{"id":7091,"date":"2023-01-27T16:22:31","date_gmt":"2023-01-27T15:22:31","guid":{"rendered":"http:\/\/narty.blog.polityka.pl\/?p=7091"},"modified":"2023-01-30T00:19:47","modified_gmt":"2023-01-29T23:19:47","slug":"saas-fee-czyli-majestat-alp","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/2023\/01\/27\/saas-fee-czyli-majestat-alp\/","title":{"rendered":"Saas Fee, czyli majestat Alp"},"content":{"rendered":"\n

To nie 150\nkm przygotowanych tras, gwarancja \u015bniegu na lodowcach i s\u0142ynne Metro Alpin,\nkt\u00f3re zawozi go\u015bci do najwy\u017cej, bo na 3500 m n.p.m., po\u0142o\u017conej restauracji\nobrotowej na \u015bwiecie, czyni\u0105 ze szwajcarskiego Saas Fee przedni\u0105 stacj\u0119 zimow\u0105.\nNajwa\u017cniejszy jest gro\u017any majestat otaczaj\u0105cych j\u0105 g\u00f3r.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Do XIV w. w po\u0142o\u017conej w kantonie Wallis dolinie Saas by\u0142a tylko jedna osada: Saas. Dzi\u015b wiosek jest cztery. W Saas Almagell wra\u017cenie robi naturalna zapora Mattmark. Saas Balen s\u0142ynie z p\u00f3\u017anobarokowego ko\u015bci\u00f3\u0142ka, kt\u00f3ry jest zabytkiem znanym w ca\u0142ej Szwajcarii, oraz z rycz\u0105cego potoku, przebijaj\u0105cego si\u0119 mi\u0119dzy ska\u0142ami przez sam \u015brodek miejscowo\u015bci (przep\u0142ywa on sk\u0105din\u0105d z r\u00f3wn\u0105 intensywno\u015bci\u0105 tak\u017ce przez Saas Fee).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Saas-Grund jest z kolei \u015bwietnym punktem wypadowym do w\u0119dr\u00f3wek wysokog\u00f3rskich (w okolicy wytyczono 20 km zimowych szlak\u00f3w) i baz\u0105 dla narciarskich rodzin \u2013 te mog\u0105 korzysta\u0107 z urozmaiconych stok\u00f3w obszaru Kreuzboden-Hochsaas (sk\u0105din\u0105d prowadzi te\u017c z niego do wioski tor saneczkowy o d\u0142ugo\u015bci 11 km).<\/p>\n\n\n\n

