
{"id":5832,"date":"2019-04-12T10:20:26","date_gmt":"2019-04-12T08:20:26","guid":{"rendered":"http:\/\/narty.blog.polityka.pl\/?p=5832"},"modified":"2019-04-12T10:22:58","modified_gmt":"2019-04-12T08:22:58","slug":"hannibal-przechodzi-przez-solden","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/2019\/04\/12\/hannibal-przechodzi-przez-solden\/","title":{"rendered":"Hannibal przechodzi przez S\u00f6lden"},"content":{"rendered":"<p>G\u00f3ruj\u0105cy nad tyrolskim S\u00f6lden Rettenbach Gletscher kolejny ju\u017c raz stanie si\u0119 (w pi\u0105tek 12 kwietnia) aren\u0105 wielkiego spektaklu upami\u0119tniaj\u0105cego przemarsz 50 000 \u017co\u0142nierzy (i 37 s\u0142oni) Hannibala przez Alpy podczas wojny Kartaginy z\u00a0Rzymem w\u00a0218 r. p.n.e<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Goszcz\u0105c w dolinie \u00d6tztal kilka tygodni temu, mog\u0142em obserwowa\u0107, jak przy pomocy armatek, ratrak\u00f3w i specjalnych rusztowa\u0144 budowano z wielkich bry\u0142 \u015bniegu gigantyczne s\u0142onie. Od lat \u2013 bo spektakl <em>Hannibal<\/em> wystawiany jest na lodowcu od 2001 roku \u2013 s\u0105 one istotnym elementem scenografii tego spektakularnego widowiska.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2019\/04\/soel_hannibal_29_17.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-5839\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2019\/04\/soel_hannibal_29_17-1024x682.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"413\" srcset=\"\/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/soel_hannibal_29_17-1024x682.jpg 1024w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/soel_hannibal_29_17-300x200.jpg 300w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/soel_hannibal_29_17-768x511.jpg 768w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/soel_hannibal_29_17.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na ni\u0105 nadto inne lodowe rze\u017aby i o\u015bwietlone ratraki, symbolizuj\u0105ce przemieszczaj\u0105ca si\u0119 kolumn\u0119 Kartagi\u0144czyk\u00f3w.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2019\/04\/soel_hannibal_16_17.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-5837\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2019\/04\/soel_hannibal_16_17-1024x297.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"180\" srcset=\"\/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/soel_hannibal_16_17-1024x297.jpg 1024w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/soel_hannibal_16_17-300x87.jpg 300w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/soel_hannibal_16_17-768x223.jpg 768w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/soel_hannibal_16_17.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/a>Do tego dochodz\u0105 efekty pirotechniczne oraz wielkie ekrany, pokazuj\u0105ce z zbli\u017ceniach gr\u0119 pi\u0119ciuset aktor\u00f3w i kaskader\u00f3w z teamu Red Bull. Ale najwi\u0119ksze wra\u017cenie w kreowaniu nastroju ponadgodzinnego spektaklu budzi zapewne majestat okolicznych trzytysi\u0119cznik\u00f3w \u2013 wszak rozgrywany on jest na wysoko\u015bci ponad 2600 m n.p.m. (sk\u0105din\u0105d w tym samym miejscu odbywaj\u0105 si\u0119 ka\u017cdej jesieni zawody rozpoczynaj\u0105ce cykl alpejskiego Pucharu \u015awiata).<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2019\/04\/soel_hannibal_27_17.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-large wp-image-5838\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2019\/04\/soel_hannibal_27_17-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"414\" srcset=\"\/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/soel_hannibal_27_17-1024x683.jpg 1024w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/soel_hannibal_27_17-300x200.jpg 300w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/soel_hannibal_27_17-768x512.jpg 768w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/soel_hannibal_27_17.