
{"id":848,"date":"2011-10-28T08:59:03","date_gmt":"2011-10-28T07:59:03","guid":{"rendered":"http:\/\/narty.blog.polityka.pl\/?p=848"},"modified":"2011-11-21T16:18:37","modified_gmt":"2011-11-21T15:18:37","slug":"z-ziemi-obcej-do-polski-alpejskie-wioski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/2011\/10\/28\/z-ziemi-obcej-do-polski-alpejskie-wioski\/","title":{"rendered":"Z ziemi obcej do Polski: alpejskie wioski"},"content":{"rendered":"<p>Idzie zima. Warto zatem si\u0119 zastanowi\u0107, dlaczego w alpejskich stacjach narciarskich wypoczywa si\u0119 zwykle przyjemniej ni\u017c w kurortach Podhala, Beskid\u00f3w i Tatr. Bo nie chodzi przecie\u017c tylko o r\u00f3znice w wielko\u015bci g\u00f3r.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2011\/10\/alpbach-03.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" title=\"alpbach-03\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2011\/10\/alpbach-03-300x240.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"240\" \/><\/a><\/p>\n<p><em>Alpbach<\/em><\/p>\n<p>Rzecz w tym, \u017ce te alpejskie zachowuj\u0105 jako\u015b zwykle g\u00f3rski charakter. W austriackim Alpbach (Tyrol) czy szwajcarskim Les Diablerets (region Jeziora Genewskiego) lokalne ustawodawstwo zakazuje inwestycji \u0142ami\u0105cych standardy miejscowej architektury \u2013 tak\u017ce tych tycz\u0105cych wysoko\u015bci budynk\u00f3w. W efekcie Alpbach mo\u017ce chwali\u0107 si\u0119 tytu\u0142em \u201enajpi\u0119kniejszej wioski Alp\u201d, a Les Diablerets imponuje \u0142adem po\u0142o\u017conych na zboczu domostw. Wszystko to wplywa na przytuln\u0105 atmosfer\u0119 wiosek i wyciszone tempo \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w i go\u015bci.<!--more--><\/p>\n<p><em><\/em><\/p>\n<p>Bo potrafi\u0105 najnowocze\u015bniejsze nawet rozwi\u0105zania technologiczne pogodzi\u0107 z g\u00f3rskim krajobrazem. Dowodem nowa supernowoczesna kolejka gondolowa na Gaislachkogl, jeden z trzech trzytysi\u0119cznik\u00f3w g\u00f3ruj\u0105cych nad austriackim S\u00f6lden. Kosztowa\u0142a 38 mln euro kolejek. Najpierw o\u015bmioosobowe gondolki, osadzone na jednej linie, zabieraj\u0105 narciarzy i snowboardzist\u00f3w z wysoko\u015bci 1663 m n.p.m.\u00a0 na 2174 m n.p.m. Licz\u0105c\u0105 ponad 2 km tras\u0119 (i\u00a0 811 m r\u00f3\u017cnicy poziom\u00f3w) pokonuj\u0105 w niespe\u0142na 7 minut. Przepustowo\u015b\u0107 si\u0119ga do 3600 os\u00f3b na godzin\u0119, co jest rekordem w skali \u015bwiatowej (dotychczasowa kolejka w ci\u0105gu godziny wwozi\u0142a 1800 pasa\u017cer\u00f3w).<\/p>\n<p>Ze stacji \u015brodkowej na szczyt (3040 m n.p.m.) zabiera ch\u0119tnych kolejka trzylinowa 3-S-Bahn. Opiera si\u0119 na 2 linach no\u015bnych, a wagoniki transportowane s\u0105 w g\u00f3r\u0119 przez jedn\u0105 lin\u0119 ci\u0105gn\u0105c\u0105 \u2013 jest to najwy\u017cej wje\u017cd\u017caj\u0105ca kolejka o takiej konstrukcji na \u015bwiecie. Porusza si\u0119 z tak\u0105 sam\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, jak pierwsza, pomimo \u017ce na drugim odcinku r\u00f3\u017cnica wysoko\u015bci jest jeszcze wi\u0119ksza, bo\u00a0 wynosi 864 m. W sumie przejazd obu odcink\u00f3w \u2013 czyli ponad 3 km o r\u00f3\u017cnicy poziom\u00f3w 1677 m \u2013 zajmuje ledwie 15 minut.