Decyzj\u0105 Tatrza\u0144skiego Parku Narodowego od poniedzia\u0142ku (23 kwietnia) nie mo\u017cna ju\u017c uprawia\u0107 narciarstwa skitourowego w Tatrach Zachodnich. Wyj\u0105tkiem jest Kasprowy Wierch.
\n
\n\u201eJest coraz cieplej. W wielu miejscach obserwujemy ju\u017c wybudzone \u015bwistaki, ptaki przyst\u0119puj\u0105 do l\u0119g\u00f3w, samice wielu gatunk\u00f3w wkr\u00f3tce urodz\u0105 m\u0142ode. \u015anieg ginie w oczach, nie zabezpiecza ju\u017c wystarczaj\u0105co ro\u015blinno\u015bci i gleby\u201d \u2013 uzasadnia sw\u00f3j zakaz TPN. Wyja\u015bnia ponadto, dlaczego teren parku jest zamykany dla narciarstwa, a pozostaje otwarty dla ruchu pieszego. Ot\u00f3\u017c wedle ekspert\u00f3w TPN \u201ew okresie l\u0119g\u00f3w, porod\u00f3w czy wybijania si\u0119 z nor \u015bwistak\u00f3w wp\u0142yw narciarstwa jest wyj\u0105tkowo niekorzystny. W poszukiwaniu \u015bniegu narciarze skiturowi cz\u0119sto opuszczaj\u0105 znakowane szlaki turystyczne. Nie s\u0105 r\u00f3wnie\u017c odosobnione przypadki, gdy narciarze nagle, z du\u017c\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 zaskakuj\u0105 niespodziewaj\u0105ce si\u0119 tego zwierz\u0119ta, co jest przyczyn\u0105 gwa\u0142townej reakcji w postaci ucieczki, kt\u00f3ra mo\u017ce mie\u0107 dla nich tragiczne skutki\u201d.<\/p>\n
W specjalnym komunikacie park podkre\u015bla, \u017ce decyzje o zamykaniu szlak\u00f3w wiosn\u0105 nie s\u0105 niczym nowym \u2013 s\u0105 podejmowane ka\u017cdego roku na podstawie \u201emonitoringu przyrodniczego\u201d. T\u0142umaczy, \u017ce s\u0105 dyktowane trosk\u0105 o dobro zwierz\u0105t obj\u0119tych \u015bcis\u0142\u0105 ochron\u0105 gatunkow\u0105 \u2013 m.in. \u015bwistaka i kozicy. I dodaje, \u017ce w\u00a0Tatrach\u00a0\u201emo\u017cna uprawia\u0107 wiele aktywno\u015bci (turystyka, sport i rekreacja), ale s\u0105 one podporz\u0105dkowane\u00a0celowi nadrz\u0119dnemu Tatrza\u0144skiego Parku Narodowego, czyli ochronie przyrody, i podlegaj\u0105 r\u00f3\u017cnego typu ograniczeniom okre\u015blonym w aktach prawnych obowi\u0105zuj\u0105cych w TPN\u201d.<\/p>\n
Przy okazji zamieszcza te\u017c opis zachowania si\u0119 obu gatunk\u00f3w pod koniec zimy.<\/p>\n
I tak \u015bwistaki od ko\u0144ca wrze\u015bnia lub pocz\u0105tku pa\u017adziernika do drugiej po\u0142owy kwietnia lub pocz\u0105tku maja zapadaj\u0105 w sen zimowy. W tym czasie korzystaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie ze zgromadzonych latem zapas\u00f3w podsk\u00f3rnego t\u0142uszczu. Udaje im si\u0119 przetrwa\u0107 dzi\u0119ki ograniczeniu funkcji \u017cyciowych do absolutnego minimum. Kiedy po 6\u20137 miesi\u0105cach znowu wygrzebuj\u0105 si\u0119 z nor, s\u0105 o 30\u201350 procent l\u017cejsze ni\u017c jesieni\u0105. \u201eZu\u017cy\u0142y przede wszystkim t\u0142uszcz, ale tak\u017ce inne tkanki, kt\u00f3re musz\u0105 szybko odbudowa\u0107. Trudny czas jednak jeszcze si\u0119 nie sko\u0144czy\u0142. Du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 ich terytorium wci\u0105\u017c le\u017cy pod \u015bniegiem. Cz\u0119sto te\u017c zanim zaczerpn\u0105 \u015bwie\u017cego powietrza, musz\u0105 przekopa\u0107 tunel w \u015bniegu \u2013 d\u0142ugi zwykle na 1-2 metry, ale czasem dwu-, a nawet trzykrotnie d\u0142u\u017cszy. Zapasy t\u0142uszczu musz\u0105 starczy\u0107 na pierwsze dni, a nawet tygodnie po przebudzeniu. O szcz\u0119\u015bliwym przetrwaniu zimy b\u0119dzie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 dopiero, gdy na hali pojawi si\u0119 \u015bwie\u017ca ziele\u0144.<\/p>\n
