{"id":10093,"date":"2025-06-17T07:04:07","date_gmt":"2025-06-17T05:04:07","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/?p=10093"},"modified":"2025-06-17T16:39:35","modified_gmt":"2025-06-17T14:39:35","slug":"jak-ehthelred-bezradny-zbudowal-wielka-flote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2025\/06\/17\/jak-ehthelred-bezradny-zbudowal-wielka-flote\/","title":{"rendered":"Jak Ethelred Bezradny zbudowa\u0142 wielk\u0105 flot\u0119"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Moneta Aethelreda II, wida\u0107 napis \u00c6thelred Rex Anglo[rum] (Aethelred Kr\u00f3l Anglik\u00f3w), za Wikimedia Commons<\/a>, w domenie publicznej<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

W historii Anglii by\u0142o wielu wybitnych w\u0142adc\u00f3w, lecz jeszcze wi\u0119cej monarch\u00f3w z\u0142ych czy wr\u0119cz beznadziejnych. O mierno\u015bci niekt\u00f3rych z nich \u015bwiadcz\u0105 nawet przydomki. Przyk\u0142adem Ethelred Bezradny.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Znacznie starszy od wiecznie knuj\u0105cego Jana bez Ziemi czy urojeniowego Ryszarda II – Ethelred II Bezradny \u017cy\u0142 w czasach Boles\u0142awa Chrobrego. Urodzi\u0142 si\u0119 jako trzeci syn Edgara, w\u0142adcy z dynastii z Wessex, kt\u00f3ra podbi\u0142a s\u0105siednie kraje Sas\u00f3w, Jut\u00f3w i cz\u0119\u015bciowo Angl\u00f3w, jednocz\u0105c odr\u0119bne pa\u0144stwa Anglosas\u00f3w pod jednym ber\u0142em. Najwybitniejszym kr\u00f3lem z tego rodu, kt\u00f3ry rozpocz\u0105\u0142 proces jednoczenia, by\u0142 Alfred Wielki (uwieczniony w serialu „Last Kingdom\u201d, popularnym, ale bli\u017cszym raczej opowie\u015bciom Sienkiewicza o Kmicicu ni\u017c prawdzie historycznej).<\/p>\n\n\n\n

D\u0142ugo by opowiada\u0107 o ka\u017cdej g\u0142upocie i nieudolno\u015bci Ethelreda. Niemniej jego przydomek oznacza\u0107 m\u00f3g\u0142 pierwotnie raczej „bez dobrej rady\u201d i wskazywa\u0107 na otaczanie si\u0119 g\u0142upimi b\u0105d\u017a interesownymi doradcami, jak zarz\u0105dzaj\u0105cy po ka\u017cdej kolejnej kl\u0119sce kolejn\u0105 pokut\u0119 bp Wulfstan. Imi\u0119 w\u0142adcy oznaczaj\u0105ce „szlachetn\u0105 rad\u0119\u201d zakrawa na paradoks.<\/p>\n\n\n\n

Trzeba jednak odda\u0107 nieszcz\u0119\u015bnikowi, \u017ce rz\u0105dzi\u0107 przysz\u0142o mu w okoliczno\u015bciach niezwykle trudnych. Od czas\u00f3w jego praprapradziadka Angli\u0119 naje\u017cd\u017ca\u0142y hordy wiking\u00f3w. Pierwszy istotny atak przeprowadzi\u0142y na opactwo Lindisfarne w 793, a za kolejnych w\u0142adc\u00f3w opanowa\u0142y po\u0142ow\u0119 kraju. Cz\u0119\u015b\u0107 w\u0142adc\u00f3w z rodu z Wessex, z Alfredem Wielkim i Edwardem Starszym na czele, jednak z nimi zwyci\u0119\u017ca\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Ethelred II wedle Kroniki z Abindon z 1220 r. Za Wikimedia Commons<\/a>, w domenie publicznej<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W 1008, w obliczu zagro\u017cenia kolejnym najazdem, rada kr\u00f3lewska zadecydowa\u0142a o zbrojeniach. Biskup Wulfstan nakaza\u0142 swoim zwyczajem kolejn\u0105 pokut\u0119, ale te\u017c napraw\u0119 twierdz i most\u00f3w. Ca\u0142emu kr\u00f3lestwu nakazano dostarczy\u0107 he\u0142my i kolczugi, jedno uzbrojenie na ka\u017cde osiem \u0142an\u00f3w ziemi. Tymczasem ka\u017cde 300 \u0142an\u00f3w mia\u0142o sfinansowa\u0107 jeden okr\u0119t. W sumie kraj mia\u0142 si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0107 na ok. 200 wojennych statk\u00f3w, wi\u0119cej ni\u017c kiedykolwiek widzia\u0142a angielska ziemia.<\/p>\n\n\n\n

