{"id":5548,"date":"2018-12-20T12:54:54","date_gmt":"2018-12-20T11:54:54","guid":{"rendered":"http:\/\/narty.blog.polityka.pl\/?p=5548"},"modified":"2018-12-20T15:55:42","modified_gmt":"2018-12-20T14:55:42","slug":"gubalowki-zacny-wiek-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/2018\/12\/20\/gubalowki-zacny-wiek-ii\/","title":{"rendered":"Guba\u0142\u00f3wki zacny wiek (II)"},"content":{"rendered":"

Dok\u0142adnie 80 lat temu, 20 grudnia 1938 r., na szczyt Guba\u0142\u00f3wki, \u201ekolebki narciarstwa w Tatrach\u201d, pierwszy raz wjecha\u0142 wagonik kolei linowo-terenowej. Oto ci\u0105g dalszy jej historii (o pocz\u0105tkach pisa\u0142em tu poprzednio<\/a>).
\n
\nTeraz przypomnijmy jednym zdaniem: narciarstwo na Guba\u0142\u00f3wce uprawiano od 1909 r., a pomys\u0142y wybudowania na ni\u0105 kolei pojawi\u0142y si\u0119 zaraz po I wojnie \u015bwiatowej \u2013 tyle \u017ce rozbi\u0142y si\u0119 o brak pieni\u0119dzy.<\/p>\n

Tymczasem Zakopane stawa\u0142o si\u0119 coraz modniejszym zimowym \u2013 i narciarskim \u2013 kurortem nie tylko Polski, ale i Europy. Popularno\u015bci przysparza\u0142y mu m.in. liczne zawody, tak\u017ce rangi mi\u0119dzynarodowej. Ale swoje robi\u0142y r\u00f3wnie\u017c spektakularne sukcesy inwestycyjne. Ich symbolem sta\u0142a si\u0119 budowa wysokog\u00f3rskiej kolei linowej na Kasprowy Wierch w 1936 r. Rok p\u00f3\u017aniej w Krynicy oddano do u\u017cytku kolej linowo-terenow\u0105 na G\u00f3r\u0119 Parkow\u0105. I w\u0142a\u015bnie powodzenie tych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 zdecydowa\u0142o o charakterze kolei na Guba\u0142\u00f3wk\u0119.<\/p>\n

W 1938 r. wniosek o budow\u0119 na szczyt kolei linowo-terenowej z\u0142o\u017cy\u0142 in\u017c. Aleksander Bobkowski, \u00f3wczesny prezes Polskiego Zwi\u0105zku Narciarstwa i Popierania Turystyki, a r\u00f3wnocze\u015bnie minister komunikacji. Tym razem pomys\u0142 spotka\u0142 si\u0119 z aprobat\u0105 \u2013 za czym posz\u0142y stosowne fundusze. Budowa trwa\u0142a ledwie 168 dni. Prace prowadzi\u0142o towarzystwo\u00a0Linkolkasprowy \u2013 to samo, kt\u00f3re zrealizowa\u0142o budow\u0119 kolei na Kasprowy. 20 grudnia pierwszy wagonik ruszy\u0142 w g\u00f3r\u0119.<\/p>\n

Kolej mia\u0142a 1338 m d\u0142ugo\u015bci przy r\u00f3\u017cnicy wysoko\u015bci ok. 300 m. Na szczyt regularnie je\u017adzi\u0142y dwa wagoniki, poruszaj\u0105ce si\u0119 po jednym torze z tzw. mijank\u0105 mniej wi\u0119cej w po\u0142owie drogi. Tras\u0119 pokonywa\u0142y w pi\u0119\u0107 minut.<\/p>\n

\"\"<\/a>

fot. Archiwum PKL<\/p><\/div>\n

Bezpo\u015brednim impulsem do ekspresowego sfinalizowania inwestycji by\u0142y planowane na 1939 r. w Zakopanem zawody FIS (wtedy rangi mistrzostw \u015bwiata). I faktycznie: kolejka pos\u0142u\u017cy\u0142a do wywiezienia na gra\u0144 zawodnik\u00f3w, s\u0119dzi\u00f3w i kibic\u00f3w rozegranych tam konkurencji… klasycznych \u2013 sztafety oraz bieg\u00f3w na dystansie 18 i 50 km.<\/p>\n

