{"id":4705,"date":"2017-04-09T20:21:56","date_gmt":"2017-04-09T18:21:56","guid":{"rendered":"http:\/\/narty.blog.polityka.pl\/?p=4705"},"modified":"2017-04-09T23:32:18","modified_gmt":"2017-04-09T21:32:18","slug":"wielki-final-w-verbier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/2017\/04\/09\/wielki-final-w-verbier\/","title":{"rendered":"Wielki fina\u0142 w Verbier"},"content":{"rendered":"

Naje\u017cona ska\u0142ami (dos\u0142ownie \u2013 bo stromizna si\u0119ga tam 50 stopni) p\u00f3\u0142nocna \u015bciana Bec Des Roses w szwajcarskim Verbier by\u0142a w minionym tygodniu tradycyjnie ju\u017c aren\u0105 fina\u0142u Freeride World Tour, czyli zmaga\u0144 najlepszych narciarzy ekstremalnych \u015bwiata. Wra\u017cenie pot\u0119gowa\u0142o i to, \u017ce nie le\u017ca\u0142o na niej zbyt du\u017co \u015bniegu. Gdy tu\u017c przed zawodami podziwia\u0142em Bec, stoj\u0105c u jej st\u00f3p, wydawa\u0142a si\u0119 niemo\u017cliwa do pokonania.\"20170401_101039-m\"<\/a>Verbier to cz\u0119\u015b\u0107 Les 4 Vall\u00e9es \u2013 najwi\u0119kszego obszaru narciarskiego szwajcarskich Alp (sk\u0142ada si\u0119 z sze\u015bciu stacji, a tylko przygotowywanych ratrakami tras jest tu ponad 400 km).<\/p>\n

Ale o ile, na przyk\u0142ad, s\u0105siednie Nendaz jest ustronn\u0105 stacj\u0105 rodzinn\u0105 (cho\u0107 r\u00f3wnocze\u015bnie s\u0105 tu przednie tereny do freeride\u2019u), za\u015b Veysonnaz s\u0142ynie g\u0142\u00f3wnie z urozmaiconych tras zjazdowych (w tym de l\u2019Ours, na kt\u00f3rej od 1969 r. rozgrywany jest alpejski Puchar \u015awiata), o tyle Verbier uchodzi za mekk\u0119 jazdy terenowej.<\/p>\n

I rzeczywi\u015bcie, obok tras ratrakowanych jest tu multum mo\u017cliwo\u015bci off piste. Jedena\u015bcie z nich ma status off route, czyli s\u0105 oznaczone i zabezpieczane pod wzgl\u0119dem lawinowym (m.in. poprzez wywo\u0142ywanie sztucznych lawin z otaczaj\u0105cych je stok\u00f3w). Inne s\u0105 ca\u0142kiem ju\u017c dzikie. Swoje robi i to, \u017ce je\u017adzi si\u0119 na sporej wysoko\u015bci (najwy\u017cszy dost\u0119pny kolejk\u0105 punkt to szczyt Mont Fort 3330 m n.p.m., z kt\u00f3rego prowadzi wiele d\u0142ugich, urozmaiconych wariant\u00f3w). Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce tu nawet obyci z g\u00f3rami czuj\u0105 pot\u0119g\u0119 miejsca i respekt przed Natur\u0105.<\/p>\n

A wreszcie to tu w\u0142a\u015bnie \u2013 nie bez powodu przecie\u017c \u2013 rozgrywany jest fina\u0142 zawod\u00f3w uchodz\u0105cych za freeride\u2019owe mistrzostwa \u015bwiata.<\/p>\n

\"fot.<\/a>

fot. FWT@D. Daher<\/p><\/div>\n

Zdawa\u0142oby si\u0119, \u017ce sama filozofia narciarstwa off piste wyklucza tego rodzaju rywalizacj\u0119. Zreszt\u0105 pod\u0142o\u017ce pierwszych zawod\u00f3w freeride\u2019owych by\u0142o ca\u0142kiem innej natury: oto w 1991 r. w\u0142adze miasta Valdez na Alasce wpad\u0142y na pomys\u0142, by promowa\u0107 sw\u00f3j region jako miejsce, w kt\u00f3rym mo\u017cna uprawia\u0107 freeride z u\u017cyciem helikoptera. I to w\u0142a\u015bnie czysto reklamowym celom s\u0142u\u017cy\u0107 mia\u0142y zorganizowane tam World Extreme Skiing Championship (zwyci\u0119\u017cy\u0142 legendarny Doug Coombs).<\/p>\n

Kolejne imprezy mia\u0142y charakter niemal\u017ce towarzyski. Wraz jednak ze wzrostem popularno\u015bci tej formy zjazd\u00f3w, a wi\u0119c te\u017c coraz wi\u0119kszym zainteresowaniem producent\u00f3w sprz\u0119tu i innych oko\u0142onarciarskich firm, zacz\u0119\u0142y si\u0119 profesjonalizowa\u0107. W samym Verbier pierwsze zawody \u2013 pod nazw\u0105 Xtreme Verbier \u2013 zorganizowano 22 lata temu, lecz prze\u0142omem okaza\u0142o si\u0119 dopiero w\u0142\u0105czenie stacji do cyklu Freeride World Tour.<\/p>\n

