{"id":10130,"date":"2025-07-22T06:38:12","date_gmt":"2025-07-22T04:38:12","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/?p=10130"},"modified":"2025-07-22T13:51:41","modified_gmt":"2025-07-22T11:51:41","slug":"czemu-szkodzi-kreacjonizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2025\/07\/22\/czemu-szkodzi-kreacjonizm\/","title":{"rendered":"Czemu szkodzi kreacjonizm?"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a>
Dsdugan, Adam nazywaj\u0105cy zwierz\u0119ta w Muzeum Stworzenia (Creation Museum), za Wikimedia Commons<\/a>, w domenie publicznej<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Portal spo\u0142eczno\u015bciowy kolejny raz funduje mi kreacjonistyczne bzdury. Stworzenie \u015bwiata dos\u0142ownie w sze\u015b\u0107 dni, Noe mia\u0142 3 m wzrostu, a Adam i Ewa iloraz inteligencji ok. 300. No i ostatni przeb\u00f3j \u2013 zachwyt, \u017ce B\u00f3g bez \u017cadnego problemu stworzy\u0142 miliardy galaktyk.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Skupmy si\u0119 mo\u017ce na tym ostatnim. Dobrze ilustruje bezdenn\u0105 g\u0142upot\u0119, a nawet szkodliwo\u015b\u0107 kreacjonizmu. I to \u2013 moim zdaniem \u2013 bynajmniej nie przez fa\u0142szywo\u015b\u0107 tego zdania. Przyjrzyjmy mu si\u0119 jeszcze raz.<\/p>\n\n\n\n

B\u00f3g bez problemu stworzy\u0142 miliardy galaktyk.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Nieraz ju\u017c na tym blogu obna\u017ca\u0142em kreacjonistyczny nonsens, wbrew pozorom jednak nigdy nie polemizowa\u0142em ze stworzeniem go przez Boga. Tak, B\u00f3g m\u00f3g\u0142 stworzy\u0107 miliardy galaktyk. Mog\u0119 napisa\u0107, \u017ce tak by\u0142o, ale nie mog\u0119 tego dowie\u015b\u0107. G\u0142upota kreacjonizmu nie polega jednak na przyj\u0119ciu tego zdania (przyjmuje je te\u017c ewolucjonizm teistyczny), ale na tym, \u017ce starcza mu ono za ca\u0142o\u015b\u0107 wyja\u015bnienia, \u017ce si\u0119 do niego ogranicza.<\/p>\n\n\n\n

Przypomnijmy, czym jest teoria naukowa. Chodzi o zbi\u00f3r powi\u0105zanych zda\u0144 t\u0142umacz\u0105cych pewien aspekt \u015bwiata, potwierdzonych empirycznie i pozwalaj\u0105cych przewidywa\u0107 wyniki nowych obserwacji b\u0105d\u017a eksperyment\u00f3w, uznany w \u015brodowisku naukowym.<\/p>\n\n\n\n

By\u0107 mo\u017ce nie da si\u0119 dowie\u015b\u0107 istnienia b\u0105d\u017a nieistnienia Boga \u2013 mimo wymy\u015blania przez wieki sukcesywnie potem obalanych argument\u00f3w. Niekiedy m\u00f3wi si\u0119 o pewnej odr\u0119bno\u015bci Boga wzgl\u0119dem nauki, okre\u015blanej akronimem NOMA \u2013 non-overlapping magisteria<\/em> (niezachodz\u0105ce na siebie dziedziny). Przyjmijmy jednak niezale\u017cnie od pogl\u0105d\u00f3w, \u017ce B\u00f3g istnieje i stworzy\u0142 te miliardy galaktyk.<\/p>\n\n\n\n

Wbrew (samo)zachwytom kreacjonist\u00f3w to wcale nie koniec, a zaledwie pocz\u0105tek rozwa\u017ca\u0144. Dobrze, B\u00f3g stworzy\u0142 miliardy galaktyk. Pytanie brzmi: i co z tego? Co to za wyja\u015bnienie? Kreacjonizm si\u0119 w tym momencie zatrzymuje. Nauka pyta: jak B\u00f3g stworzy\u0142 galaktyki? Dlaczego w ten spos\u00f3b? Jakie prawa rz\u0105dz\u0105ce nimi ustanowi\u0142? Dlaczego takie, a nie inne?<\/p>\n\n\n\n

Nasz \u015bwiat jest generalnie sp\u00f3jny (mo\u017cna, cho\u0107 nie trzeba tego traktowa\u0107 jako wyrazu boskiego porz\u0105dku) i, co wiemy od czas\u00f3w Newtona, to samo prawo opisuje spadanie kubka z kaw\u0105, ruch Ksi\u0119\u017cyca wok\u00f3\u0142 ziemi i wzajemny ruchy w supergromadzie lokalnej licz\u0105cej sto grup galaktyk. Deistycznie nastawiony Einstein, szukaj\u0105c kolejnych praw natury, mawia\u0142, \u017ce chce pozna\u0107 my\u015bli Boga.<\/p>\n\n\n\n