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/a><\/p>\n<p>W tym roku w scenariuszu pojawi\u0107 si\u0119 ma na dodatek nowy watek: dzieci\u0144stwo Hannibala. Bo przecie\u017c w\u0142a\u015bnie to, jak by\u0142 wychowywany i jakie cechy charakteru mu wpojono, sprawi\u0142o, \u017ce p\u00f3\u017aniej, ju\u017c jako w\u00f3dz, by\u0142 w stanie przeciwstawi\u0107 si\u0119 Rzymianom czy te\u017c podj\u0105\u0107 pr\u00f3b\u0119 sforsowania ze swymi wojownikami tak trudnej przeszkody, jak\u0105 s\u0105 Alpy \u2013 t\u0142umaczy\u0142 re\u017cyser <em>Hannibala<\/em>, Hubert Lepka. I dodawa\u0142, \u017ce chce pokaza\u0107 rol\u0119 odwagi, ale te\u017c poczucia wsp\u00f3lnoty: \u201eTo, czy uda si\u0119 nam zrealizowa\u0107 swoje plany, nawet zdawa\u0142oby si\u0119 najbardziej szalone, zale\u017cy cz\u0119sto nie tylko od determinacji czy odwagi, ale te\u017c cz\u0119sto od umiej\u0119tno\u015bci wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania zbudowania ducha wsp\u00f3lnoty, solidarno\u015bci i dzia\u0142ania\u201d.<\/p>\n<p>Przypomnijmy: by\u0142a wiosna 218 r p.n.e. W\u00f3dz Kartaginy, Hannibal, na czele 50 tys. zbrojnych (30 tys. piechoty, od 15 do 20 tys. konnicy oraz 37 s\u0142oni) ruszy\u0142 przez Pireneje do Galii i dotar\u0142 do Rodanu. Jego imperium od lat skonfliktowane by\u0142o z rosn\u0105cym w pot\u0119g\u0119 Rzymem. Sz\u0142o o dominacj\u0119 w basenie Morza \u015ar\u00f3dziemnego, a ostatnio zw\u0142aszcza na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim. Kiedy miasto Sagunt w Hiszpanii poprosi\u0142o Rzym o \u201eopiek\u0119\u201d, wojska Kartaginy \u2013 po o\u015bmiu miesi\u0105cach obl\u0119\u017cenia \u2013 zaj\u0119\u0142a je i z\u0142upi\u0142a. Kolejna wojna (historycy nazw\u0105 j\u0105 II-g\u0105 wojn\u0105 punick\u0105) sta\u0142a si\u0119 faktem. Obie strony postanowi\u0142y wyprzedzi\u0107 atak przeciwnika \u2013 Rzymianie planowali prowadzi\u0107 walk\u0119 w Hiszpanii i w Afryce, a Hannibal \u2013 w Italii. Obie armie ruszy\u0142y wi\u0119c naprzeciw siebie. Aby omin\u0105\u0107 oddzia\u0142y konsula Publiusza Korneliusza Scypiona, Hannibal postanowi\u0142 przeprawi\u0107 si\u0119 przez Alpy, by potem zaatakowa\u0107 Rzymian od p\u00f3\u0142nocy. Cho\u0107 mog\u0142o zdawa\u0107 si\u0119 to niemo\u017cliwe, wyczyn si\u0119 uda\u0142. Ba, oddzia\u0142om Hannibala uda\u0142o si\u0119 przej\u015b\u0107 przez Alpy w ledwie 10 dni. Tyle \u017ce zgin\u0119\u0142o wielu wojownik\u00f3w (i kilkana\u015bcie \u00a0s\u0142oni).<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2019\/04\/S\u0142onie-Hannibala-przekraczaj\u0105-Alpy.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5833\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2019\/04\/S\u0142onie-Hannibala-przekraczaj\u0105-Alpy.jpg\" alt=\"\" width=\"485\" height=\"357\" srcset=\"\/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/S\u0142onie-Hannibala-przekraczaj\u0105-Alpy.jpg 485w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/S\u0142onie-Hannibala-przekraczaj\u0105-Alpy-300x221.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 485px) 100vw, 485px\" \/><\/a><em>S\u0142onie bojowe Hannibala przekraczaj\u0105 Alpy, \u017ar\u00f3d\u0142o: pinterest<\/em><\/p>\n<p>W\u00f3dz uzupe\u0142ni\u0142 jednak straty Gallami i \u2013 wykorzystuj\u0105c zaskoczenie Rzymian \u2013 odni\u00f3s\u0142 szereg imponuj\u0105cych zwyci\u0119stw (nad Trebi\u0105, nad Jeziorem Trazyme\u0144skim, pod Kannami). Inna rzecz, \u017ce nie m\u00f3g\u0142 ich do ko\u0144ca wykorzysta\u0107 \u2013 co oznacza\u0142o przej\u0119cie przez Rzym absolutnej ju\u017c w\u0142adzy nad ca\u0142ym regionem Morza \u015ar\u00f3dziemnego.<\/p>\n<p>Od tego czasu historycy i archeolodzy (ale tak\u017ce politycy i stratedzy wojskowi \u2013 cho\u0107by Napoleon Bonaparte) zastawiali si\u0119 jednak, kt\u00f3r\u0119dy Hannibal poprowadzi\u0142 swoje oddzia\u0142y.<\/p>\n<p>Pierwsza sugestia pochodzi\u0142a od Tytusa Liwiusza, kt\u00f3ry w swoich dziejach Rzymu <em>Od za\u0142o\u017cenia Miasta<\/em> nie tylko przekaza\u0142 legend\u0119 o Romulusie i Remusie, ale tak\u017ce wskazywa\u0142 na prze\u0142\u0119cz Clapier mi\u0119dzy Sabaudi\u0105 i Piemontem jako tras\u0119 marszu Kartagi\u0144czyk\u00f3w. Potem pojawia\u0142y si\u0119 i inne warianty alpejskiego szlaku Hannibala (cho\u0107 \u017caden nie przewidywa\u0142 okolic S\u00f6lden). Najnowsze badania wskazuj\u0105 jednak , \u017ce by\u0142a to prze\u0142\u0119cz Col de la Traversette.