{"id":4577,"date":"2017-02-11T16:46:26","date_gmt":"2017-02-11T15:46:26","guid":{"rendered":"http:\/\/narty.blog.polityka.pl\/?p=4577"},"modified":"2017-02-11T19:01:57","modified_gmt":"2017-02-11T18:01:57","slug":"sportowe-st-moritz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/2017\/02\/11\/sportowe-st-moritz\/","title":{"rendered":"Sportowe St. Moritz"},"content":{"rendered":"

Szwajcarski kurort pi\u0105ty ju\u017c raz go\u015bci alpejskie mistrzostwa \u015bwiata. By\u0142o ju\u017c tu<\/a> nieco o jego dzisiejszym obliczu, a teraz troch\u0119 o sportowych w\u0142a\u015bnie tradycjach.
\n
\nZimowa kariera stacji zacz\u0119\u0142a si\u0119 od biznesowego w sumie zak\u0142adu. Oto jesieni\u0105 1864 r. Johannes Badrutt, w\u0142a\u015bciciel hotelu Kulm w St. Moritz \u2013 s\u0142yn\u0105cego dot\u0105d jedynie z letnich atrakcji \u2013 um\u00f3wi\u0142 si\u0119 z sz\u00f3stk\u0105 swoich brytyjskich letnik\u00f3w, \u017ce je\u015bli wr\u00f3c\u0105 do Engadyny zim\u0105 i nie b\u0119dzie s\u0142o\u0144ca, to zwr\u00f3ci im za pobyt i podr\u00f3\u017c.<\/p>\n

W efekcie Anglicy sp\u0119dzili w jego posiad\u0142o\u015bci ca\u0142\u0105 zim\u0119 \u2013 od \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia do Wielkanocy. I niemal ca\u0142y czas \u015bwieci\u0142o pi\u0119kne s\u0142o\u0144ce (St. Moritz nale\u017cy do najs\u0142oneczniejszych miejsc ca\u0142ych Alp). Do kraju wr\u00f3cili zadowoleni i zacz\u0119li opowiada\u0107, \u017ce w Szwajcarii jest pi\u0119knie nie tylko latem, ale i zim\u0105. W ten spos\u00f3b narodzi\u0142a si\u0119 tam zimowa turystyka, a za ni\u0105 sporty alpejskie.<\/p>\n

\"Johannes<\/a>

Johannes Badrutt<\/p><\/div>\n

Bo potem posz\u0142o ju\u017c szybko.<\/p>\n

W 1872 r. angielscy go\u015bcie St. Moritz buduj\u0105 pierwszy sztuczny tor saneczkowy.<\/p>\n

W 1880 r. odbywa si\u0119 tam pierwszy turniej curlingowy w Alpach. Kurort okazuje si\u0119 atrakcyjny nawet dla konkurencji z Austrii \u2013 na zawody \u0142y\u017cwiarskie przyje\u017cd\u017caj\u0105 go\u015bcie z Wiednia. Swoje robi i to, \u017ce historyczny ju\u017c wtedy hotel Kulm jest ju\u017c od dw\u00f3ch lat o\u015bwietlany przez elektryczne lampy \u2013 co jest wci\u0105\u017c w Alpach ewenementem.<\/p>\n

\"Hotel<\/a>

Hotel Kulm<\/p><\/div>\n

W 1884 r. w St. Moritz rozegrane zostaj\u0105 pierwsze zawody w saneczkarstwie i skeletonie na legendarnym p\u00f3\u017aniej torze Cresta Run.\"szwaj4\"<\/a>W 1895 r. powstaj\u0105 tam pierwsze skocznie narciarskie (budowano je z drewna i \u015bniegu), a sezon p\u00f3\u017aniej w kurorcie zaczyna kursowa\u0107 elektryczny tramwaj.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie z okolicznych stok\u00f3w r\u00f3wnie\u017c si\u0119 na nartach zje\u017cd\u017ca. Wszak te w Szwajcarii znane s\u0105 ju\u017c od 1849 roku, kiedy to szus\u00f3w pr\u00f3bowa\u0142 pastor z Wallis Johann Josef Imseng. Z kolei w 1860 r. pochodz\u0105cy z Czech stolarz Hnantek rozpocz\u0105\u0142 w Sils Mari manufakturow\u0105 ich produkcj\u0119. Zreszt\u0105, co tez nie jest bez znaczenia, narty zdobywaj\u0105 popularno\u015b\u0107 na ca\u0142ym \u015bwiecie \u2013 a to m.in. za spraw\u0105 wyczynu Fridtjofa Nansena, kt\u00f3ry w 1888 r. przeszed\u0142 na nich (i na rakietach) Grenlandi\u0119.<\/p>\n

Do turystycznego boomu przyczynia si\u0119 te\u017c rozw\u00f3j szwajcarskich kolei: z p\u00f3\u0142nocy Europy od 1904 r. mo\u017cna ju\u017c dojecha\u0107 do St. Moritz (via Chur) poci\u0105giem. W tym\u017ce roku 16 klub\u00f3w zak\u0142ada zak\u0142ada Szwajcarskie Stowarzyszenie Narciarskie.<\/p>\n

W 1906 r. w St. Moritz odbywaj\u0105 si\u0119 pierwsze zawody w skij\u00f6ringu (\u015bcigaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c narciarze ci\u0105gnieni przez konie). Rok p\u00f3\u017aniej aren\u0105 wy\u015bcigu stanie si\u0119 zamarzni\u0119te jezioro pod miastem. A w 1912 r. w St. Moritz powstaje kolejka g\u00f3rska uruchomiona specjalnie dla turyst\u00f3w zimowych \u2013 w tym rzecz jasna narciarzy.<\/p>\n

