
{"id":7757,"date":"2025-02-14T11:53:14","date_gmt":"2025-02-14T10:53:14","guid":{"rendered":"https:\/\/narty.blog.polityka.pl\/?p=7757"},"modified":"2025-02-15T12:47:32","modified_gmt":"2025-02-15T11:47:32","slug":"ski-safari-po-bulgarii-ii-bansko","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/2025\/02\/14\/ski-safari-po-bulgarii-ii-bansko\/","title":{"rendered":"Ski safari po Bu\u0142garii II: Bansko"},"content":{"rendered":"\n<p>Bansko reklamuje si\u0119 tym, \u017ce jego trasy pomaga\u0142 wytycza\u0107 wielki Marc Girardelli, a regularnym go\u015bciem stok\u00f3w jest Alberto Tomba. Ale ma te\u017c inne powody do chwa\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Le\u017cy 160 km na po\u0142udnie od Sofii (dwie godziny jazdy wygodn\u0105 autostrad\u0105 prowadz\u0105c\u0105 do granicy z Grecj\u0105) w sercu Parku Narodowego Pirin (nazwa wzi\u0119\u0142a si\u0119 od pasma g\u00f3rskiego). W granicach parku ustanowiono dwa rezerwaty przyrody (pierwszy ju\u017c w 1934 r.!), obj\u0119te programem ochrony przyrodniczej UNESCO.<\/p>\n\n\n\n<p>Legendy m\u00f3wi\u0105, \u017ce by\u0142o osad\u0105 s\u0142owia\u0144skiego plemienia Peruns, czcz\u0105cego Peruna, boga grzmot\u00f3w i piorun\u00f3w. Zachowa\u0142y si\u0119 \u015blady domostw z pierwszego wieku przed Chrystusem, a w osadzie mo\u017cna znale\u017a\u0107 \u015blady rzymskie, bizantyjskie i trackie. W po\u0142owie XIX w. w Bansku dzia\u0142a\u0142a pr\u0119\u017cna wsp\u00f3lnota ewangelicka, kt\u00f3ra w 1868 r. wybudowa\u0142a pierwsz\u0105 w Bu\u0142garii \u015bwi\u0105tyni\u0119 protestanck\u0105. Co te\u017c znamienne, za panowania Imperium Osma\u0144skiego miasteczkiem rz\u0105dzi\u0142o zgromadzenie lokalnych senior\u00f3w, a turecki urz\u0119dnik odpowiada\u0142 tylko za wymiar sprawiedliwo\u015bci (na dodatek rezydowa\u0142 w s\u0105siednim Raz\u0142ogu). Przez wieki g\u0142\u00f3wnymi zaj\u0119ciami mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142y handel i hodowla.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwszy wyci\u0105g narciarski (oczywi\u015bcie orczykowy) postawiono na polanie Banderishka u st\u00f3p odleg\u0142ego od centrum o 6 km szczytu Todorka w 1969 r. Dociera\u0142o si\u0119 busami. Ale jako stacja narciarska Bansko zacz\u0119\u0142o rozwija\u0107 si\u0119 dopiero na pocz\u0105tku tego stulecia. W 2003 r. zbudowano gondol\u0119 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 centrum miasteczka z Banderishk\u0105 (podr\u00f3\u017c jest d\u0142uga, lecz wygodniejsza ni\u017c szos\u0105), a orczyk zast\u0105piono wyci\u0105giem krzese\u0142kowym. Nast\u0119pnie na rozleg\u0142ym plateau schodz\u0105cym z Todorki, a potem w okolicznych sosnowych g\u0142\u00f3wnie lasach zacz\u0119to systematycznie wytycza\u0107 trasy i obs\u0142uguj\u0105ce je kolejki.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/476630921_10227100726572825_7756276798833126600_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1536\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/476630921_10227100726572825_7756276798833126600_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7760\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Plateau pod Todork\u0105 &#8211; oraz autor \ud83d\ude42 (fot. Filip Gawry\u015b)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Dzi\u015b o\u015brodek oferuje 75 km nartostrad o r\u00f3\u017cnym charakterze i stopniu trudno\u015bci. Obs\u0142uguje je, pr\u00f3cz wspomnianej gondoli, osiem wyci\u0105g\u00f3w krzese\u0142kowych, nie licz\u0105c orczyk\u00f3w i ta\u015bm dla pocz\u0105tkuj\u0105cych. Po przeciwleg\u0142ej stronie doliny jest jeszcze jedno krzes\u0142o \u2013 przy trasie nazwanej znamiennie \u201eTzarna mogila\u201d (po bu\u0142garsku \u201eczarna zamuldzona\u201d, ale i to pierwsze nasuwaj\u0105ce si\u0119 skojarzenie nie jest mo\u017ce od rzeczy). Od kilku sezon\u00f3w obszar jest zamkni\u0119ty, bo cz\u0119sto schodzi\u0142y tam niespodziewane lawiny.