Jak wy\u017cej, Ethelred nie mia\u0142 szcz\u0119\u015bcia do doradc\u00f3w. Do dow\u00f3dc\u00f3w tak\u017ce. Najgorszy by\u0142 Eadryk zwany Grabie\u017cc\u0105, znany z przemocy, a nawet politycznych morderstw. Dzi\u0119ki jego wsparciu wysokie stanowisko uzyskali jego bracia.<\/p>\n\n\n\n

W kolejnym roku Brithrik, brat Grabie\u017ccy, oskar\u017cy\u0142 dow\u00f3dc\u0119 dru\u017cyny z Sussex Wulfnotha o jakie\u015b przest\u0119pstwo, kt\u00f3rego bli\u017csze szczeg\u00f3\u0142y nie zachowa\u0142y si\u0119 na kartach dziej\u00f3w. Nie licz\u0105c na sprawiedliwo\u015b\u0107, dru\u017cynnik porwa\u0142 20 kr\u00f3lewskich okr\u0119t\u00f3w i pojecha\u0142 na piracki rajd wzd\u0142u\u017c po\u0142udniowych wybrze\u017cy. Brithrick zabra\u0142 kolejnych 80 statk\u00f3w i ruszy\u0142 za piratem, pragn\u0105c poj\u0105\u0107 go \u017cywym lub martwym.<\/p>\n\n\n\n

Niestety rozp\u0119ta\u0142a si\u0119 burza, cz\u0119sta nad niespokojnymi wodami kana\u0142u La Manche. Statki, kt\u00f3rych nie zniszczy\u0142a, podpali\u0142 Wulfnoth. Ethelred straci\u0142 wi\u0119c setk\u0119 (nawet nie zd\u0105\u017cy\u0142y wyjecha\u0107 na wiking\u00f3w) i cofn\u0105\u0142 si\u0119 na narad\u0119 w g\u0142\u0105b l\u0105du. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej Thorkell Wysoki najecha\u0142 Angli\u0119. W Canterbury otrzyma\u0142 wysoki okup, po czym ruszy\u0142 na wysp\u0119 Wight, Sussex i kolejne hrabstwa.<\/p>\n\n\n\n

Nieudolno\u015b\u0107 Ethelreda sko\u0144czy\u0142a si\u0119 dla niego wygnaniem i tylko szcz\u0119\u015bliwym zbiegiem okoliczno\u015bci pozwolono mu wr\u00f3ci\u0107. Anglia przypad\u0142a na lata Kanutowi Wielkiemu, synowi Swena Wid\u0142obrodego. P\u00f3\u017aniej panowali jeszcze synowie Ethelreda, Edmund \u017belaznoboki i Edward wyznawca. Ten ostatni nie sp\u0142odzi\u0142 potomka i przekaza\u0142 w\u0142adz\u0119 norma\u0144skiemu ksi\u0119ciu Wilhelmowi.<\/p>\n\n\n\n

Harold, ostatni anglosaski w\u0142adca, szlachcic, kt\u00f3ry wybi\u0142 si\u0119 za rz\u0105d\u00f3w Kanuta i jego syna, pad\u0142 z r\u0119ki Wilhelma zwanego odt\u0105d Zdobywc\u0105. Anglosasi nigdy nie wr\u00f3cili do w\u0142adzy w kraju, kt\u00f3ry przez nast\u0119pne tysi\u0105c lat nosi ich imi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

    \n
  • Marc Morris, Anglosasi. Historia pocz\u0105tk\u00f3w Anglii. Wydawnictwo Astra, Krak\u00f3w 2021 \/ 2025<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Historia Anglii liczy wielu wybitnych w\u0142adc\u00f3w, lecz jeszcze wi\u0119cej monarch\u00f3w z\u0142ych czy wr\u0119cz beznadziejnych. Przyk\u0142ad stanowi Ethelred Bezradny.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10096,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,52,21],"tags":[781,1240,1239,750,782],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10093"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10093"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10093\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10105,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10093\/revisions\/10105"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10096"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10093"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10093"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10093"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}