w kt\u00f3rym nie tylko nie ma spalin, ale te\u017c nigdy nie ma t\u0142oku na trasach, jest wi\u0119c bezpiecznie \u2013 a to powinno przyci\u0105ga\u0107 bogatych go\u015bci, kt\u00f3rzy wydadz\u0105 w barach wi\u0119cej pieni\u0119dzy.
\nUda\u0142o si\u0119: na drogach dojazdowych do Lech Z\u00fcrs postawili\u015bmy tablice \u015bwietlne, na kt\u00f3rych w razie potrzeby wy\u015bwietlamy komunikaty, \u017ce u nas jest ju\u017c pe\u0142no i trzeba jecha\u0107 do innych o\u015brodk\u00f3w. Z czasem okaza\u0142o si\u0119, \u017ce trzeba to robi\u0107 nie wi\u0119cej ni\u017c 5-7 razy na sezon. R\u00f3wnocze\u015bnie nie ma \u017cadnych ogranicze\u0144 dla tych, kt\u00f3rzy przyje\u017cd\u017caj\u0105 do nas komunikacj\u0105 zbiorow\u0105 \u2013 chocia\u017cby poci\u0105giem. Wi\u0119cej: maj\u0105 nawet 10 proc. zni\u017cki na karnet.
\nZadowoleni s\u0105 i ekolodzy, i restauratorzy, i narciarze.<\/p>\n
\nOpracowa\u0142em tak\u017ce regu\u0142y obliczania podzia\u0142u zysk\u00f3w z karnet\u00f3w narciarskich w rejonie Arlberg oraz system rozliczania si\u0119 mi\u0119dzy stacjami a rolnikami, b\u0119d\u0105cych w\u0142a\u015bcicielami grunt\u00f3w, po kt\u00f3rych przebiegaj\u0105 nartostrady i wyci\u0105gi. W\u0142a\u015bciciele dzia\u0142ek dostaj\u0105 po 2 proc. od obrotu netto ze sprzeda\u017cy skipass\u00f3w \u2013 oczywi\u015bcie po uwzgl\u0119dnieniu powierzchni terenu. Te jasne regu\u0142y wida\u0107 zadzia\u0142a\u0142y, bo dzi\u015b ju\u017c nie ma u nas w gminie protest\u00f3w przeciwko rozwojowi sport\u00f3w zimowych. Idea jest prosta: je\u015bli wszyscy zarobi\u0105, b\u0119dzie zgoda. W Lech przekonali\u015bmy si\u0119 o tym ju\u017c 80 lat temu\u2026
\nPorozumienie takie zawarli\u015bmy pomimo, \u017ce w Austrii prawo zakazuje grodzenia dzia\u0142ek, przez kt\u00f3re przebiegaj\u0105 szlaki narciarskie. Jest cho\u0107by przepis, \u017ce kiedy tylko spadnie \u015bnieg, to po wyznaczonych nartostradach je\u017adzi\u0107 na nartach. Wi\u0119cej: nie trzeba pyta\u0107 w\u0142a\u015bciciela gruntu o zgod\u0119 na przygotowywanie trasy ratrakami. Sp\u00f3r w\u015br\u00f3d prawnik\u00f3w dotyczy jedynie tego, czy w gr\u0119 wchodzi tak\u017ce do\u015bnie\u017canie. Lecz i na to jest spos\u00f3b: wystarczy przecie\u017c postawi\u0107 armatki w dzia\u0142ce, o kt\u00f3r\u0105 nie ma sporu i przepcha\u0107 sztuczny \u015bnieg ratrakami w sporne miejsce (\u015bmiech).
\nS\u0105 r\u00f3wnie\u017c instrumenty prawne, kt\u00f3rymi mo\u017cna wymusi\u0107 poprowadzenie przez prywatn\u0105 dzia\u0142k\u0119 trasy narciarskiej czy te\u017c postawienie tam podpory kolejki linowej.