Bo to w\u0142a\u015bnie on \u2013 zainaugurowany r\u00f3wno 10 sezon\u00f3w temu \u2013 sta\u0142 si\u0119 wiod\u0105cym w bran\u017cy. Rol\u0119 gra cho\u0107by system kwalifikacji. Ot\u00f3\u017c aby zakwalifikowa\u0107 si\u0119 do FWT, trzeba przej\u015b\u0107 przez sito zawod\u00f3w Freeride World Qualifier. Eliminacje te odbywaj\u0105 si\u0119 w ponad 60 stacjach zimowych na ca\u0142ym \u015bwiecie (m.in. w nieodleg\u0142ym od Verbier Nendaz, ale te\u017c na s\u0142owackim Chopoku w ramach tzw. Jasna Adrenaline). W tym sezonie wystartowa\u0142o w nich a\u017c 2700 rider\u00f3w. Ka\u017cde zawody FWQ otrzymuj\u0105 w zale\u017cno\u015bci od trudno\u015bci terenu od 1 do 4 gwiazdek. Im lepsze miejsce zawodnik zajmie w imprezie o jak najwi\u0119kszej liczbie gwiazdek, tym bardziej ro\u015bn\u0105 jego szanse na wej\u015bcie do puli najlepszych, czyli FWT. Niezale\u017cnie od tego niekt\u00f3rym imprezom serii Qualifier przypatruj\u0105 si\u0119 wys\u0142annicy FWT, kt\u00f3rzy mog\u0105 przyzna\u0107 zawodnikowi \u201edzik\u0105\u201d kart\u0119 i zaprosi\u0107 go do najwa\u017cniejszej serii.<\/p>\n

W ko\u0144cu w zmaganiach FWT bierze udzia\u0142 50 zawodnik\u00f3w w czterech kategoriach: pr\u00f3cz p\u0142ci obowi\u0105zuje podzia\u0142 na narty i snowboard. Rozgrywanych jest zwyczajowo pi\u0119\u0107 zawod\u00f3w: w Chamonix-Mont-Blanc (w tym sezonie musia\u0142y zosta\u0107 przeniesione z racji z\u0142ych warunk\u00f3w pogodowych), Vallnord-Arcalis w Andorze, tyrolskim Fieberbrunn, Haines na Alasce, a wreszcie wielki fina\u0142 w Verbier. Pocz\u0105wszy od Fieberbrunn, zajmuj\u0105cy ostatnie miejsca wypadaj\u0105 z puli \u2013 w Verbier rywalizuje wi\u0119c w efekcie 28 najlepszych z najlepszych (w tym 10 pa\u0144).<\/p>\n

Od sezonu 2010\/2011 startuj\u0105 te\u017c juniorzy (od 14. roku \u017cycia). Oczywi\u015bcie jad\u0105 po mniej wymagaj\u0105cych zboczach, ale w Verbier jest to akurat stok tego samego masywu co Bec Des Roses. Tym razem wystartowa\u0142o ich ponad sze\u015b\u0107dziesi\u0119cioro (w mijaj\u0105cym sezonie w FJT wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 ok. 1800 najm\u0142odszych freerider\u00f3w z ca\u0142ego \u015bwiata). Gdy w kolejce\u00a0spotyka si\u0119 te w sumie jeszcze dzieci, a potem ogl\u0105da je w akcji, nie spos\u00f3b ukry\u0107 podziwu. Inn\u0105 kwesti\u0105 s\u0105 pewnie uczucia rodzic\u00f3w\u2026\"20170401_101229-m\"<\/a>Bo wprawdzie organizatorzy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce zw\u0142aszcza przy ocenie juniorskich przejazd\u00f3w wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywa to, czy rider zbytnio nie szar\u017cuje i traktuje g\u00f3ry z nale\u017cnym szacunkiem, lecz przecie\u017c ryzyko jest wci\u0105\u017c wielkie i praktycznie nie spos\u00f3b go wykluczy\u0107.<\/p>\n

We wszystkich trzech cyklach obowi\u0105zuj\u0105 te same zasady wy\u0142aniania najlepszych. Ot\u00f3\u017c nie liczy si\u0119 czas, w jakim zawodnik dotrze do mety, lecz ocena sze\u015bciu niezale\u017cnych s\u0119dzi\u00f3w, kt\u00f3rzy \u015bledz\u0105 przejazdy przez lornetki i wystawiaj\u0105 not\u0119 w skali od 1,0 do 10,0. Pod uwag\u0119 bior\u0105 za\u015b:<\/p>\n

– p\u0142ynno\u015b\u0107 przejazdu, czyli to, jak cz\u0119sto zawodnik musia\u0142 si\u0119 zatrzyma\u0107 b\u0105d\u017a zwolni\u0107 (przyk\u0142adowo: je\u017celi na trasie jest ska\u0142a, z kt\u00f3rej chce skoczy\u0107, to powinien najecha\u0107 na ni\u0105 pewnie i bez przerywania zjazdu).<\/p>\n

