{"id":10053,"date":"2025-06-05T19:29:52","date_gmt":"2025-06-05T17:29:52","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/?p=10053"},"modified":"2025-06-05T19:53:35","modified_gmt":"2025-06-05T17:53:35","slug":"matura-z-biologii-trudna-lecz-nie-skandaliczna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2025\/06\/05\/matura-z-biologii-trudna-lecz-nie-skandaliczna\/","title":{"rendered":"Matura z biologii: trudna, lecz nie skandaliczna"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a>
Jedna z helikaz, za BQUB16-Mcosano, Wikimedia Comons<\/a>, CC BY-SA 4.0<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Du\u017ce emocje wzbudzi\u0142a w tym roku matura rozszerzona z biologii. W opinii jednych niesamowicie, skandalicznie trudna i krzywdz\u0105ca, zion\u0105ca wr\u0119cz nienawi\u015bci\u0105 do m\u0142odzie\u017cy, wedle innych \u2013 w ko\u0144cu taka, jak by\u0107 powinna.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Nie mia\u0142em w planach porusza\u0107 tego tematu (podczas kampanii, kt\u00f3ra zdecyduje prawdopodobnie o naszym \u017cyciu, a nawet o ustroju Polski w nast\u0119pnych latach, wszyscy skupili\u015bmy si\u0119 na innych sprawach). A\u017c do chwili, gdy temat tej rzekomo nienawistnej matury poruszy\u0142 w internecie m\u00f3j znajomy, wybitny profesor (co prawda nauk medycznych, ale od medycyny do biologii blisko). A co mi tam, napisz\u0119, co uwa\u017cam, przynajmniej pochwal\u0119 si\u0119 na blogu, \u017ce mam w\u015br\u00f3d znajomych wybitnego profesora.<\/p>\n\n\n\n

Znalaz\u0142em arkusz<\/a>. Czytam, obmy\u015blam w pami\u0119ci rozwi\u0105zania (w moim wieku ju\u017c mi si\u0119 nie chce zapisywa\u0107) i powiem szczerze, \u017ce tej skandaliczno\u015bci i nienawi\u015bci nie widz\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Co mnie uderza i z czym trudno mi si\u0119 zgodzi\u0107, to nadmiar enzym\u00f3w \u2013 prawie w po\u0142owie zada\u0144. Aktynidaza, helikaza, rybonukleaza… Rozumiem, \u017ce w dzisiejszym \u015bwiecie to istotnie biochemia, a nie anatomia, wiedzie prym, ale \u017cycie nie ogranicza si\u0119 do enzym\u00f3w!<\/p>\n\n\n\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zada\u0144, w tym trudnych, wymaga zdolno\u015bci bardzo dzi\u015b potrzebnych, mianowicie po\u0142\u0105czenia wiedzy z analiz\u0105 przedstawionych informacji. W pojedynczych zadaniach autorzy ewidentnie przeholowali. Przyznaj\u0119, nie pami\u0119tam, co robi restryktaza! (Co te\u017c Piotr Panek, nasz blogowy biolog, o mnie pomy\u015bli?). Po co jednak wiedza, gdzie znajduje si\u0119 serce raka, to nie mie\u015bci mi si\u0119 w g\u0142owie (cho\u0107 pewnie stawia\u0142bym na brzuszn\u0105 stron\u0119 cia\u0142a, tam trudniej zosta\u0107 ugodzonym).<\/p>\n\n\n\n

Zazwyczaj jednak pytania wymagaj\u0105 wiadomo\u015bci, kt\u00f3rych mo\u017cna by oczekiwa\u0107 od absolwenta szko\u0142y \u015bredniej z rozszerzon\u0105 biologi\u0105, przysz\u0142ego studenta medycyny, biologii, ochrony przyrody czy innego pokrewnego kierunku.<\/p>\n\n\n\n

Zaskakuje mnie bardzo wiele kr\u00f3tkich tekst\u00f3w, kt\u00f3re zdaj\u0105cy ma analizowa\u0107, zaopatrzonych w liczne zdj\u0119cia, wykresy, schematy. Tak naprawd\u0119 wi\u0119kszo\u015b\u0107 zada\u0144 polega na wyci\u0105gni\u0119ciu z nich informacji podanych cz\u0119sto w nieco zakamuflowany spos\u00f3b, niezb\u0119dnych do wykonania zadania (\u017ceby je wy\u0142uska\u0107, podany tekst nale\u017cy przeczyta\u0107 dwa-trzy razy), i przetworzeniu ich.<\/p>\n\n\n\n

