{"id":4867,"date":"2017-07-08T06:40:29","date_gmt":"2017-07-08T04:40:29","guid":{"rendered":"http:\/\/narty.blog.polityka.pl\/?p=4867"},"modified":"2017-07-08T09:18:12","modified_gmt":"2017-07-08T07:18:12","slug":"instytut-badania-sniegu-i-sniezynek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/2017\/07\/08\/instytut-badania-sniegu-i-sniezynek\/","title":{"rendered":"Instytut Badania \u015aniegu (i \u015bnie\u017cynek)"},"content":{"rendered":"

Przytacza\u0142em tu niedawno optymistyczne statystyki, wedle kt\u00f3rych w minionym sezonie w\u00a0Szwajcarii odnotowano najmniejsz\u0105 liczb\u0119 ofiar lawinowych w\u00a0ci\u0105gu 20 lat. Mo\u017ce to by\u0107 m.in. skutkiem pracy Instytutu Badania \u015aniegu i Lawin.
\n
\nSwego czasu mia\u0142em okazj\u0119 zwiedzi\u0107 jego siedzib\u0119 w Davos i porozmawia\u0107 z pracuj\u0105cymi tam naukowcami. Potem pisa\u0142em o nim obszernie na \u0142amach „Ski Magazynu”<\/a>. Pozwol\u0119 wi\u0119c sobie przypomnie\u0107 ten tekst.<\/p>\n

Zacz\u0119li na pocz\u0105tku minionego stulecia drwale z g\u00f3rskich las\u00f3w. To ich najcz\u0119\u015bciej dotyka\u0142y lawiny. Niekt\u00f3rzy spisywali swoje obserwacje i do\u015bwiadczenia, czym zainteresowa\u0142y si\u0119 kompanie buduj\u0105ce w tym czasie w szwajcarskich Alpach sie\u0107 linii kolejowych (m.in. odcinki s\u0142ynnej Rh\u00e4tische Bahn mi\u0119dzy Landquart, Chur, Davos i St.Moritz) oraz kolejki g\u00f3rskie w uzdrowiskach. Im te\u017c \u015bnieg dawa\u0142 si\u0119 we znaki: utrudniaj\u0105c post\u0119p rob\u00f3t i zasypuj\u0105c torowiska, a nawet poci\u0105gi. Obawia\u0142a si\u0119 go tak\u017ce armia \u2013 a przecie\u017c nad \u00f3wczesn\u0105 Europ\u0105 kr\u0105\u017cy\u0142o widmo wojny.\"\"<\/a>Pod naciskiem tak wp\u0142ywowych lobby w 1931 r. rz\u0105d powo\u0142a\u0142 Komisj\u0119 do Badania \u015aniegu i Lawin, kt\u00f3r\u0105 w 1942 r. przekszta\u0142cono w Instytut (SLF).\u00a0G\u0142\u00f3wnym laboratorium by\u0142o najpierw\u2026 igloo postawione nieopodal Davos, a potem drewniana chata przy g\u00f3rnej stacji kolejki Parsennbahn na g\u00f3ruj\u0105cym nad miastem szczycie Weissfluhjoch (2662 m n.p.m.).\"\"<\/a>Ka\u017cdej zimy barak pokrywa\u0142a gruba warstwa \u015bniegu, wi\u0119c we wn\u0119trzu panowa\u0142a zwykle temperatura od \u20135 do \u20137\u00baC. Wok\u00f3\u0142 za\u015b rozpo\u015bciera\u0142y si\u0119 stoki o r\u00f3\u017cnym nachyleniu i ekspozycji.<\/p>\n

Warunki do eksperyment\u00f3w by\u0142y wi\u0119c idealne. Korzystano te\u017c z sieci dwudziestu stacji obserwacyjnych w r\u00f3\u017cnych punktach kraju. Niemal od pocz\u0105tku istnienia Instytut wydawa\u0142 na potrzeby go\u015bci kurort\u00f3w zimowych cotygodniowy biuletyn o zagro\u017ceniach lawinowych, nag\u0142a\u015bniany przez miejscowe radio.<\/p>\n

Dzi\u015b g\u0142\u00f3wne laboratoria Instytutu mieszcz\u0105 si\u0119 w kompleksie nowoczesnych budynk\u00f3w w Davos Dorf. S\u0105 tam m.in. komory lodowe z temperatur\u0105 si\u0119gaj\u0105c\u0105 \u201340\u00baC i regulowan\u0105 wilgotno\u015bci\u0105 do \u015bledzenia proces\u00f3w krystalizacji oraz tunele aerodynamiczne, w kt\u00f3rych analizuje si\u0119 m.in. mechanik\u0119 powstawania nawis\u00f3w \u015bnie\u017cnych.<\/p>\n

