![\"\"](\"\/wp-content\/uploads\/\/2011\/04\/Kapsrowy-\u017cleb-okimages.jpg\" "\\"Kapsrowy")
<\/a>\u00a0G\u00f3rna stacja kolejki na Kasprowy i p\u00f3\u0142nocny \u017cleb<\/em><\/p>\nI dopiero teraz trafi\u0142a mi w r\u0119ce ksi\u0105\u017cka, kt\u00f3ra wyja\u015bnia zagadk\u0119. To \u201eSklep potrzeb kulturalnych\u201d \u2013 zbi\u00f3r opowie\u015bci o Podhalu, Tatrach i g\u00f3ralach autorstwa Antoniego Kroha, pisarza, t\u0142umacza (ach, ta nowa wersja los\u00f3w dobrego \u017co\u0142nierza Szwejka) i etnografa, wielkiego mi\u0142o\u015bnika tego regionu i jego mieszka\u0144c\u00f3w.\u00a0<\/p>\n
Jako \u017ce fraza Antoniego Kroha jest mistrzowska, najlepiej po prostu zacytowa\u0107 to, co pisze o skoku z kolejki na Kasprowy:<\/p>\n
\u201eHistoria ta, chocia\u017c przebrana w kostium akowsko-kurierski, ma wszelkie cechy ludowo-m\u0142odopolskiej legendy zb\u00f3jnickiej. Odwo\u0142uje si\u0119 do rzeczy powszechnie znanych i lubianych; mo\u017ce dlatego zdoby\u0142a sobie tak wielk\u0105 popularno\u015b\u0107. Ma charakterystyczn\u0105 stylistyk\u0119 i dramaturgi\u0119: wyst\u0119puje w niej zwyci\u0119ski heros, oprawcy, ska\u0142y, rzecz dzieje si\u0119 w miejscu doskonale widocznym i ogromnie malowniczym, do tego wyj\u0105tkowo \u015btrybnym, czyli niebezpiecznie stromym, a\u017c ludziom g\u0119by same otwieraj\u0105 si\u0119 z podziwu. Rozga\u0142\u0119zi\u0142a si\u0119 w wiele ustnych wersji, opowiadanych przez przewodnik\u00f3w i pracownik\u00f3w kolejki. Ma spor\u0105 literatur\u0119: wywiady z bohaterem, relacje naocznych \u015bwiadk\u00f3w, beletrystyka, czytanka szkolna, nawet fragment filmu.<\/p>\n
Zna\u0142em j\u0105 wcze\u015bniej, jak ka\u017cdy Polak interesuj\u0105cy si\u0119 g\u00f3rami, ale bezpo\u015bredni\u0105 znajomo\u015b\u0107 z ni\u0105 zawar\u0142em w par\u0119 miesi\u0119cy po przyj\u015bciu do Muzeum Tatrza\u0144skiego. By\u0142em nowy. Jak wiadomo, z nowego nale\u017cy przynajmniej raz zrobi\u0107 durnia, taki panuje obyczaj, na przyk\u0142ad nowego ucznia posy\u0142a si\u0119 do pokoju nauczycielskiego po cosinus, a potem \u015bmiechu co niemiara. Kto\u015b wskaza\u0142 mi m\u0119\u017cczyzn\u0119 w goprowskiej kurtce, \u017ce to w\u0142a\u015bnie on wyskoczy\u0142 z kolejki, wi\u0119c \u017cebym jako historyk wypyta\u0142 go o szczeg\u00f3\u0142y i opracowa\u0142 to naukowo. Niewiele my\u015bl\u0105c, podbieg\u0142em do cz\u0142owieka, przedstawi\u0142em si\u0119 i poprosi\u0142em o spotkanie, bo chcia\u0142bym ustali\u0107 pewne fakty, zwi\u0105zane z jego s\u0142ynnym wyczynem. Spojrza\u0142 na mnie uwa\u017cnie, poduma\u0142 chwil\u0119, sapn\u0105\u0142, spr\u0119\u017cy\u0142 si\u0119 wewn\u0119trznie, a nast\u0119pnie zapyta\u0142, czy chc\u0119 w mord\u0119. \u2014 Dzi\u0119kuj\u0119, nie \u2014 odpowiedzia\u0142em uprzejmie. Na tym zako\u0144czy\u0142a si\u0119 rozmowa, pozostawiaj\u0105c zrozumia\u0142e uczucie niedosytu.<\/p>\n