– trudno\u015b\u0107 wybranej linii zjazdu, czyli jej unikalno\u015b\u0107 (zw\u0142aszcza wobec tras rywali), wsp\u00f3\u0142czynnik ryzyka, spos\u00f3b \u0142\u0105czenia najtrudniejszych etap\u00f3w.<\/p>\n

– kontrola przejazdu, czyli panowanie nad pr\u0119dko\u015bci\u0105 i wykonywanymi ewolucjami.<\/p>\n

– triki, czyli skoki ze ska\u0142 i innych formacji terenowych (rol\u0119 graj\u0105 wysoko\u015b\u0107 ska\u0142y, kontrola lotu, styl najazdu i l\u0105dowania) \u2013 jak zauwa\u017ca Andrzej Osuchowski, jeden z najlepszych polskich freerider\u00f3w i s\u0119dzia na zawodach FWQ, w tej kategorii w ostatnich latach dokonano wa\u017cnych przewarto\u015bciowa\u0144: ot\u00f3\u017c aby nie premiowa\u0107 zbyt ryzykownych zachowa\u0144, przestano premiowa\u0107 skoki wykonane bez kontroli lub te\u017c zawodnik\u00f3w, kt\u00f3rzy ca\u0142y przejazd podporz\u0105dkowali dropowi z najwi\u0119kszej w okolicy ska\u0142y.<\/p>\n

– technika jazdy (na tym poziomie dopuszczalna jest wszelako du\u017ca indywidualizacja).<\/p>\n

S\u0119dziowie uwzgl\u0119dniaj\u0105 ponadto tzw. wra\u017cenie og\u00f3lne, czyli styl przejazdu i wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 zawodnika w por\u00f3wnaniu z rywalami.<\/p>\n

Powinni r\u00f3wnie\u017c dostosowa\u0107 kryteria do panuj\u0105cych warunk\u00f3w. Przyk\u0142adowo: je\u017celi akurat jest du\u017co \u015bwie\u017cego \u015bniegu i mo\u017cna stosunkowo bezpiecznie wykonywa\u0107 du\u017ce skoki ze ska\u0142, to mog\u0105\u00a0by\u0107 one premiowane. Je\u015bli jednak \u015bniegu nie ma wiele, to zawodnicy podejmuj\u0105cy zbyt du\u017ce ryzyko mog\u0105 by\u0107 nawet ocenieni gorzej ni\u017c jad\u0105cy z mniejszym wsp\u00f3\u0142czynnikiem ryzyka.<\/p>\n

Zawodnicy bezpo\u015brednio przed zawodami nie maj\u0105 mo\u017cliwo\u015bci przejazd\u00f3w treningowych \u2013 lini\u0119 wybieraj\u0105 na podstawie wcze\u015bniejszej znajomo\u015bci stoku, jego obserwacji przez lornetk\u0119 oraz uwag s\u0142u\u017cb ratowniczych, kt\u00f3re zabezpieczaj\u0105 zbocze.<\/p>\n

*<\/p>\n

Tym razem w Verbier pogoda nie rozpieszcza\u0142a. \u015aniegu na i tak nadzwyczaj naje\u017conej ska\u0142ami Bec Des Roses nie by\u0142o wiele. W\u0142a\u015bnie w nadziei na minimalny cho\u0107by opad, ale i w obawie przed silnym wiatrem i s\u0142absz\u0105 widoczno\u015bci\u0105, organizatorzy zdecydowali si\u0119 prze\u0142o\u017cy\u0107 zawody fina\u0142owe z soboty na poniedzia\u0142ek (to cz\u0119sta konieczno\u015b\u0107 w tej dyscyplinie \u2013 do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce podczas ostatniego FWT na Alasce na \u201eokno pogodowe\u201d trzeba by\u0142o czeka\u0107 a\u017c tydzie\u0144).<\/p>\n

Mimo to start wyznaczono nie \u2013 jak zwykle \u2013 z samego szczytu na 3 222 m\u00a0n.p.m., lecz z nieco ni\u017cszego poziomu (ale i tak r\u00f3\u017cnica poziom\u00f3w si\u0119ga\u0142a niemal 500 m).\"20170331_124533-m\"<\/a>I faktycznie, w niedziel\u0119 w wy\u017cszych partiach przyzwoicie \u015bnie\u017cy\u0142o (cho\u0107 ni\u017cej la\u0142 ju\u017c deszcz). W poniedzia\u0142ek nad Bec Des Roses \u015bwieci\u0142o za\u015b pi\u0119kne s\u0142o\u0144ce (co jest kluczowe ze wzgl\u0119du na dobr\u0105 widoczno\u015b\u0107, ale te\u017c wa\u017cne dla transmisji imprezy online).<\/p>\n

W\u015br\u00f3d narciarzy ju\u017c trzeci raz zwyci\u0119\u017cy\u0142 w Verbier Szwed Reine Barkered.<\/p>\n