C\u00f3\u017c mo\u017cna przewidzie\u0107 dzi\u0119ki zdaniu, \u017ce B\u00f3g stworzy\u0142 galaktyki? Nie wynika z tego nawet, czym i jakie s\u0105 galaktyki, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o tym, dlaczego takie s\u0105. Ot\u00f3\u017c B\u00f3g m\u00f3g\u0142by stworzy\u0107 je w dowolny inny spos\u00f3b, czemu nie? No w\u0142a\u015bnie \u2013 w innych regionach kosmosu galaktyki s\u0105 takie same czy inne? Co si\u0119 z nimi dzia\u0142o w przesz\u0142o\u015bci i jak b\u0119d\u0105 ewoluowa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci? Odpowiedzi na te wszystkie pytania wymagaj\u0105 teorii fizycznej opisuj\u0105cej rz\u0105dz\u0105ce galaktykami prawa, najlepiej matematycznej. Zdanie wskazuj\u0105ce rol\u0119 Boga nie pozwala odpowiedzie\u0107 na \u017cadne z nich i nic nie t\u0142umaczy. Ka\u017cde mo\u017cna uzasadni\u0107 spotykan\u0105 na grobach zbyt wcze\u015bnie zmar\u0142ych os\u00f3b formu\u0142k\u0105 B\u00f3g tak chcia\u0142<\/em>.<\/p>\n\n\n\n

Odleg\u0142e galaktyki mog\u0105 mie\u0107 niewielki wp\u0142yw na nasze \u017cycie (niegdy\u015b argumentowano w ten spos\u00f3b, \u017ce takie obiekty, wtedy chodzi\u0142o o ksi\u0119\u017cyce Jowisza, nie istniej\u0105). Tylko \u017ce, jak wy\u017cej, ta sama teoria grawitacji opisuj\u0105ca si\u0142\u0119 trzymaj\u0105c\u0105 miliardy gwiazd w galaktyce opisuje nasze codzienne \u017cycie. W codziennej technice wystarcza teoria Newtona, ale np. GPS wykorzystuje poprawki relatywistyczne Einsteina, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o konieczno\u015bci ich uwzgl\u0119dnienia podczas wysy\u0142ania Uzna\u0144skiego-Wi\u015bniewskiego na mi\u0119dzynarodow\u0105 stacj\u0119 kosmiczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

I przekaz z tej misji, i antynaukowe g\u0142upoty docieraj\u0105 do nas z kolei dzi\u0119ki prawom Maxwella i mechanice kwantowej. Oczywi\u015bcie mo\u017cemy je zast\u0105pi\u0107 zdaniem I B\u00f3g powiedzia\u0142<\/em>: Niech si\u0119 stanie jasno\u015b\u0107<\/em>, tylko \u017ce na tej podstawie nie zbudujemy telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych. A uprzedzaj\u0105c ewentualne odpowiedzi kreacjonist\u00f3w: mam niejakie przeczucie, \u017ce gdy by\u0142em dzieckiem, kom\u00f3rek nie by\u0142o, wi\u0119c pewnie nie powsta\u0142y ze \u015bwiat\u0142em pierwszego ani nawet ostatniego dnia stworzenia, tylko zosta\u0142y zbudowane przez cz\u0142owieka na podstawie teorii naukowych.<\/p>\n\n\n\n

Podobnie jest z teori\u0105 ewolucji. Uwa\u017cacie, \u017ce wszystkie organizmy \u017cywe zosta\u0142y stworzone przez Boga? Super, pe\u0142na zgoda. A teraz wyja\u015bnijcie rol\u0119 i mechanizm mutacji, powstawanie nowych wirus\u00f3w i bakterii, choroby genetyczne, obecno\u015b\u0107 \u015bmieciowego DNA i rosn\u0105c\u0105 oporno\u015b\u0107 bakterii na antybiotyki. Zaproponujcie nowe leki b\u0105d\u017a rozwi\u0105zania nurtuj\u0105cych \u015bwiat problem\u00f3w. Najlepiej takie, kt\u00f3re b\u0119dziemy mogli przetestowa\u0107 i zbada\u0107 do\u015bwiadczalnie.<\/p>\n\n\n\n

Odpowiedzi na takie pytania s\u0105 trudne. Wymagaj\u0105 lat edukacji i sporego wysi\u0142ku poznawczego. Znacznie \u0142atwiej, je\u015bli komu\u015b si\u0119 nie chce, nie rozumie b\u0105d\u017a przespa\u0142 szko\u0142\u0119, zas\u0142ania\u0107 w\u0142asn\u0105 ignorancj\u0119 Bogiem.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Portal spo\u0142eczno\u015bciowy kolejny raz funduje mi kreacjonistyczne bzdury. Stworzenie \u015bwiata dos\u0142ownie w sze\u015b\u0107 dni, Noe mia\u0142 3 m wzrostu, a Adam i Ewa iloraz inteligencji ok. 300. No i ostatni przeb\u00f3j \u2013 zachwyt, \u017ce B\u00f3g bez \u017cadnego problemu stworzy\u0142 miliardy galaktyk.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10141,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,11],"tags":[927,569,865],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10130"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10130"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10130\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10165,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10130\/revisions\/10165"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10130"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10130"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10130"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}