Podczas zako\u0144czonego niedawno w Zakopanem Mi\u0119dzynarodowego Forum G\u00f3rskiego najwi\u0119kszy sp\u00f3r wywo\u0142a\u0142a propozycja wprowadzenia w Polsce tzw. prawa szlaku (na Zachodzie zwanego te\u017c prawem \u015bniegu). Chodzi o, upraszczaj\u0105c, umo\u017cliwienia wytyczania tras narciarskich bez konieczno\u015bci uzyskiwania zgody w\u0142a\u015bcicieli dzia\u0142ek, po kt\u00f3rych by one przebiega\u0142y.<\/p>\n
Idea ta jest wynikiem cz\u0119stego w rodzimych g\u00f3rach zjawiska grodzenia nartostrad przez w\u0142a\u015bcicieli p\u00f3l po\u0142o\u017conych w okolicy kolejek i wyci\u0105g\u00f3w. Spory na ten temat latami trwa\u0142y m.in. na Guba\u0142\u00f3wce, Butorowym Wierchu czy w Szczyrku. U ich pod\u0142o\u017ca sta\u0142y pieni\u0105dze albo ambicje. Czasami stronom udaje si\u0119 doj\u015b\u0107 do porozumienia \u2013 bywa jednak i tak, \u017ce zbudowane ju\u017c wyci\u0105gi nie mog\u0105 s\u0142u\u017cy\u0107 narciarzom i snowboardzistom.<\/p>\n
Dlatego ju\u017c kilka lat temu pojawi\u0142y si\u0119 postulaty, by w imi\u0119 dobra publicznego, kt\u00f3rym jest praw obywateli do wypoczynku i rekreacji, a tak\u017ce uprawiania sportu, ograniczy\u0107 prawo w\u0142asno\u015bci. Oczywi\u015bcie chodzi jedynie o takie miejsca, kt\u00f3re z uwagi na sw\u0105 lokalizacj\u0119, ukszta\u0142towanie, walory widokowe czy przyrodnicze maj\u0105 unikalny charakter \u2013 nie mo\u017cna omin\u0105\u0107 ich wytyczaj\u0105c nartostrad\u0119 czy szlak pieszy. Ograniczenie prawa w\u0142asno\u015bci by\u0142oby nadto dopuszczalne jedynie w \u015bci\u015ble okre\u015blonym wymiarze i celu.<\/p>\n
Precyzyjne okre\u015blenie zakresu prawa szlaku jest o tyle wa\u017cne, \u017ce prawo w\u0142asno\u015bci jest gwarantowane w ustawie zasadniczej. Wedle Konstytucji wyw\u0142aszczenie jest dopuszczalne jedynie w\u00f3wczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne (art. 21 ust. 2). Ustawa zasadnicza stanowi ponadto, \u017ce wszelkie ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolno\u015bci i praw mog\u0105 by\u0107 ustanawiane tylko wtedy, gdy s\u0105 konieczne \u2013 (dla bezpiecze\u0144stwa lub porz\u0105dku publicznego pa\u0144stwa b\u0105d\u017a dla ochrony \u015brodowiska, zdrowia i moralno\u015bci publicznej, albo wolno\u015bci i praw innych os\u00f3b).<\/p>\n
Znamienne, \u017ce Wojew\u00f3dzki S\u0105d Administracyjny w Warszawie w jednym z wyrok\u00f3w uzna\u0142, \u017ce w inwestycjach takich jak trasy i wyci\u0105gi narciarskie oraz urz\u0105dzenia towarzysz\u0105ce (na przyk\u0142ad armatki za\u015bnie\u017caj\u0105ce) nie ma tzw. pierwiastka publicznego, a tym samym pod tego typu inwestycje nie mo\u017cna zabiera\u0107 w\u0142a\u015bcicielom grunt\u00f3w. Oczywi\u015bcie w Polsce nie obowi\u0105zuje prawo precedensu: wyrok ten obowi\u0105zuje tylko w konkretnie rozpatrywanej sprawie i nie jest wi\u0105\u017c\u0105cy w innych przypadkach. Tak czy tak jednak ka\u017cde zbyt daleko id\u0105ce ograniczenie mo\u017ce by\u0107 zaskar\u017cone do Trybuna\u0142em Konstytucyjnym.<\/p>\n
Obecnie w ministerstwie sportu i turystyki trwaj\u0105 prace nad za\u0142o\u017ceniami projektu ustawy o szlakach turystycznych, kt\u00f3ra ma m.in. wprowadzi\u0107 prawo szlaku.<\/p>\n