{"id":6124,"date":"2019-12-29T19:14:59","date_gmt":"2019-12-29T18:14:59","guid":{"rendered":"http:\/\/narty.blog.polityka.pl\/?p=6124"},"modified":"2019-12-29T23:22:45","modified_gmt":"2019-12-29T22:22:45","slug":"najszybsza-na-najwiekszy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/2019\/12\/29\/najszybsza-na-najwiekszy\/","title":{"rendered":"Najszybsz\u0105 na najwi\u0119kszy"},"content":{"rendered":"\n

Lodowiec Aletsch w szwajcarskim kantonie Wallis jest najwi\u0119kszym w ca\u0142ych Alpach, a zatem w Europie. Teraz b\u0119dzie mo\u017cna dotrze\u0107 w jego okolice najszybsz\u0105 w Szwajcarii gondol\u0105.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Grosser Aletsch ma 23 km d\u0142ugo\u015bci (niestety zmniejsza si\u0119, jak ostatnio wsz\u0119dzie), 1800 m \u015bredniej szeroko\u015bci (jw.) i ok. 80 km kw. powierzchni (r\u00f3wnie\u017c si\u0119 kurcz\u0105cej). Glacjolodzy obliczyli, \u017ce wa\u017cy 27 mld ton. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
fot. Aletsch Arena AG\/Aletsch Bahnen AG<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Lodowe j\u0119zory ci\u0105gn\u0105 si\u0119 od p\u00f3\u0142nocnej flanki masywu Eiger, M\u00f6nch i Jungfrau w d\u00f3\u0142 doliny do Wallis. Wody z topniej\u0105cego Aletsch trafiaj\u0105 do Rodanu. W 2001 r. UNESCO uzna\u0142o krajobrazy Aletsch za wyj\u0105tkowo pi\u0119kne i warto\u015bciowe, godne wpisania na List\u0119 \u015bwiatowego dziedzictwa.<\/p>\n\n\n\n

Lodowiec najlepiej podziwia\u0107 z grani pobliskiego obszaru narciarskiego zwanego Aletsch Arena. Tworz\u0105 go trzy osady: Fiescheralp, Bettmeralp i Riederalp.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
fot. Switzerland Tourism<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Kilka zim temu mia\u0142em\nokazj\u0119 je\u017adzi\u0107 na nartach w Riederalp. Tak to wtedy na gor\u0105co opisa\u0142em:<\/p>\n\n\n\n

\u201eDotrze\u0107 tu mo\u017cna jedynie\u2026 kolejk\u0105 linow\u0105 (jej doln\u0105 stacj\u0119 wybudowano tu\u017c obok dworca w M\u00f6rel, wi\u0119c po wyj\u015bciu z poci\u0105gu \u2013 a cho\u0107by z lotniska w Zurychu jedzie si\u0119 tu niespe\u0142na trzy godziny \u2013 wystarczy przej\u015b\u0107 przez ulic\u0119). Po\u0142o\u017cony na prawie 2000 m n.p.m. kurort jest bowiem zamkni\u0119ty dla samochod\u00f3w. Je\u015bli zatem co\u015b zak\u0142\u00f3ca cisz\u0119, to najwy\u017cej \u015bnie\u017cne skutery i miniratraki, u\u017cywane do transportu go\u015bci i ich baga\u017cy po samej stacji. I ju\u017c ta pierwsza przeja\u017cd\u017cka mo\u017ce by\u0107 \u2013 cho\u0107by dla dzieci \u2013 atrakcj\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Swoje robi i to, \u017ce niewielkie hotele (bo \u017cadnych blokowisk tu szcz\u0119\u015bliwie nie u\u015bwiadczysz) i drewniane chaty z pokojami b\u0105d\u017a apartamentami na wynajem wkomponowane s\u0105 w strome zbocze o po\u0142udniowej ekspozycji \u2013 s\u0142o\u0144ca jest zatem zwykle przez ca\u0142y dzie\u0144 pod dostatkiem. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
fot. Aletsch Arena AG\/Aletsch Bahnen AG <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ju\u017c przed stu laty ch\u0119tnie tu odpoczywali brytyjscy arystokraci. Trudno im si\u0119 dziwi\u0107: w Riederalp mo\u017cna nie tylko przednio poje\u017adzi\u0107 na nartach, ale te\u017c wybra\u0107 si\u0119 na spacer po j\u0119zorze najwi\u0119kszego lodowca Europy. O podziwianiu profili pobliskiego Matterhornu i nieco bardziej ju\u017c odleg\u0142ego, ale te\u017c dobrze widocznego Mont Blanc nie wspominaj\u0105c.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142 rok 1900, kiedy londy\u0144ski bankier sir Ernest Cassel zdecydowa\u0142, \u017ce sw\u0105 letni\u0105 rezydencj\u0119 wybuduje na prze\u0142\u0119czy Riederfurka (ok. 2000 m n.p.m.) nad osad\u0105 Riederalp w szwajcarskim kantonie Wallis. Wiktoria\u0144ski styl Villa Cassel ma\u0142o ma wsp\u00f3lnego z alpejskim, ale w\u015br\u00f3d brytyjskiej klasy wy\u017cszej szybko pojawi\u0142 si\u0119 snobizm na wakacje w tym miejscu. Rodzina sir Cassela zacz\u0119\u0142a wi\u0119c wynajmowa\u0107 pokoje \u2013 go\u015bci\u0142 tu m.in. sam premier Winston Churchill. Od 1973 r. w budynku mie\u015bci si\u0119 The Aletsch Pro Natura Center, muzeum po\u015bwi\u0119cone miejscowej przyrodzie, ale wci\u0105\u017c mo\u017cna tu przenocowa\u0107, a po po\u0142udniu zgodnie z angielsk\u0105 tradycj\u0105 wypi\u0107 fili\u017cank\u0119 dobrej herbaty.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
fot. Aletsch Arena AG\/Aletsch Bahnen Ag<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Centrum organizuje te\u017c edukacyjne wycieczki po okolicy \u2013 m.in. wyprawy na pobliski lodowiec Grosser Aletsch.<\/p>\n\n\n\n