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/IMG-20250214-WA0005.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1199\" height=\"1600\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/IMG-20250214-WA0005.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7771\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Fot. Sergiusz Pinkwart<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Trzeba przyzna\u0107, \u017ce krzese\u0142kom w wy\u017cszych partiach nie zaszkodzi\u0142yby os\u0142ony od wiatru i \u015bniegu, jednak mo\u017cliwo\u015bci dalszych inwestycji ograniczaj\u0105 wymogi ochrony przyrody. Co kluczowe, okolica s\u0142ynie z intensywnych opad\u00f3w, a je\u017adzi si\u0119 mi\u0119dzy 990 a ponad 2500 m n.p.m. (na t\u0119 wysoko\u015b\u0107 dochodz\u0105 na Todorce krzese\u0142ka, bo sam szczyt ma 2&nbsp;746&nbsp;m n.p.m.).<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/475997683_9372302739456434_4870158994602370762_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1536\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/475997683_9372302739456434_4870158994602370762_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7764\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Najwy\u017cej dost\u0119pny wyciagami punkt Banska (fot. Filip Gawry\u015b)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Da si\u0119 zatem w Bansku pokona\u0107 ponad 1500 m r\u00f3\u017cnicy poziom\u00f3w! Z kolei najd\u0142u\u017csza trasa liczy 16 km, a na tej nazwanej imieniem Alberto Tomby od 2009 r. rozgrywane bywa\u0142y zawody alpejskiego Pucharu \u015awiata \u2013 zar\u00f3wno m\u0119\u017cczyzn, jak i kobiet, i to pocz\u0105wszy od slalom\u00f3w i gigant\u00f3w a\u017c po Super-G i zjazd!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/476172283_10227100725692803_7505239463189396072_n-Filip-Gawrys.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1536\" height=\"2048\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/476172283_10227100725692803_7505239463189396072_n-Filip-Gawrys.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7759\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Trasa Alberto Tomby (fot. Filip Gawry\u015b)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Na dodatek alpejskie gwiazdy, kt\u00f3re tu zwyci\u0119\u017ca\u0142y \u2013 Lindsey Vonn, Mario Matt, Marcel Hirscher i Christof Innerhofer &#8211; dosta\u0142y jako ekstranagrod\u0119\u2026 apartamenty w pi\u0119ciogwiazdkowym Prin Golf &amp; Contry Club.<\/p>\n\n\n\n<p>Zbocza Banska s\u0105 te\u017c aren\u0105 zawod\u00f3w Puchar\u00f3w \u015awiata w snowboardzie (ostatnie rozegrano w styczniu) oraz mistrzostw biathlonowych.