\"\"<\/a>

fot. Archiwum PKL<\/p><\/div>\n

Na szczycie powsta\u0142a r\u00f3wnie\u017c restauracja zaprojektowana przez ledwie 28-letniego w\u00f3wczas Arseniusza Romanowicza, p\u00f3\u017aniejszego autora m.in. projektu Dworca Centralnego w Warszawie. Na tarasie ustawiono za\u015b rze\u017ab\u0119 Stanis\u0142awa Kaniaka \u2013 Polonia Restituta, kt\u00f3ra wcze\u015bniej zdobi\u0142a polski pawilon na wystawie \u015bwiatowej w Pary\u017cu w 1937 r.<\/p>\n

\"\"<\/a>

fot. Archiwum PKL<\/p><\/div>\n

Po II wojnie \u015bwiatowej kolej s\u0142u\u017cy\u0142a ju\u017c g\u0142\u00f3wnie (pr\u00f3cz turyst\u00f3w oczywi\u015bcie) narciarzom zjazdowym.<\/p>\n

Sam uczy\u0142em si\u0119 nart na trasie wzd\u0142u\u017c kolejki: rozleg\u0142ej i przyzwoicie nachylonej polanie w g\u00f3rnej partii, z wyp\u0142aszczeniem, ale i zw\u0119\u017ceniem w zalesionej cz\u0119\u015bci \u015brodkowej z szusem przez tzw. mostek, a wreszcie znowu szerokiej i bardziej stromej nieco w cz\u0119\u015bci ko\u0144cowej.<\/p>\n

\u017byciowy rekord to bodaj 24 zjazdy w ci\u0105gu dnia (korzysta\u0142em z faktu, \u017ce jako dziecko piel\u0119gniarki kolejowej s\u0142u\u017cby zdrowia przys\u0142ugiwa\u0142a mi 80-proc. zni\u017cka na bilety \u2013 wtedy jeszcze w formie ma\u0142ych br\u0105zowych kartonik\u00f3w, kasowanych ka\u017cdorazowo przez konduktora charakterystycznym dziurkaczem).<\/p>\n

\"\"<\/a>

fot. Archiwum PKL<\/p><\/div>\n

Walorem Guba\u0142\u00f3wki by\u0142a nie tylko \u0142atwiejsza \u2013 w przeciwie\u0144stwie do obleganego Kasprowego \u2013 dost\u0119pno\u015b\u0107. Co najwa\u017cniejsze, obs\u0142uguj\u0105ca zbocze kolejka terenowa by\u0142a, w przeciwie\u0144stwie do linowej odpowiedniczki na Kasprowy, niezale\u017cna od podmuch\u00f3w halnego.<\/p>\n

Kolej by\u0142a wielokrotnie unowocze\u015bniana. Ostatnio, w 1998 r., do u\u017cytku oddano nowy budynek stacji dolnej projektu zakopia\u0144skich architekt\u00f3w Zenona Remiego i Tomasza Gluzi\u0144skiego, a w 2001 r. wymieniono tory i wagoniki (ka\u017cdy zabiera 120 pasa\u017cer\u00f3w i pokonuje sw\u0105 tras\u0119 w 3,5 minuty).<\/p>\n

\"\"<\/a>

fot. Archiwum PKL<\/p><\/div>\n

Elementem jej dziej\u00f3w sta\u0142y si\u0119 jednak niestety tak\u017ce \u017cenuj\u0105ce awantury mi\u0119dzy g\u00f3ralskimi rodzinami, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 fragmenty stok\u00f3w Guba\u0142\u00f3wki, a zarz\u0105dzaj\u0105cym kolejk\u0105 PKL.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dok\u0142adnie 80 lat temu, 20 grudnia 1938 r., na szczyt Guba\u0142\u00f3wki, \u201ekolebki narciarstwa w Tatrach\u201d, pierwszy raz wjecha\u0142 wagonik kolei linowo-terenowej. Oto ci\u0105g dalszy jej historii (o pocz\u0105tkach pisa\u0142em tu poprzednio).<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[210,18],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5548"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5548"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5548\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5559,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5548\/revisions\/5559"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5548"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5548"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}