<\/p>\n<p>Oto mikrobiolog Chris Allen z Queen\u2019s University w Belfa\u015bcie i geolog William Mahaney z York University w Toronto postanowili sprawdzi\u0107, czy szlak Hannibala nie wi\u00f3d\u0142 aby przez prze\u0142\u0119cz Traversette \u00a0w masywie Queyras (w pobli\u017cu obecnej granicy francusko-w\u0142oskiej). Za\u0142o\u017cyli, \u017ce je\u015bli Hannibal chcia\u0142 zaskoczy\u0107 Rzymian, to powinien by\u0142 wybra\u0107 szlak\u2026 najtrudniejszy, bo na innych mog\u0142y czyha\u0107 na\u0144 ich zasadzki. A takim w\u0142a\u015bnie ekstremalnym wariantem jest Col de Traversette \u2013 z najwy\u017cszym punktem 2947 m n.p.m. (pono\u0107 i dzi\u015b dotarcie na ni\u0105 nie jest \u0142atwe nawet dla turyst\u00f3w). Sk\u0105din\u0105d ju\u017c w 1974 roku do rozwa\u017cenia prawdopodobie\u0144stwa takiej w\u0142a\u015bnie trasy marszruty wojsk Hannibala namawia\u0142 historyk Gavin de Beer \u2013 nie przedstawi\u0142 jednak \u017cadnych dowod\u00f3w na poparcie swej tezy.<\/p>\n<p>Teraz je znaleziono: ot\u00f3\u017c naukowcy uznali, \u017ce kilkana\u015bcie tysi\u0119cy koni musia\u0142o pozostawi\u0107 po sobie \u015blad w postaci grubej warstwy \u0142ajna \u2013 zw\u0142aszcza w miejscach postoj\u00f3w. W alpejskim klimacie i ma\u0142o ucz\u0119szczanym terenie resztki nawozu mog\u0142y si\u0119 zachowa\u0107 do dzi\u015b. Miejscem bada\u0144 sta\u0142 si\u0119 jeden z bagnistych wodopoj\u00f3w w okolicach prze\u0142\u0119czy: po wwierceniu si\u0119 w grunt a\u017c do warstwy datowanej na 8000 lat wstecz, pobrano rdze\u0144, w kt\u00f3rym \u2013 pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 datowaniem radiow\u0119glowym C14 \u2013 wyodr\u0119bniono warstw\u0119 sprzed 2200 lat, a wi\u0119c w\u0142a\u015bnie z okresu drugiej wojny punickiej. Analizy mikrobiologiczne i testy DNA wykaza\u0142y obecno\u015b\u0107 substancji organicznych znajdowanych zazwyczaj w ko\u0144skich i ludzkich jelitach, a tak\u017ce drobnoustroj\u00f3w <em>Clostridium<\/em>, kt\u00f3re znajduj\u0119 si\u0119 w ko\u0144skiej florze bakteryjnej. Teraz w planach s\u0105 prace archeologiczne w poszukiwaniu monet czy cz\u0119\u015bci uzbrojenia. A ju\u017c na pewno niepodwa\u017calnym dowodem na to, \u017ce \u00a0w\u0142a\u015bnie t\u0105 tras\u0105 Hannibal przeprowadzi\u0142 przez Alpy swoje wojska by\u0142oby odnalezienie skamienia\u0142ych odchod\u00f3w s\u0142onia.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2019\/04\/Hannibal_route_of_invasion-en.svg_-800x502.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5835\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2019\/04\/Hannibal_route_of_invasion-en.svg_-800x502.png\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"502\" srcset=\"\/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Hannibal_route_of_invasion-en.svg_-800x502.png 800w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Hannibal_route_of_invasion-en.svg_-800x502-300x188.png 300w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Hannibal_route_of_invasion-en.svg_-800x502-768x482.png 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/a><\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2019\/04\/Hannibal_route_map.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5834\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2019\/04\/Hannibal_route_map.jpg\" alt=\"\" width=\"615\" height=\"476\" srcset=\"\/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Hannibal_route_map.jpg 615w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Hannibal_route_map-300x232.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 615px) 100vw, 615px\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Trasa Hannibala poczas drugiej wojny punickiej. \u0179r\u00f3d\u0142o: Abalg + traduction made by Pinpin\/Wikimedia<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f3ruj\u0105cy nad tyrolskim S\u00f6lden Rettenbach Gletscher kolejny ju\u017c raz stanie si\u0119 (w pi\u0105tek 12 kwietnia) aren\u0105 wielkiego spektaklu upami\u0119tniaj\u0105cego przemarsz 50 000 \u017co\u0142nierzy (i 37 s\u0142oni) Hannibala przez Alpy podczas wojny Kartaginy z\u00a0Rzymem w\u00a0218 r. p.n.e<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[51,28],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5832"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5832"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5832\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5844,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5832\/revisions\/5844"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5832"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5832"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5832"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}