<\/p>\n<p>Inwestycja przebiega\u0142a nie bez k\u0142opot\u00f3w. Najwi\u0119ksze problemy technologiczne wynika\u0142y z faktu, ze ostatnia podpora na g\u00f3rnym odcinku musia\u0142a zosta\u0107 osadzona na skale \u2013 wiecznej zmarzlinie. Wymaga\u0142o to od konstruktor\u00f3w uwzgl\u0119dnienia ruch\u00f3w cechuj\u0105cych taki rodzaj pod\u0142o\u017ca.\u00a0 Na dodatek ukszta\u0142towanie terenu determinowa\u0142o wielko\u015b\u0107 ostatniej podpory: musia\u0142a mie\u0107 50 m wysoko\u015bci, a podobnej d\u0142ugo\u015bci ma jej rami\u0119, na kt\u00f3rym zawieszone s\u0105 liny. Wyj\u015bciem okaza\u0142o si\u0119 osadzenie fundamentu na elastycznych legarach, pozwalaj\u0105cych mu przesuwa\u0107 si\u0119 na odcinku ok. 60 cm. Ponadto fundamenty sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z 6 osobnych cz\u0119\u015bci, co gwarantowa\u0107 ma odpowiednie balansowanie ca\u0142ej konstrukcji, a wi\u0119c jej stabilno\u015b\u0107 pomimo ruch\u00f3w pod\u0142o\u017ca. Do\u015b\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce fundament ostatniej podpory 3-S-Bahn jest 28 razy wi\u0119kszy od standardowego fundamentu podp\u00f3r u\u017cywanych w wyci\u0105gach gondolowych, a lina ci\u0105gn\u0105ca wymaga nap\u0119du o mocy 30 razy wi\u0119kszej ni\u017c zwykle.<\/p>\n<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2011\/10\/soelden-39-bm.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-851\" title=\"soelden (39) bm\" src=\"\/wp-content\/uploads\/\/2011\/10\/soelden-39-bm-300x120.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"120\" srcset=\"\/narty\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/soelden-39-bm-300x120.jpg 300w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/soelden-39-bm-1024x412.jpg 1024w, \/narty\/wp-content\/uploads\/2011\/10\/soelden-39-bm.jpg 1240w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a> <em>G\u00f3rna stacja Gaislachkogelbahn w S\u00f6llden<\/em><\/p>\n<p>Co jednak najwa\u017cniejsze: przeszklona stacja \u015brodkowa i g\u00f3rna s\u0105 tak precyzyjnie wkomponowane w zbocze, \u017ce nie ra\u017c\u0105 mimo ca\u0142kiem sporej kubatury i wysoko\u015bci, na kt\u00f3rej s\u0105 zbudowane.<\/p>\n<p>Bo alpejscy g\u00f3rale potrafi\u0105 si\u0119 jako\u015b dogadywa\u0107. W efekcie mog\u0105 kusi\u0107 go\u015bci karnetami obejmuj\u0105cymi kilka b\u0105d\u017a kilkana\u015bcie stacji i setki wyci\u0105g\u00f3w, g\u0119st\u0105 sieci\u0105 po\u0142\u0105cze\u0144, rozmaitymi promocyjnymi pakietami (typu: publiczny basen b\u0105d\u017a termy w cenie zakwaterowania) itd. Ostatnim przyk\u0142ad takiego podej\u015bcia do interes\u00f3w da\u0142y tyrolski lodowiec Pitztal i po\u0142o\u017cona w tej samej dolnie \u015bwietna narciarsko stacja Hochzeiger: po kilku latach wa\u015bni, dosz\u0142y w\u0142a\u015bnie do porozumienia i m.in. proponuj\u0105 wsp\u00f3lny skipass.