<\/p>\n\n\n\n<p>A niedawno nast\u0105pi\u0142 kolejny prze\u0142om \u2013 oto puchy, stromizny i kuluary p\u00f3\u0142nocnej \u015bciany Todorki sta\u0142y si\u0119 miejscem rywalizacji (i popis\u00f3w) narciarskich i snowboardowych rider\u00f3w ekstremalnych (w kategorii junior\u00f3w i cyklu Freeride World Tour Qualifier). Najbli\u017csze zawody odb\u0119d\u0105 si\u0119 21-23 marca, a wedle zapowiedzi gospodarzy warunki (tak\u017ce pod wzgl\u0119dem bezpiecze\u0144stwa i stabilno\u015bci pokrywy \u015bnie\u017cnej) b\u0119d\u0105 w tym sezonie doskona\u0142e \u2013 przez ca\u0142y grudzie\u0144 2024 pada\u0142o niemal dzie\u0144 w dzie\u0144, a i potem systematycznie dosypywa\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Sam obje\u017adzi\u0142em zbocza Banska w r\u00f3\u017cnych warunkach pogodowych, zar\u00f3wno przy pi\u0119knym s\u0142o\u0144cu, jak i w g\u0119stej mgle. Lecz cho\u0107 w le\u015bnych przecinkach (z wyj\u0105tkiem stosownie trudnej trasy Tomby) i na dojazd\u00f3wkach do centrum stacji bywa\u0142o t\u0142oczno, a i nie wszyscy koledzy narciarze panowali nad swoj\u0105 jazd\u0105, to zawsze by\u0142o zacnie z racji urozmaicenia stok\u00f3w i dobrego \u015bniegu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/IMG-20250214-WA0010.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1536\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/IMG-20250214-WA0010.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7769\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Fot. Marianna Lach Ku\u015bnierz<\/em><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/IMG-20250214-WA0003.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"1600\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/IMG-20250214-WA0003.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7770\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Fot. Sergiusz Pinkwart<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Kilka innych ciekawostek:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; w Bansku bodaj pierwszy raz w \u017cyciu zobaczy\u0142em d\u0142ug\u0105 (na dobre 30 m) kolejk\u0119 przed\u2026 wypo\u017cyczalni\u0105 sprz\u0119tu. Mo\u017ce powodem by\u0142 fakt, \u017ce chodzi\u0142o o t\u0119 centraln\u0105, przy dolnej stacji gondoli (sk\u0105din\u0105d narty by\u0142y doskonale, obs\u0142uga zawodowa, narzeka\u0107 mo\u017cna by\u0142o najwy\u017cej na niedostatek najbardziej przecie\u017c uniwersalnych dla amator\u00f3w modeli <em>all mountain<\/em>). Wypo\u017cyczalni jest bowiem w miasteczku multum \u2013 podobnie zreszt\u0105 jak rozmaitych bar\u00f3w z (tanimi!) przek\u0105skami oraz sklep\u00f3w (w tym ca\u0142odobowych z wiadomym asortymentem).<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Bansko ma 9 tys. sta\u0142ych mieszka\u0144c\u00f3w oraz\u2026 50 tys. \u0142\u00f3\u017cek dla go\u015bci \u2013 od prywatnych apartament\u00f3w po hotele klasy Kempinskiego (otwarty w 2005 r.) czy Four Points sieci Sheraton. Naturalnie wyb\u00f3r taki wp\u0142ywa, poza standardem, na ceny. Budowlany <em>boom<\/em> (wywo\u0142any w du\u017cej mierze przez zagranicznych inwestor\u00f3w skuszonych szybkim rozwojem o\u015brodka) zosta\u0142 przerwany w wyniku kryzysu finansowego 2009 r. \u2013 wiele budynk\u00f3w d\u0142ugo sta\u0142o potem niewyko\u0144czonych. Dzi\u015b jest lepiej, a ceny nieruchomo\u015bci zach\u0119caj\u0105 posiadaczy rezerw.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; sze\u015bciodniowy karnet dla doros\u0142ego kosztuje 635 lewa, czyli przy obecnym kursie ok. 1350 z\u0142 (325 euro).<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; osobn\u0105 jako\u015bci\u0105 Banska jest kuchnia serwowana zw\u0142aszcza w g\u00f3rskich chatach \u2013 od tej cho\u0107 subtelnej, cho\u0107 wci\u0105\u017c lokalnej w niedawno otwartej i z klas\u0105 urz\u0105dzonej restauracji 180\u00b0 powy\u017cej dolnej stacji krzese\u0142 Todorka po bardziej ludyczn\u0105 (grillowana kie\u0142basa wo\u0142owa) w The Barrels na Banderishkiej Polanie w centrum Bansko Ski Area.