Wi\u0119c nast\u0119pnego dnia poprosi\u0142em R\u00f3\u017c\u0119 Drojeck\u0105, wspania\u0142\u0105 gadu\u0142\u0119, wiele jej zawdzi\u0119czam, aby zechcia\u0142a mi wyja\u015bni\u0107, czemu\u017c to m\u00f3j rozm\u00f3wca tak si\u0119 roze\u017ali\u0142. I us\u0142ysza\u0142em, co nast\u0119puje:<\/p>\n
J\u00f3zek by\u0142 bardzo przystojnym ch\u0142opcem i \u015bwietnym narciarzem. Gdyby nie wojna, na pewno zosta\u0142by olimpijczykiem. Baby na niego lecia\u0142y, jeszcze jak. Na Kasprowym Wierchu by\u0142 posterunek niemieckiej stra\u017cy granicznej, dowodzi\u0142 nim jaki\u015b poczciwy Tyrolczyk, kt\u00f3ry mia\u0142 c\u00f3rk\u0119. No i zgadnij, drogi Antosiu, co by\u0142o dalej. No, w\u0142a\u015bnie. Stary wynyka\u0142, \u017ce jego c\u00f3rka kr\u0119ci z J\u00f3zkiem, dowiedzia\u0142 si\u0119 co za jeden, dopad\u0142 go na Krup\u00f3wkach i odby\u0142 z nim zasadnicz\u0105 rozmow\u0119. Chcia\u0142 rzecz za\u0142atwi\u0107 jasno i uczciwie. Powiedzia\u0142, \u017ce osobi\u015bcie nic do niego nie ma, nie ma te\u017c nic przeciwko Polakom, ale jest wojna; je\u015bli gestapo si\u0119 dowie, to dziewczyna sko\u0144czy w O\u015bwi\u0119cimiu za mieszanie ras, J\u00f3zka rozwal\u0105, a on sam pojedzie na front wschodni, sk\u0105d jak wiadomo si\u0119 nie wraca. Wi\u0119c je\u015bli kochasz dziewczyn\u0119, to jej nie nara\u017caj. Sko\u0144czy si\u0119 wojna, to r\u00f3bcie sobie co chcecie, ale teraz poczekajcie. Nie ty jeden j\u0105 kochasz.<\/p>\n
By\u0142o to bardzo rozs\u0105dne postawienie sprawy, ale gadaj-\u017ce tu z m\u0142odym o rozs\u0105dku, a jeszcze w tych kwestiach. Zreszt\u0105, gdyby m\u0142odzi post\u0119powali rozs\u0105dnie, to ludzko\u015b\u0107 dawno by wymar\u0142a, powiedzmy sobie otwarcie. No i drogi Antosiu, trzy razy ksi\u0119\u017cyc odmieni\u0142 si\u0119 z\u0142oty, a tato ju\u017c wiedzia\u0142, \u017ce jego argumenty nie na wiele si\u0119 zda\u0142y. Wi\u0119c zasadzi\u0142 si\u0119 na ch\u0142opaka. Uda\u0142 \u017ce wyje\u017cd\u017ca, c\u00f3rka zawiadomi\u0142a J\u00f3zka, \u017ce, jak wy to dzisiaj elegancko m\u00f3wicie, dziupla wolna, pr\u00f3chno si\u0119 wysypa\u0142o. J\u00f3zek wsiad\u0142 do ostatniej kolejki. Tymczasem tato zaczai\u0142 si\u0119 z trzema kamratami, \u017ceby mu spu\u015bci\u0107 manto. J\u00f3zek wjecha\u0142 na g\u00f3r\u0119, zobaczy\u0142, kto na niego czeka na peronie, wi\u0119c otworzy\u0142 okno wagonika, trzymaj\u0105c si\u0119 zewn\u0119trznej barierki wysiad\u0142 na drug\u0105 stron\u0119, a zanim trzej panowie obiegli budynek, przypi\u0105\u0142 narty i poszusowa\u0142 im przed nosem na Hal\u0119 G\u0105sienicow\u0105 do Bro\u0144ci Bustryckiej. Gdyby go chcieli zastrzeli\u0107, zrobiliby to bez trudno\u015bci, mieli go jak na patelni, ale nie my\u015bleli robi\u0107 mu krzywdy, tylko przep\u0142oszy\u0107. Oczywi\u015bcie, nie byli to \u017cadni gestapowcy, tylko grenzschutze, Tyrolczycy, zwyczajni ludzie.<\/p>\n