\nTyle \u017ce narz\u0119dzi administracyjnych u\u017cywa si\u0119 ich rzadko. Najpierw \u2013 jako koleje linowe \u2013 pr\u00f3bujemy przekona\u0107 sceptyk\u00f3w. Preferujemy t\u0119 drog\u0119 chocia\u017cby z powod\u00f3w wizerunkowych. Cz\u0119sto powodem oporu s\u0105 zreszt\u0105 kwestie emocjonalne, niezwi\u0105zane w rzeczywisto\u015bci z naszymi inwestycjami, ale z og\u00f3ln\u0105 niech\u0119ci\u0105 do aktualnych w\u0142adz gminy czy nawet do rz\u0105du w Wiedniu.
\nW Lech\/Z\u00fcrs na dwustu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu w\u0142a\u015bcicieli dzia\u0142ek u\u017cywanych w zimie na potrzeby narciarstwa w\u0105tpliwo\u015bci zg\u0142asza ledwie dziesi\u0119ciu, z czego naprawd\u0119 uci\u0105\u017cliwych jest dw\u00f3ch. Jako koleje linowe przestrzegamy jednak jednej regu\u0142y: nikogo nie mo\u017cemy traktowa\u0107 na specjalnych warunkach. Wszyscy musz\u0105 mie\u0107 r\u00f3wny status. Inaczej byliby\u015bmy nieuczciwi, nie m\u00f3wi\u0107 o tym, \u017ce pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej zostaliby\u015bmy wykorzystani przez najsilniejszych czy najbardziej bezczelnych.
\nTych dw\u00f3ch najbardziej upartych chce po prostu wymusi\u0107 odrolnienie swoich grunt\u00f3w, by postawi\u0107 tam pensjonaty.
\nNaj\u015bwie\u017cszy przyk\u0142ad: w zwi\u0105zku z nasz\u0105 najnowsz\u0105 inwestycj\u0105, czyli budow\u0105 kolejki \u0142\u0105cz\u0105cej tereny narciarskie Lech z rejonem Warth, w\u0142a\u015bciciel jednej z dzia\u0142ek za\u017c\u0105da\u0142 250 tys. euro za u\u017cyczenie 50 metr\u00f3w, po kt\u00f3rych przebiega\u0107 mia\u0142a nartostrada i kolej. Ale spu\u015bci\u0142 z tonu, gdy przypomnieli\u015bmy mu, \u017ce powodem do wyznaczenia tzw. s\u0142u\u017cebno\u015bci gruntowej \u2013 a wi\u0119c nakazania udost\u0119pnienia ziemi \u2013 mo\u017ce by\u0107 wedle austriackiego ustawodawstwa tak\u017ce wzgl\u0105d na rozw\u00f3j turystyki i sport\u00f3w g\u00f3rskich.<\/p>\n
\nBiurokraci wsz\u0119dzie s\u0105 problemem. Dlatego, prowadz\u0105c narciarski biznes, musimy dobrze zna\u0107 prawo. I umie\u0107 skutecznie lobbowa\u0107 za zmian\u0105 przepis\u00f3w, kt\u00f3re uznajemy za absurdalne \u2013 precyzyjnie przedstawia\u0107 nasze argumenty decydentom, ale te\u017c \u2013 poprzez media \u2013 opinii publicznej. Kilka razy nam si\u0119 to uda\u0142o\u2026
\nOstatnio trzeba by\u0142o, na przyk\u0142ad, zmieni\u0107 przepisy rozporz\u0105dzenia dotycz\u0105cego zabezpiecze\u0144 lawinowych maj\u0105cych zapewni\u0107 ochron\u0119 wyci\u0105g\u00f3w, tras pod nimi, a nadto zadba\u0107 o dojazdy do peron\u00f3w. Eksperci z ministerstwa sugerowali, \u017ce wystarcz\u0105 do tego metody pasywne \u2013 czyli stalowe barierki. Tymczasem przez 35 lat \u2013 od 1975 do 2010 walczy\u0142em o to, by ze \u015brodk\u00f3w publicznych finansowa\u0107 tak\u017ce dzia\u0142ania aktywne, czyli odstrza\u0142y \u015bniegu w lawiniastych miejscach lub po prostu zamykanie dojazd\u00f3w do wyci\u0105g\u00f3w w sytuacji wysokiego zagro\u017cenia. Dowodzi\u0142em, \u017ce barierki nie daj\u0105 stuprocentowej gwarancji, a czasem pot\u0119guj\u0105 zagro\u017cenie. Szcz\u0119\u015bliwie uda\u0142o si\u0119 zmieni\u0107 ten przepis \u2013 teraz austriackie procedury mo\u017cna uzna\u0107 za wzorcowe.