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/476187258_10227100725172790_4261132239512698711_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1536\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/476187258_10227100725172790_4261132239512698711_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7761\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><em>Sala restauracji 180\u00b0 (fot. Filip Gawry\u015b)<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; w tej\u017ce The Barrels nad wej\u015bciem do toalety widnieje taki oto komunikat:<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/476445865_9366651006688274_9050336282859219222_n.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1541\" height=\"640\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2025\/02\/476445865_9366651006688274_9050336282859219222_n.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7758\"\/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p>Jeden z moich towarzyszy z ekipy \u201eSki safari po Bu\u0142garii\u201d red. Filip Gawry\u015b \u017cartobliwie skomentowa\u0142: \u201eJa bym na\u0142o\u017cy\u0142 karne c\u0142o&#8230;\u201d. Faktycznie, pan Trump (i jego polscy mentalni koledzy) nie by\u0142by zadowolony.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; red. Gawry\u015b by\u0142 sk\u0105din\u0105d kiedy\u015b w Bansku jako reprezentant Polski w mistrzostwach \u015bwiata w narciarstwie dziennikarzy. Do dzi\u015b wspomina wielk\u0105 parad\u0119 z flagami g\u0142\u00f3wn\u0105 ulic\u0105 miasteczka i uroczyste otwarcie imprezy (oraz wymian\u0119 rozmaitych narodowych kulinarnych specja\u0142\u00f3w mi\u0119dzy uczestnikami).<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; dzi\u0119ki porozumieniu w\u0142adz miasta i szef\u00f3w sp\u00f3\u0142ki zarz\u0105dzaj\u0105cej instalacjami stacji wszystkie dzieciaki z okolicy mog\u0105 korzysta\u0107 z wyci\u0105g\u00f3w za darmo.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; niedaleko Banska (kwadrans samochodem) w miejscowo\u015bci Bania znajduj\u0105 si\u0119 gor\u0105ce wody termalne znane z 27 minera\u0142ami oraz Therme Grand Hotel, jak si\u0119 okaza\u0142o, jeden z najbardziej luksusowych obiekt\u00f3w wellness\/spa na kontynencie. O tym (i dla r\u00f3wnowagi o monastyrze \u015bwi\u0119tego Ivana Rilskiego, najwa\u017cniejszym o\u015brodku bu\u0142garskiego prawos\u0142awia) wkr\u00f3tce.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>\u201eSki safari po Bu\u0142garii\u201d dla grupy polskich dziennikarzy zorganizowa\u0142o tamtejsze ministerstwo turystyki.<\/li>\n\n\n\n<li>Dzi\u0119kuj\u0119 towarzyszkom i towarzyszom z ekipy &#8222;Ski safari&#8221; za udost\u0119pnienie zdj\u0119\u0107 (moje nie do\u015b\u0107, \u017ce by\u0142y s\u0142absze, to znikn\u0119\u0142y gdzie\u015b w odm\u0119tach komputera).<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bansko reklamuje si\u0119 tym, \u017ce jego trasy pomaga\u0142 wytycza\u0107 wielki Marc Girardelli, a regularnym go\u015bciem stok\u00f3w jest Alberto Tomba. Ale ma te\u017c inne powody do chwa\u0142y.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[308,306],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7757"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7757"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7778,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7757\/revisions\/7778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}