{"id":4113,"date":"2016-04-05T21:20:44","date_gmt":"2016-04-05T19:20:44","guid":{"rendered":"http:\/\/narty.blog.polityka.pl\/?p=4113"},"modified":"2016-04-05T21:49:05","modified_gmt":"2016-04-05T19:49:05","slug":"gorskie-dzielo-zahay-hadid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/2016\/04\/05\/gorskie-dzielo-zahay-hadid\/","title":{"rendered":"G\u00f3rskie dzie\u0142o Zahay Hadid"},"content":{"rendered":"

Zmar\u0142a Zaha Hadid, wielka s\u0142awa \u015bwiatowej architektury. Jedno z jej ostatnich dzie\u0142 powsta\u0142o w g\u00f3rach i g\u00f3rom by\u0142o po\u015bwi\u0119cone. To siedziba kolejnego z tzw. Messner Mountain Museums, ulokowana tym razem na szczycie Kronplatz\/Plan de Corones, najbardziej bodaj rozwini\u0119tej pod wzgl\u0119dem infrastruktury wyci\u0105gowej i na\u015bnie\u017caj\u0105cej stacji Po\u0142udniowego Tyrolu.
\n
\nNie tak dawno \u2013 bo w po\u0142owie stycznia \u2013 mia\u0142em okazj\u0119 zwiedzi\u0107 t\u0119 ekspozycj\u0119 i podziwia\u0107 pomys\u0142, jaki mia\u0142a pochodz\u0105ca z Iraku, a rezyduj\u0105ca w Wielkiej Brytanii architektka na jej ulokowanie.<\/p>\n

Trafili\u015bmy akurat na spory jak na t\u0119 zim\u0119 \u015bnieg. Aby wi\u0119c dotrze\u0107 do MMM, musieli\u015bmy najpierw przedrze\u0107 si\u0119 przez poka\u017ane zaspy w sporej zadymce. To jednak tylko pot\u0119gowa\u0142o wra\u017cenie. O pomy\u015ble i idei g\u00f3rskich muze\u00f3w, kt\u00f3rej autorem jest wybitny himalaista, co nieco ju\u017c s\u0142ysza\u0142em (i je\u00a0tu streszcza\u0142em<\/a>). Swego czasu odwiedzi\u0142em zreszt\u0105 jedno z nich \u2013 w uroczej Soldzie\/Sulden (te\u017c je tu opisa\u0142em<\/a>).<\/p>\n

Jednak MMM na Kronplatz\/Plan de Corones okazuje si\u0119 szczeg\u00f3lne. Po pierwsze, w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki pomys\u0142owi Zahay Hadid na gmach b\u0119d\u0105cy jego siedzib\u0105. Jest idealnie wkomponowany w zbocze (swoje robi i to, \u017ce przypomina\u0107 ma wielk\u0105 bry\u0142\u0119 lodu) \u2013 a Kronplatz\/Plan de Corones ma przecie\u017c 2275 m n.p.m. R\u00f3wnocze\u015bnie zapewnia \u2013 z wewn\u0105trz, bo przez wielkie, a na dodatek zawieszone nad stromizn\u0105 okna czy raczej iluminatory \u2013 \u015bwietny widok na okoliczne doliny i pasma Dolomit\u00f3w.<\/p>\n

Daje te\u017c niezgorsz\u0105 \u2013 a i atrakcyjn\u0105 \u2013 przestrze\u0144 ekspozycyjn\u0105. Swoje robi ju\u017c idea, by \u017cadna ze \u015bcian nie \u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 z s\u0105siedni\u0105 pod k\u0105tem prostym (sk\u0105din\u0105d m.in. ten wym\u00f3g sprawi\u0142, \u017ce budowa przed\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 o dwa lata).<\/p>\n

\"20150723_MMM_Corones_Opening_3__\u00a9www.wisthaler_lr\"<\/a>
\n 
\nKr\u0119te korytarze \u2013 symbolizuj\u0105ce zapewne szczeliny lodowcowe \u2013 zapewniaj\u0105, pr\u00f3cz atmosfery, mn\u00f3stwo mo\u017cliwo\u015bci pokazania a to rak\u00f3w (m.in. sprzed niemal stu lat), a to lin, a to czekan\u00f3w (jednego z nich u\u017cywa\u0142 Jerzy Kukuczka podczas wyprawy na Lhotse w 1979 r.), a to but\u00f3w (pierwsze pochodz\u0105 tak\u017ce z pocz\u0105tk\u00f3w minionego wieku).<\/p>\n

\"20160111_121502<\/a>
\n 
\nMo\u017cna te\u017c zobaczy\u0107 notatki s\u0142ynnych wspinaczy i przeczyta\u0107 opisy tych ekspedycji. W kalendarium zdobywania najwy\u017cszych g\u00f3r \u015bwiata (bo to im po\u015bwi\u0119cone jest MMM na Kronplatz\/Plan de Corones) uwzgl\u0119dniony jest m.in. Krzysztof Wielicki jako pierwszy cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zim\u0105 1980 roku wszed\u0142 na Mount Everest (nie wiedzie\u0107 czemu nie ma s\u0142owa o jego towarzyszu w tej wyprawie Leszku Cichym). S\u0105 wreszcie \u2013 jak to zwykle bywa w MMMs \u2013 liczne obrazy o tematyce g\u00f3rskiej. Zaha Hadid zgodnie z wymogami czasu przewidzia\u0142a jednak tak\u017ce\u2026 sal\u0119 kinow\u0105, w kt\u00f3rej mo\u017cna obejrze\u0107 filmy o wspinaczach, ich motywacjach, obawach, ale w ko\u0144cu cz\u0119sto tak\u017ce rado\u015bciach.<\/p>\n

I wreszcie o klasie Zahay Hadid \u015bwiadczy i taki pomys\u0142: ot\u00f3\u017c przy wej\u015bciu do MMM na Kronplatz\/Plan de Corones kaza\u0142a umie\u015bci\u0107 \u2013 jako symbol \u2013 metalow\u0105 drabink\u0119 u\u017cywan\u0105 przez wspinaczy. Lecz kiedy uroczy\u015bcie otwierano muzeum, wielu z politycznych oficjeli by\u0142o przekonanych, \u017ce \u2013 zwa\u017cywszy na wspomniane op\u00f3\u017anienie \u2013 drabina nale\u017cy do budowla\u0144c\u00f3w i tylko przez przeoczenie nie zosta\u0142a usuni\u0119ta…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zmar\u0142a Zaha Hadid, wielka s\u0142awa \u015bwiatowej architektury. Jedno z jej ostatnich dzie\u0142 powsta\u0142o w g\u00f3rach i g\u00f3rom by\u0142o po\u015bwi\u0119cone. To siedziba kolejnego z tzw. Messner Mountain Museums, ulokowana tym razem na szczycie Kronplatz\/Plan de Corones, najbardziej bodaj rozwini\u0119tej pod wzgl\u0119dem infrastruktury wyci\u0105gowej i na\u015bnie\u017caj\u0105cej stacji Po\u0142udniowego Tyrolu.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[121,166,16],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4113"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4113"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4118,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4113\/revisions\/4118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}