<\/p>\n<p>Bo oferuj\u0105 kuchni\u0119 niezachwaszczon\u0105 jedzeniowym \u015bmieciem w postaci kebab\u00f3w, hamburger\u00f3w, keczup\u00f3w czy kukurydzy z puszki dodawanej \u2013 jak na Podhalu \u2013 do wszystkiego. Wsz\u0119dzie te\u017c mo\u017cna dosta\u0107 lokalne napitki \u2013 od piwa przez wina na sznapsach sko\u0144czywszy \u2013 a nie tylko czyst\u0105 w\u00f3d\u0119, przemys\u0142owo produkowane piwo b\u0105d\u017a winopodobny nap\u00f3j Carlo Rossi.<\/p>\n<p>Bo troszcz\u0105 si\u0119 o dzieci. W wielu miejscach (w\u0142oskiego Tyrolu Po\u0142udniowego czy\u00a0 Tyrolu austriackiego chocia\u017cby)\u00a0 je\u017cd\u017c\u0105 one za darmo a\u017c do uko\u0144czenia 10 roku \u017cycia. Mog\u0105 korzysta\u0107 ze \u015bwietnie wyposa\u017conych szk\u00f3\u0142ek narciarskich \u2013 cho\u0107by takiej, jak na lodowcu Stubai, dzi\u0119ki kt\u00f3rej dwa lata z rz\u0119du (2009\/2010 i 2010\/2011) zdobywa\u0142 on przyznawany przez renomowany przewodnik ADAC SkiGuide laur \u201eNajlepszej alpejskiej stacji dla rodzin\u201d.<\/p>\n<p>Bo nie zakazuj\u0105 jazdy poza trasami \u2013 na w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>Bo dbaj\u0105 o bezpiecze\u0144stwo wreszcie. Savognin w szwajcarskiej Gryzonii chwali si\u0119 najszerszymi trasami w Alpach. A rejon Alp Kitzb\u00fchelskich \u2013 najlepiej wyratrakowanych i na\u015bnie\u017conych tras. Ze \u015bwietnego przygotowania nartostrad s\u0142yn\u0105 te\u017c W\u0142osi \u2013 zw\u0142aszcza stacje Dolomit\u00f3w (cho\u0107by Alta Badia) czy te po\u0142o\u017cone w dolinie Alta Valtelina: Livigno i Santa Caterina Valfurva.<\/p>\n<p>T\u0119 ostatni\u0105 zreszt\u0105 przeni\u00f3s\u0142bym do Polski w ca\u0142o\u015bci \u2013 pi\u0119kna, cicha, ze \u015bwietnym \u015bniegiem i kuchni\u0105 oraz z trasami dla wszystkich: i ucz\u0105cych si\u0119, i tych nie boj\u0105cych si\u0119 wymog\u00f3w giganta pa\u0144 alpejskich mistrzostw \u015bwiata czy jazdy w puchu. Tyle \u017ce wtedy chcia\u0142bym j\u0105 egoistycznie zachowa\u0107 tylko dla siebie i paru najbli\u017cszych znajomych<a href=\"\/wp-content\/uploads\/\/2011\/10\/alpbach-03.jpg\"><\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Idzie zima. Warto zatem si\u0119 zastanowi\u0107, dlaczego w alpejskich stacjach narciarskich wypoczywa si\u0119 zwykle przyjemniej ni\u017c w kurortach Podhala, Beskid\u00f3w i Tatr. Bo nie chodzi przecie\u017c tylko o r\u00f3znice w wielko\u015bci g\u00f3r. Alpbach Rzecz w tym, \u017ce te alpejskie zachowuj\u0105 jako\u015b zwykle g\u00f3rski charakter. W austriackim Alpbach (Tyrol) czy szwajcarskim Les Diablerets (region Jeziora Genewskiego) [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/848"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=848"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/848\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":856,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/848\/revisions\/856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=848"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=848"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/narty\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=848"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}