Naj\u0142atwiej jednak zobaczy\u0107 kolosa, wyje\u017cd\u017caj\u0105c kt\u00f3rym\u015b z nowoczesnych wyci\u0105g\u00f3w na d\u0142ug\u0105 gra\u0144 schodz\u0105c\u0105 z najwy\u017cszego tu szczytu Eggishorn (2926 m n.p.m.). Przy g\u00f3rnej stacji gondoli Bettmerhorn jest te\u017c darmowa multimedialna wystawa po\u015bwi\u0119cona lodowcom oraz taras widokowy z wygodnymi fotelami. A gdy ju\u017c popodziwia si\u0119 budz\u0105cy respekt \u2013 nie tylko z racji rozmiar\u00f3w, ale i licznych szczelin \u2013 lodowiec, mo\u017cna ruszy\u0107 w d\u00f3\u0142. Aletscharena to bowiem tak\u017ce 104 km tras narciarskich. Przewa\u017caj\u0105 czerwone i niebieskie, cho\u0107 s\u0105 i czarne oraz tereny do freeride\u2019u. Praktycznie wszystkie wytyczone s\u0105 na po\u0142udniowym zboczu, a na dodatek powy\u017cej linii lasu \u2013 jazda wi\u0119c jest wy\u015bmienita.<\/p>\n\n\n\n

Jest tam te\u017c tor do narciarstwa crossowego oraz snowpark, kt\u00f3rego najwi\u0119kszej skoczni nieopatrznie spr\u00f3bowa\u0142em, co sko\u0144czy\u0142o si\u0119 drobn\u0105 kontuzj\u0105 r\u0119ki. Uraz ten nie przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 jednak na uraz do Riederalp. \u015awietne po\u0142o\u017cenie, spok\u00f3j, s\u0142o\u0144ce, dobry \u015bnieg, widoki, bogata oferta dla dzieci (wystarczy, by mia\u0142y dwa i p\u00f3\u0142 roku, i ju\u017c mog\u0105 tam zaczyna\u0107 zabaw\u0119 z nartami), zwolennik\u00f3w bieg\u00f3w, rakiet czy zwyk\u0142ych g\u00f3rskich spacer\u00f3w\u2026 I te urokliwe stare drewniane cha\u0142upy przylepione do g\u00f3rskiej skarpy \u2013 czego chcie\u0107 wi\u0119cej? Zw\u0142aszcza \u017ce jest tu sporo taniej ni\u017c w u s\u0142ynnych s\u0105siad\u00f3w, czyli w Zermatt i Crans Montana\u2026\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Od pocz\u0105tku grudnia z doliny uruchomiono na Aletscharena jeszcze jedn\u0105 kolejk\u0119 \u2013 kursuj\u0105c\u0105 tym razem mi\u0119dzy Fiesch i Fiescheralp. A miejscowi chwal\u0105 si\u0119, \u017ce to najszybsza gondola w Szwajcarii, bo porusza si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 7 m\/s.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Lodowiec Aletsch w szwajcarskim kantonie Wallis jest najwi\u0119kszym w ca\u0142ych Alpach, a zatem w Europie. Teraz b\u0119dzie mo\u017cna dotrze\u0107 w jego okolice najszybsz\u0105 w Szwajcarii gondol\u0105.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[219,34],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6124"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6124"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6124\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6135,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6124\/revisions\/6135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}