W dzisiejszym \u015bwiecie wiedza jest na wyci\u0105gni\u0119cie r\u0119ki. Niestety wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi czerpie informacje z kompletnie niewiarygodnych \u017ar\u00f3de\u0142, a te wiarygodne cz\u0119sto trudno zrozumie\u0107. W\u0142a\u015bnie to sprawdza ta matura: umiej\u0119tno\u015b\u0107 korzystania ze specjalistycznych, trudnych \u017ar\u00f3de\u0142, wy\u0142uskania z nich i zrozumienia informacji w kontek\u015bcie posiadanej wiedzy. Takie kompetencje s\u0105 przydatne w ci\u0105gle zmieniaj\u0105cym si\u0119 \u015bwiecie zalewanym dezinformacj\u0105 i fake newsami.<\/p>\n\n\n\n

Czy to nie jest za ambitny cel dla 19-latka? Nie, gdyby wcze\u015bniej go odpowiednio przygotowa\u0107. Zamiast wkuwania na pami\u0119\u0107 rzeczy, kt\u00f3re \u0142atwo znale\u017a\u0107, je\u015bli si\u0119 umie szuka\u0107, uczy\u0107 wyszukiwania informacji w\u0142a\u015bnie, analizowania tekst\u00f3w naukowych, danych, wykres\u00f3w, argumentowania, interpretowania i oceniania. W celach edukacyjnych da\u0107 sobie spok\u00f3j z „ucze\u0144 zna\u201d, poza podstawowym i troch\u0119 bardziej skomplikowanym s\u0142ownictwem niezb\u0119dnym do opisu proces\u00f3w biologicznych, a skupi\u0107 si\u0119 na „ucze\u0144 potrafi\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto, czego panikuj\u0105cy dobrzy uczniowie zwykle nie zauwa\u017caj\u0105, trudna matura w rzeczywisto\u015bci u\u0142atwia im dostanie si\u0119 na wymarzone studia. \u0141atwizna i bana\u0142y sprawiaj\u0105, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 rocznika uzyskuje podobne dobre wyniki, a o przyj\u0119ciu na stomatologi\u0119 czy weterynari\u0119 decyduj\u0105 pojedyncze punkty. Trudne zadania pozwalaj\u0105 natomiast wykaza\u0107 si\u0119 lepszym uczniom, bardziej r\u00f3\u017cnicuj\u0105 tych staraj\u0105cych si\u0119 o oblegane kierunki. Progu zdawalno\u015bci nie ma, a dobrze przygotowany maturzysta z wynikiem 60 proc. przy \u015bredniej 40 proc. dostanie si\u0119 na upragnione studia znacznie \u0142atwiej ni\u017c ten z wynikiem 90 proc. przy \u015bredniej 85 proc. Oczywi\u015bcie poziom powinien by\u0107 por\u00f3wnywalny z roku na rok. I naprawd\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 zada\u0144 musi by\u0107 \u0142atwiejsza, by r\u00f3\u017cnicowa\u0107 tak samo s\u0142abszych zdaj\u0105cych, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 dostanie si\u0119 na mniej wymagaj\u0105ce studia, a cz\u0119\u015b\u0107 nie.<\/p>\n\n\n\n

Nie podpisa\u0142bym si\u0119 jednak pod zamieszczonym w jednym z medi\u00f3w panegirykiem na cze\u015b\u0107 tej matury. Powiedzia\u0142bym raczej, \u017ce mimo mankament\u00f3w by\u0142a niez\u0142a. Pami\u0119tajmy, \u017ce matura ma sprawdza\u0107, czego nauczy\u0142 si\u0119 licealista b\u0105d\u017a ucze\u0144 technikum po czterech-pi\u0119ciu latach szko\u0142y \u015bredniej. I trudno chwali\u0107 do\u015b\u0107 nowoczesn\u0105, fajn\u0105 matur\u0119 zupe\u0142nie oderwan\u0105 od staro\u015bwieckiego nauczania.<\/p>\n\n\n\n

Skoro niez\u0142\u0105 matur\u0119 ju\u017c mamy, mo\u017ce nale\u017ca\u0142oby dostosowa\u0107 do niej edukacj\u0119?<\/p>\n\n\n\n

Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Du\u017ce emocje wzbudzi\u0142a w tym roku matura rozszerzona z biologii. W opinii jednych niesamowicie, skandalicznie trudna i krzywdz\u0105ca, zion\u0105ca wr\u0119cz nienawi\u015bci\u0105 do m\u0142odzie\u017cy, wedle innych \u2013 w ko\u0144cu taka, jak by\u0107 powinna.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10059,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,4,224],"tags":[969,1060],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10053"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10053"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10053\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10081,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10053\/revisions\/10081"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}