\nPo tym, kiedy lawina zasypa\u0142a holenderskiego ksi\u0119cia Johana Friso w lutym 2012 roku (wybra\u0142 si\u0119 poza trasy pomimo, \u017ce og\u0142oszony by\u0142 czwarty stopie\u0144 zagro\u017cenia lawinowego; po wypadku pozosta\u0142 w stanie \u015bpi\u0105czki a\u017c do \u015bmierci sierpniu 2013 r.), opracowali\u015bmy nowy system informacyjny dla freerider\u00f3w, bo to wprawdzie dobrzy narciarze, najcz\u0119\u015bciej jednak nie maj\u0105cy poj\u0119cia o lawinach. Poza bezpiecze\u0144stwem chodzi te\u017c o uprzedzenie pomys\u0142\u00f3w polityk\u00f3w, kt\u00f3rzy sugerowali, by przy trzecim stopniu zagro\u017cenia lawinowego automatycznie, moc\u0105 prawa, zamyka\u0107 ca\u0142y obszar dla freeridu.<\/p>\n
\nJe\u015bli kto\u015b dzi\u015b zajmuje si\u0119 biznesem narciarskim, to musi kocha\u0107 natur\u0119, a wi\u0119c potrafi\u0107 pogodzi\u0107 przyci\u0105ganie go\u015bci do stacji z poszanowaniem \u015brodowiska. To najwi\u0119ksza sztuka bran\u017cy zimowej.
\nMamy obszary z zakazem jazdy terenowej (freeride) \u2013 obowi\u0105zuje on tam, gdzie zimuje zwierzyna p\u0142owa. Pr\u00f3cz stawiania tablic informacyjnych, apelujemy te\u017c do sumie\u0144 rider\u00f3w. O przestrzeganie tego ograniczenia dba policja stokowa (w Lech liczy ok. 30 os\u00f3b \u2013 sam jestem jej funkcjonariuszem). Mo\u017ce ona zabra\u0107 delikwentowi skipass, a nawet zarekwirowa\u0107 sprz\u0119t oraz wezwa\u0107 zwyk\u0142\u0105 policj\u0119, kt\u00f3ra nak\u0142ada w\u00f3wczas grzywn\u0119 do 2000 euro.
\nJe\u015bli w Polsce s\u0105 obszary z ca\u0142kowitym zakazem jazdy pozatrasowej \u2013 i to, jak s\u0142ysz\u0119, w idealnych do tego miejscach, czyli w okolicach waszej najlepszej g\u00f3ry Kasprowego Wierchu \u2013 to znaczy, \u017ce kto\u015b nie wykona\u0142 swojej roboty. Przecie\u017c zawsze mo\u017cna ustali\u0107, gdzie dok\u0142adnie s\u0105 szczeg\u00f3lnie zagro\u017cone ro\u015bliny b\u0105d\u017a zwierz\u0119ta i zakaza\u0107 jazdy tylko tam. Na Parku Narodowym mo\u017cna zarobi\u0107 i na nartach mo\u017cna zarobi\u0107. Znowu: je\u015bli w\u0142adze Zakopanego zechc\u0105, mog\u0119 spr\u00f3bowa\u0107 podpowiedzie\u0107, jak rozwi\u0105za\u0107 wasz problem. Za darmo. Dla g\u00f3r i nart.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"