{"id":2765,"date":"2014-09-15T18:49:17","date_gmt":"2014-09-15T16:49:17","guid":{"rendered":"http:\/\/narty.blog.polityka.pl\/?p=2765"},"modified":"2014-09-26T11:33:11","modified_gmt":"2014-09-26T09:33:11","slug":"wielkie-swieto-szwajcarow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/2014\/09\/15\/wielkie-swieto-szwajcarow\/","title":{"rendered":"Wielkie \u015bwi\u0119to Szwajcar\u00f3w"},"content":{"rendered":"

150 lat temu pierwsi go\u015bcie odwa\u017cyli si\u0119 zim\u0105 przyjecha\u0107 do St. Moritz. Szwajcaria zamierza to w tym sezonie hucznie obchodzi\u0107. Nic dziwnego, bo wtedy w du\u017cej mierze by\u0142o to r\u00f3wnoznaczne z pocz\u0105tkiem zimowej turystyki na ca\u0142ym kontynencie.<\/p>\n

\"Curling<\/a>

Curling przed hotelem Kulm w St. Moritz ok. 1880 roku<\/p><\/div>\n

Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od biznesowego w sumie zak\u0142adu. Oto jesieni\u0105 1864 roku Johannes Badrutt, w\u0142a\u015bciciel hotelu w St. Moritz, um\u00f3wi\u0142 si\u0119 z sz\u00f3stk\u0105 swoich brytyjskich letnik\u00f3w, \u017ce je\u015bli wr\u00f3c\u0105 do Engadyny zim\u0105 i nie b\u0119dzie s\u0142o\u0144ca, to zwr\u00f3ci im za pobyt i podr\u00f3\u017c. Anglicy w hotelu Kulm sp\u0119dzili ca\u0142\u0105 zim\u0119 \u2013 od \u015awi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia do Wielkanocy. Niemal ca\u0142y czas \u015bwieci\u0142o pi\u0119kne s\u0142o\u0144ce (St. Moritz nale\u017cy do najs\u0142oneczniejszych miejsc w Szwajcarii). Do kraju wr\u00f3cili zadowoleni i zacz\u0119li opowiada\u0107, \u017ce w Szwajcarii jest pi\u0119knie nie tylko latem, ale i zim\u0105. W ten spos\u00f3b narodzi\u0142a si\u0119 tam zimowa turystyka, a za ni\u0105 sporty alpejskie.<\/p>\n

Ale swoje zrobi\u0142o i to, \u017ce niemal w tym samym czasie w nieodleg\u0142ym Davos praktyk\u0119 otwiera doktor Alexander Spengler. Chc\u0105cym wyleczy\u0107 si\u0119 z dolegliwo\u015bci p\u0142ucnych pacjentom sugeruje kurowa\u0107 si\u0119 tak\u017ce zim\u0105. W 1868 roku razem z Janem Holsboerem zak\u0142adaj\u0105 pierwsze sanatorium.<\/p>\n

Kuracjusze si\u0142\u0105 rzeczy si\u0119 nudz\u0105 (genialnie opisa\u0142 to Tomasz Mann w \u201eCzarodziejskiej G\u00f3rze\u201d). Szukaj\u0105 wi\u0119c atrakcji \u2013 pr\u00f3cz flirt\u00f3w mog\u0105 by\u0107 nimi zabawy parasportowe. W 1870 roku brytyjscy go\u015bcie zak\u0142adaj\u0105 w Davos pierwszy klub \u0142y\u017cwiarski w Szwajcarii. Dwa lata p\u00f3\u017aniej angielscy go\u015bcie St. Moritz buduj\u0105 pierwszy sztuczny tor saneczkowy. W 1877 roku w Davos powstaje pierwsze naturalne lodowisko w Szwajcarii \u2013 do dzi\u015b jest to najwi\u0119ksze naturalne lodowisko w Europie. Rok p\u00f3\u017aniej w historycznym ju\u017c wtedy hotelu Kulm w wigili\u0119 \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia zap\u0142on\u0119\u0142y pierwsze elektryczne \u015bwiat\u0142a. W 1880 roku w St. Moritz odbywa si\u0119 pierwszy turniej curlingowy w Alpach.<\/p>\n

\"Faksymile<\/a>

Faksymile stronicy ksi\u0105\u017cki Waltera Ummingera \u201eDie Chronik des Sports” ze zdj\u0119ciami zjazd\u00f3w saneczkowych po trasie Cresta Run w 1884 roku.<\/p><\/div>\n

Dwa lata p\u00f3\u017aniej kurort okazuje si\u0119 atrakcyjny dla konkurencji z Austrii \u2013 na zawody \u0142y\u017cwiarskie przyje\u017cd\u017caj\u0105 go\u015bcie z Wiednia. W tym samym roku John Adington Symonds (znowu Anglik) buduje pierwszy tor saneczkowy na trasie z Davos do Klosters, a sezon p\u00f3\u017aniej jego rodacy zak\u0142adaj\u0105 \u201eDavos Toboggan Club\u201d \u2013 pierwszy klub saneczkowy w Szwajcarii.<\/p>\n

Nic dziwnego, \u017ce w\u0142a\u015bnie tam w 1883 roku rozegrane zostaj\u0105 pierwsze oficjalne mi\u0119dzynarodowe zawody saneczkarskie Davos-Klosters. Z kolei w 1884 roku w St. Moritz odbywaj\u0105 si\u0119 pierwsze zawody w saneczkarstwie i skeletonie na legendarnym p\u00f3\u017aniej torze Cresta Run.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie na okolicznych stokach je\u017adzi si\u0119 tak\u017ce na nartach… Wszak ju\u017c w 1849 roku je\u017adzi\u0142 na nich pastor z Wallis Johann Josef Imseng, a od 1860 roku pochodz\u0105cy z Czech stolarz Hnantek rozpocz\u0105\u0142 w Sils Mari manufakturow\u0105 produkcj\u0119 nart.<\/p>\n

Cdn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

150 lat temu pierwsi go\u015bcie odwa\u017cyli si\u0119 zim\u0105 przyjecha\u0107 do St. Moritz. Szwajcaria zamierza to w tym sezonie hucznie obchodzi\u0107. Nic dziwnego, bo wtedy w du\u017cej mierze by\u0142o to r\u00f3wnoznaczne z pocz\u0105tkiem zimowej turystyki na ca\u0142ym kontynencie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[36,42,35,34],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2765"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2765"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2765\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2799,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2765\/revisions\/2799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}