Bezpo\u015brednio po \u015bnie zimowym \u015bwistaki przyst\u0105pi\u0105 do god\u00f3w, kt\u00f3re trwaj\u0105 oko\u0142o dw\u00f3ch tygodni. Wczesne gody to wczesne narodziny potomstwa, kt\u00f3re musi mie\u0107 odpowiednio du\u017co czasu, aby urosn\u0105\u0107 i przygotowa\u0107 zapasy t\u0142uszczu potrzebne do przetrwania pierwszej zimy.<\/p>\n
Pierwsze tygodnie po przebudzeniu si\u0119 ze snu zimowego s\u0105 wi\u0119c dla wyg\u0142odzonych, wychudzonych \u015bwistak\u00f3w niezmiernie istotne. Cz\u0119sto \u017cerowanie bywa przerywane pojawieniem si\u0119 naturalnych wrog\u00f3w lub ludzi. Sp\u0142oszony \u015bwistak dopiero po d\u0142u\u017cszym czasie wychodzi z nory i ponownie zaczyna \u017cerowa\u0107\u201d.<\/p>\n
Park zaznacza, \u017ce wed\u0142ug\u00a0\u201ePolskiej Czerwonej Ksi\u0119gi Zwierz\u0105t\u201d\u00a0(czyli opracowywanym przez Instytut Ochrony Przyrody PAN rejestrze zagro\u017conych\u00a0gatunk\u00f3w zwierz\u0105t na terenie Polski wraz z ich opisem, mapami rozmieszczenia oraz proponowanymi sposobami ochrony) \u201e\u015bwistak nale\u017cy do kategorii EN, w kt\u00f3rej znalaz\u0142y si\u0119 gatunki bardzo wysokiego ryzyka, silnie zagro\u017cone wygini\u0119ciem w Polsce. O zaliczeniu \u015bwistaka do tej kategorii zadecydowa\u0142a g\u0142\u00f3wnie ma\u0142a liczebno\u015b\u0107 populacji\u201d.<\/p>\n
Z kolei kozica w\u00a0\u201ePolskiej Czerwonej Ksi\u0119dze Zwierz\u0105t\u201d\u00a0sklasyfikowana jest jako gatunek krytycznie zagro\u017cony (CR). \u201eMaj to okres wykot\u00f3w tych zwierz\u0105t. Ruja (okres godowy) u kozicy trwa od ko\u0144ca pa\u017adziernika do grudnia. W tym czasie samce przy\u0142\u0105czaj\u0105 si\u0119 do stad k\u00f3z. Po oko\u0142o 180 dniach (w\u0142a\u015bnie w maju) koza wydaje na \u015bwiat jedno m\u0142ode ko\u017al\u0119 (bardzo rzadko dwoje), kt\u00f3re ju\u017c po kilku godzinach jest zdolne do pod\u0105\u017cania za matk\u0105. M\u0142ode przez pierwsze dwa tygodnie \u017cywi\u0105 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie mlekiem matki, a po up\u0142ywie 5\u20136 tygodni s\u0105 ju\u017c w stanie samodzielnie \u017cerowa\u0107. P\u0142oszenie maluch\u00f3w w tak wczesnym okresie ich \u017cycia jest dla nich wysoce niebezpieczne\u201d.<\/p>\n
TPN zapowiada, \u017ce w najbli\u017cszym czasie og\u0142osi te\u017c termin zamkni\u0119cia pozosta\u0142ych szlak\u00f3w po polskiej stronie Tatr.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Decyzj\u0105 Tatrza\u0144skiego Parku Narodowego od poniedzia\u0142ku (23 kwietnia) nie mo\u017cna ju\u017c uprawia\u0107 narciarstwa skitourowego w Tatrach Zachodnich. Wyj\u0105tkiem jest Kasprowy Wierch.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[26,23],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5327"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5327"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5327\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5331,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5327\/revisions\/5331"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5327"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5327"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5327"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}