Ale za per\u0142\u0119 doliny uchodzi le\u017c\u0105ca na jej kra\u0144cu (na 1800 m n.pm.) Saas Fee. Marketingowcy lansuj\u0105 j\u0105 nawet jako \u201eper\u0142\u0119 Alp\u201d. Nie bez powodu.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Bo pierwsz\u0105 rzecz\u0105, kt\u00f3ra rzuca si\u0119 w oczy go\u015bciom, jest w\u0142a\u015bnie autentycznie wysokog\u00f3rska atmosfera wioski. Tworz\u0105 j\u0105 nie tylko wci\u0105\u017c zachowane sza\u0142asy pasterskie i domy z drewnianych beli z pocz\u0105tku XX w. (niekt\u00f3re s\u0142u\u017c\u0105 dzi\u015b za hotele), ale te\u017c doskonale wkomponowane w krajobraz wsp\u00f3\u0142czesne budynki (w\u0142\u0105cznie z lokalnym ko\u015bcio\u0142em, z kt\u00f3rego zgodnie korzystaj\u0105 katolicy i protestanci).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Swoje robi tak\u017ce zakaz ruchu samochodowego. Na uliczkach mo\u017cna spotka\u0107 jedynie elektryczne tramwaje i meleksy (to nimi dowo\u017ceni s\u0105 go\u015bcie do hoteli i pensjonat\u00f3w oraz zaopatrzenie do sklep\u00f3w i restauracji). Autobusy i samochody doje\u017cd\u017caj\u0105 jedynie na kraniec Saas Fee (tu ciekawostka: ze stacji kolejowej w Visp jecha\u0142em do Saas Fee publicznym Postbusem, a \u017ce by\u0142 p\u00f3\u017any wiecz\u00f3r i intensywnie sypa\u0142 \u015bnieg, w Saas Grund musieli\u015bmy poczeka\u0107 chwil\u0119 na wezwany specjalnie p\u0142ug-piaskark\u0119, kt\u00f3ry przetar\u0142 nam drog\u0119 na ostatnim, najbardziej stromym i kr\u0119tym odcinku).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Lecz pewnie najwa\u017cniejsze jest to, \u017ce Saas Fee otacza 18 (!) czterotysi\u0119cznych szczyt\u00f3w, z kt\u00f3rych ka\u017cdy ma sw\u00f3j charakter i majestat. Mo\u017cna go doceni\u0107 ju\u017c z samej wioski. Lecz najwyra\u017aniej pot\u0119g\u0119 miejsca czuje si\u0119, je\u017cd\u017c\u0105c na nartach po okolicznych zboczach \u2013 zw\u0142aszcza tych lodowcowych, tu\u017c przy kaskadach szczelin i serak\u00f3w. Cho\u0107 nawet bez nart mo\u017cna dotrze\u0107 na Mittelallalin, czyli 3500 m n.p.m. (najpierw dzi\u0119ki gondolom Alpin Express b\u0105d\u017a najnowszej kolejce kabinowej Fellskinbahn, a potem poprowadzonym wykutym w ska\u0142ach tunelem Metro Alpine).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Tam panoram\u0119 mo\u017cna podziwia\u0107 nie tylko z tarasu przed budynkiem kolei, ale te\u017c z Drehrestaurant Allalin, w kt\u00f3rej stoliki (podobnie jak cho\u0107by na s\u0142ynnym Schilthorn) znajduj\u0105 si\u0119 na obrotowej platformie, pokonuj\u0105cej w ci\u0105gu godziny 360 st.).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Przy okazji mo\u017cna zje\u015b\u0107 (za 15 CHF) chocia\u017cby czark\u0119 Walliser Bauernsuppe, czyli warzywnego bulionu z \u201ewk\u0142adk\u0105\u201d w postaci laski mi\u0119sno-serowej (!) kie\u0142basy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ale upieram si\u0119: pot\u0119gi g\u00f3r \u2013 i Saas Fee \u2013 najwyra\u017aniej do\u015bwiadcza si\u0119, kontempluj\u0105c je wprost ze stok\u00f3w stacji. Cho\u0107by w\u0142a\u015bnie tych wytyczonych z Mittellallm na Feegletscher, a potem w kierunku Morenii b\u0105d\u017a Spielboden. Ju\u017c jazda wzd\u0142u\u017c kaskad lodowcowych szczelin robi wielkie wra\u017cenie, a na dodatek pomimo lodowcowego charakteru nie s\u0105 to wcale wy\u0142\u0105cznie p\u0142askawe, by tak rzec, trasy.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Swoje m\u00f3wi i to, \u017ce co bardziej strome \u015bcianki Feegletscher s\u0105 cz\u0119sto u\u017cywane do przedsezonowych trening\u00f3w przez czo\u0142owych alpejczyk\u00f3w Pucharu \u015awiata. Oto w\u0142a\u015bciciel hotelu, w kt\u00f3rym przysz\u0142o mi kwaterowa\u0107, zdradzi\u0142, \u017ce w minionych latach go\u015bci\u0142 Mikael\u0119 Shiffrin, Petr\u0119 Vlhow\u0105 i Henrika Kristoffersena. Nic wi\u0119cej jednak \u2013 zgodnie z tradycj\u0105 szwajcarskiej dyskrecji \u2013 nie chcia\u0142 ujawni\u0107 (mo\u017ce pr\u00f3cz tego, \u017ce ekipa s\u0142owackiej mistrzyni liczy\u0142a siedem os\u00f3b). Wymowne jest i to, \u017ce hotel Ambiente nie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 spo\u015br\u00f3d s\u0105siad\u00f3w i wcale nie epatuje luksusem.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ni\u017csze partie zboczy \u2013 co oznacza, przypomnijmy, poziom powy\u017cej 1800 m n.p.m. \u2013 s\u0105 te\u017c atrakcyjn\u0105 aren\u0105 do jazdy terenowej: nie grozi tam ju\u017c wpadni\u0119cie w szczelin\u0119, a jako\u015b\u0107 \u015bniegu w\u0142a\u015bnie z racji wysoko\u015bci jest zw\u0142aszcza po opadzie przednia.<\/p>\n\n\n\n

Wszystko to sprawia, \u017ce narty w Saas Fee to rzecz powa\u017cna. Wprawdzie i pomi\u0119dzy Moreni\u0105 (2550 m n.p.m.) a Felskinn (3000 m n.p.m.) wytyczono warianty dla pocz\u0105tkuj\u0105cych, ale najlepsze s\u0105 dla nich p\u00f3lka w samej wiosce. A ju\u017c na pewno w styczniu \u2013 z racji na cz\u0119ste opady ograniczaj\u0105ce widzialno\u015b\u0107 i mocno ujemne temperatury. Nowicjuszy (zw\u0142aszcza rodziny z dzie\u0107mi) ogranicza\u0107 mo\u017ce i to, \u017ce \u2013 w por\u00f3wnaniu do innych stacji \u2013 na stokach Saas Fee niewiele jest bar\u00f3w czy schronisk pozwalaj\u0105cych na ogrzanie si\u0119, odpoczynek czy posi\u0142ek. Restauracje dost\u0119pne s\u0105 tylko przy niekt\u00f3rych stacjach kolejek \u2013 bodaj jedynym wyj\u0105tkiem jest pi\u0119knie po\u0142o\u017cona, bo na le\u015bnej p\u00f3\u0142ce poni\u017cej Spielboden, chata Gletschergrotte. Na dodatek jest tam i przytulnie, i relatywnie niedrogo \u2013 po\u017cywn\u0105 zup\u0119 gulaszow\u0105 mo\u017cna zje\u015b\u0107 za 11 CHF 😊 Stamt\u0105d r\u00f3wnie\u017c widok na czterotysi\u0119czniki jest nie do zapomnienia.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

To nie 150 km przygotowanych tras, gwarancja \u015bniegu na lodowcach i s\u0142ynne Metro Alpin, kt\u00f3re zawozi go\u015bci do najwy\u017cej, bo na 3500 m n.p.m., po\u0142o\u017conej restauracji obrotowej na \u015bwiecie, czyni\u0105 ze szwajcarskiego Saas Fee przedni\u0105 stacj\u0119 zimow\u0105. Najwa\u017cniejszy jest gro\u017any majestat otaczaj\u0105cych j\u0105 g\u00f3r.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[34],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7091"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7091"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7091\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7108,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7091\/revisions\/7108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7091"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7091"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7091"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}