Na potrzeby SLF pracuje te\u017c ponad stu obserwator\u00f3w w r\u00f3\u017cnych miejscach Alp szwajcarskich (g\u0142\u00f3wnie w o\u015brodkach zimowych). Ka\u017cdego ranka mierz\u0105 grubo\u015b\u0107 pokrywy \u015bnie\u017cnej, wilgotno\u015b\u0107, kierunek i si\u0142\u0119 wiatru, temperatur\u0119 i wszelkie inne czynniki, maj\u0105ce znaczenie dla ewentualnego powstawania lawin. Pr\u00f3cz tego na wysoko\u015bci powy\u017cej 2000 m n.p.m. dzia\u0142a ponad 150 automatycznych punkt\u00f3w pomiarowych. Zasilaj\u0105 je panele s\u0142oneczne, a uzyskane informacje (m.in. dotycz\u0105ce temperatury \u015bniegu na r\u00f3\u017cnej g\u0142\u0119boko\u015bci) przekazywane s\u0105 do Davos drog\u0105 radiow\u0105.\"\"<\/a>Co jaki\u015b czas naukowcy Instytutu wywo\u0142uj\u0105 sztucznie\u00a0lawiny w naturalnych warunkach. Odnotowuje si\u0119 wtedy zmiany pr\u0119dko\u015bci mas \u015bniegu, jego nacisk, reakcje na przeszkody itd. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 uwagi nadsy\u0142ane do SLF przez przewodnik\u00f3w g\u00f3rskich i w\u0142a\u015bcicieli schronisk. \u2013 Dzi\u0119ki temu mo\u017cemy opracowywa\u0107 komputerowo modele powstawania lawin, sporz\u0105dza\u0107 analizy miejsc gro\u017anych lawinowo w konkretnych rejonach stacji narciarskich oraz sugerowa\u0107, jak je zabezpieczy\u0107: gdzie postawi\u0107 barierki albo nasadzi\u0107 las<\/em> \u2013 m\u00f3wi dr Martin Heggli.<\/p>\n

I dodaje: \u2013 Lecz wci\u0105\u017c powtarzamy: nie ma absolutnie skutecznych sposob\u00f3w uchronienia si\u0119 przed lawinami! Wiele zale\u017cy te\u017c od dora\u017anych decyzji: to miejscowe s\u0142u\u017cby musz\u0105 wiedzie\u0107, kiedy trzeba zamkn\u0105\u0107 drog\u0119 lub zacz\u0105\u0107 odstrzeliwa\u0107 \u0142adunki wybuchowe, by wywo\u0142a\u0107 lawin\u0119 kontrolowan\u0105<\/em>.<\/p>\n

Instytut wsp\u00f3\u0142pracuje ze stacjami zimowymi i ich s\u0142u\u017cbami ratowniczymi (bo w Szwajcarii ka\u017cdy o\u015brodek ma w\u0142asne zespo\u0142y ratunkowe, odpowiedzialne tak\u017ce za bezpiecze\u0144stwo lawinowe) oraz z firmami drogowymi i kolejami, radz\u0105c im, jak zabezpieczy\u0107 si\u0119 przez \u015bniegiem. Swoimi opiniami s\u0142u\u017cy te\u017c \u2013 oczywi\u015bcie odp\u0142atnie \u2013 producentom armatek do\u015bnie\u017caj\u0105cych, odzie\u017cy, sprz\u0119tu narciarskiego i lawinowego (ABS, Pieps, Mammut itp.). Konsultacji zasi\u0119gaj\u0105 w nim tak\u017ce ekipy sportowe \u2013 m.in. odno\u015bnie regu\u0142 smarowania nart.<\/p>\n

Od 2014 r. raporty lawinowe obejmuj\u0105ce wszystkie g\u00f3rskie regiony Szwajcarii Instytut og\u0142asza dwa razy w ci\u0105gu dnia (o 8.00 i 15.00) i to od razu w 4 j\u0119zykach (niemieckim, francuskim, angielskim i w\u0142oskim). Analizom towarzysz\u0105 interaktywne mapy zagro\u017ce\u0144. Dost\u0119pne s\u0105 one w wersji internetowej na stronie Instytutu<\/a>\u00a0oraz dla u\u017cytkownik\u00f3w smartfon\u00f3w.\"\"<\/a>A w siedzibie SLF ka\u017cdy mo\u017ce te\u017c obejrze\u0107 wielce pouczaj\u0105c\u0105 ekspozycj\u0119 na temat p\u0142atk\u00f3w \u015bniegu i profilaktyki lawinowej (cho\u0107 oczywi\u015bcie publiczno\u015b\u0107 nie do wszystkich laboratori\u00f3w mo\u017ce by\u0107 wpuszczona). I dowiedzie\u0107 si\u0119 cho\u0107by, \u017ce mo\u017ce si\u0119 jednak zdarzy\u0107, \u017ce dwie \u015bnie\u017cynki b\u0119d\u0105 identyczne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przytacza\u0142em tu niedawno optymistyczne statystyki, wedle kt\u00f3rych w minionym sezonie w\u00a0Szwajcarii odnotowano najmniejsz\u0105 liczb\u0119 ofiar lawinowych w\u00a0ci\u0105gu 20 lat. Mo\u017ce to by\u0107 m.in. skutkiem pracy Instytutu Badania \u015aniegu i Lawin.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[36,66,34],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4867"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4867"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4876,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4867\/revisions\/4876"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}