Naturalnie podczas I wojny \u015bwiatowej ludzie, zw\u0142aszcza w Europie, nie maj\u0105 g\u0142owy do sportu. Lecz kiedy tylko nastaje pok\u00f3j, ju\u017c od pocz\u0105tku lat 20. ubieg\u0142ego wieku, znowu wraca on do \u0142ask.<\/p>\n

St. Moritz w 1928 r. zostaje gospodarzem II Zimowych Igrzysk Olimpijskich (pierwsze odby\u0142y si\u0119 w Chamonix). Gospodarzem kolejnych, w 1928 roku, jest St. Moritz. W stacji powstaje pierwsza szk\u00f3\u0142ka narciarska. Ledwie sze\u015b\u0107 lat p\u00f3\u017aniej kurort go\u015bci za\u015b Mistrzostwa \u015awiata w Narciarstwie Alpejskim.\"szwaj\"<\/a>II wojna \u015bwiatowa znowu nieco hamuje dynamik\u0119 rozwoju sport\u00f3w zimowych. Szwajcaria jednak, dzi\u0119ki statusowi neutralno\u015bci, nie zaznaje zniszcze\u0144, ba \u2013 cho\u0107 go\u015bci z kontynentu jest du\u017co mniej ni\u017c dot\u0105d, to miejscowi (ale czasem tak\u017ce Niemcy i internowani \u017co\u0142nierze alianccy) wci\u0105\u017c korzystaj\u0105 ze \u015bniegu tamtejszych g\u00f3r.<\/p>\n

Neutralny status Szwajcarii sprawia, \u017ce tak\u017ce po zako\u0144czeniu wojny ma ona idealne warunki do rozwoju sport\u00f3w zimowych. Swoje robi ju\u017c zachowana bez szwanku infrastruktura (chocia\u017cby kolejowa) \u2013 o braku politycznych uzale\u017cnie\u0144 (kt\u00f3re dotkn\u0119\u0142y chocia\u017cby s\u0105siedni\u0105 Austri\u0119) i zszarganej opinii (j.w.) nie wspominaj\u0105c.<\/p>\n

W efekcie ju\u017c w 1948 r. St. Moritz mo\u017ce by\u0107 gospodarzem pierwszych po wojnie zimowych igrzysk olimpijskich, a tym samym 10. mistrzostw \u015bwiata w narciarstwie alpejskim FIS (Mi\u0119dzynarodowa Federacja Narciarska uznaje w\u00f3wczas igrzyska olimpijskie za mistrzostwa \u015bwiata \u2013 jest tak a\u017c do roku 1980).<\/p>\n

Przynajmniej przez kolejn\u0105 dekad\u0119 (do czasu opuszczenia Austrii przez wojska sowieckie) to Szwajcaria jest te\u017c g\u0142\u00f3wnym kierunkiem zimowych wypraw co bogatszych entuzjast\u00f3w nart w zachodniej Europie.<\/p>\n

W 1974 r. w St. Moritz odbywaj\u0105 si\u0119 nast\u0119pne alpejskie mistrzostwa \u015bwiata. Trzy lata p\u00f3\u017aniej za\u015b elitarny, by nie rzec snobistyczny, pierwszy w Europie turniej golfowy na zamarzni\u0119tym jeziorze.<\/p>\n

Rok 1987 to kolejna prze\u0142omowa impreza: pierwsze w Alpach mistrzostwa \u015bwiata w snowboardzie.<\/p>\n

W 1989 r. St. Moritz ponownie raz okazuje si\u0119 pionierem: znowu wykorzystuje sw\u00f3j atut w postaci wspomnianego jeziora w samym centrum miasta, czyni\u0105c je aren\u0105 pierwszego turnieju krykieta na naturalnie zamarzni\u0119tym cieku.<\/p>\n

A w 2003 r. ponownie, czwarty ju\u017c raz, organizuje alpejskie mistrzostwa \u015bwiata.<\/p>\n

R\u00f3wnocze\u015bnie nie jest przypadkiem, \u017ce wiosn\u0105 2013 r. mieszka\u0144cy Gryzonii odrzucili pomys\u0142 zorganizowania zimowych igrzysk 2022 w St. Moritz i Davos, mimo \u017ce mieli zagwarantowane ekstra pieni\u0105dze od rz\u0105du, a pomys\u0142odawcy zapewniali, i\u017c zawody mog\u0142yby si\u0119 odby\u0107 praktycznie bez \u017cadnych inwestycji, bo istniej\u0105ca baza sportowa i hotelowa jest wystarczaj\u0105ca. Gryzo\u0144czycy uznali jednak, \u017ce ryzyko powstania d\u0142ug\u00f3w jest zbyt du\u017ce, a inicjatywa s\u0142u\u017cy\u0107 b\u0119dzie jedynie politykom i dzia\u0142aczom.<\/p>\n

Faktycznie: jak ma si\u0119 tak\u0105 pozycj\u0119, to \u015bmia\u0142o mo\u017cna rz\u0105dzi\u0107 zimowym biznesem i przebiera\u0107 w ofertach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szwajcarski kurort pi\u0105ty ju\u017c raz go\u015bci alpejskie mistrzostwa \u015bwiata. By\u0142o ju\u017c tu nieco o jego dzisiejszym obliczu, a teraz troch\u0119 o sportowych w\u0142a\u015bnie tradycjach.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[35,34],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4577"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4577"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4577\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4584,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4577\/revisions\/4584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4577"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4577"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4577"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}