{"id":10277,"date":"2025-10-18T19:10:44","date_gmt":"2025-10-18T17:10:44","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/?p=10277"},"modified":"2025-10-18T19:10:44","modified_gmt":"2025-10-18T17:10:44","slug":"morsowanie-poprawia-zdrowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2025\/10\/18\/morsowanie-poprawia-zdrowie\/","title":{"rendered":"Morsowanie poprawia zdrowie"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a>
Morsowanie w zalewie Chech\u0142o-Nak\u0142o, Marek \u015alusarczyk, za Wikimedia Commons<\/a>, CC BY 3.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Morsowanie poprawia zdrowie \u2013 wskazuj\u0105 nowe polskie badania.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Pogoda coraz gorsza, coraz zimniej, pada, S\u0142o\u0144ca coraz mniej. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105 nawet, \u017ce sko\u0144czy\u0142 si\u0119 sezon rowerowy. Tymczasem dla innych sezon w\u0142a\u015bnie si\u0119 zaczyna. Sezon na morsowanie.<\/p>\n\n\n\n

Aktywno\u015b\u0107 ta, zapo\u017cyczaj\u0105ca nazw\u0119 od p\u0142ywaj\u0105cego w\u015br\u00f3d lod\u00f3w Arktyki jedynego wsp\u00f3\u0142czesnego przedstawiciela rodziny morsowatych, polega na powtarzalnych k\u0105pielach w stawach b\u0105d\u017a jeziorach w zimie, w kostiumie k\u0105pielowym, w wodzie o temperaturze kilku stopni Celsjusza.<\/p>\n\n\n\n

Wydawa\u0142oby si\u0119 \u2013 prosta droga do choroby. Mo\u017cna si\u0119 przezi\u0119bi\u0107, a nawet dosta\u0107 zapalenia p\u0142uc, o infekcjach dr\u00f3g moczowych nie wspominaj\u0105c.<\/p>\n\n\n\n

Tymczasem badania m\u00f3wi\u0105 co innego. Regularne k\u0105piele w lodowatej wodzie mog\u0105 mie\u0107 pozytywny wp\u0142yw na zdrowie.<\/p>\n\n\n\n

Doktor Jan Czarnecki z Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie i profesor \u0141ukasz Mokros<\/a> z Kliniki Psychiatrii Dzieci i M\u0142odzie\u017cy w \u0141odzi przeprowadzili internetowe badanie polskich adept\u00f3w morsowana. Ankiety wype\u0142ni\u0142o ponad 700 amator\u00f3w ch\u0142odnych k\u0105pieli i p\u00f3\u0142 tysi\u0105ca niemorsuj\u0105cych os\u00f3b tworz\u0105cych grup\u0119 kontroln\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Nie wdaj\u0105c si\u0119 w skomplikowane statystyki, kt\u00f3re chyba tylko profesorzy rozumiej\u0105, osoby morsuj\u0105ce cieszy\u0142y si\u0119 lepszym zdrowiem psychicznym (co oceniano za pomoc\u0105 dwudziestoo\u015bmiopytaniowego General Health Questionnaire<\/em>, obejmuj\u0105cego podskale depresji, l\u0119ku, objaw\u00f3w somatycznych i dysfunkcji spo\u0142ecznej). Ponadto kr\u00f3cej chorowa\u0142y ma infekcje g\u00f3rnych dr\u00f3g oddechowych i bra\u0142y mniej zwolnie\u0144 lekarskich.<\/p>\n\n\n\n

Badacze pr\u00f3bowali tak\u017ce wykaza\u0107 zale\u017cno\u015b\u0107 wielko\u015bci uzyskanej poprawy od dawki, to znaczy cz\u0119sto\u015bci lodowatych k\u0105pieli. Zale\u017cno\u015b\u0107 mia\u0142a jednak charakter nie liniowy, a odwr\u00f3conej litery U. Mianowicie najwi\u0119ksze dzia\u0142anie zaobserwowano w przypadku dw\u00f3ch, niekiedy trzech eskapad do stawu w tygodniu, podczas gdy rzadsze lub cz\u0119stsze k\u0105piele wi\u0105za\u0142y si\u0119 ju\u017c z gorszymi wynikami.<\/p>\n\n\n\n

Nie musi to oczywi\u015bcie dowodzi\u0107, \u017ce rzeczywi\u015bcie zanurzanie si\u0119 w lodowatym stawie chroni zdrowie. Morsowanie odbywa si\u0119 zwykle w grupie znajomych, po\u015br\u00f3d zieleni, ma te\u017c ono charakter prze\u0142amywania w\u0142asnych trudno\u015bci. Wszystkie te cechy wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z lepszym zdrowiem psychicznym.<\/p>\n\n\n\n

Z drugiej strony lodowate k\u0105piele rzeczywi\u015bcie pobudzaj\u0105 uk\u0142ad immunologiczny, zmieniaj\u0105 wydzielanie cytokin (wi\u0119cej interleukiny 6, mniej TNF-\u03b1), zwi\u0119kszaj\u0105 liczb\u0119 neutrofil\u00f3w we krwi na niekorzy\u015b\u0107 limfocyt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ponadto morsowanie wp\u0142ywa\u0107 mo\u017ce na istot\u0119 szar\u0105 oko\u0142owodoci\u0105gow\u0105, zgrupowanie cia\u0142 neuron\u00f3w w \u015br\u00f3dm\u00f3zgowiu otaczaj\u0105cych wodoci\u0105g, struktur\u0119, kt\u00f3r\u0105 p\u0142yn m\u00f3zgowo-rdzeniowy przep\u0142ywa mi\u0119dzy trzeci\u0105 i czwart\u0105 komor\u0105 m\u00f3zgu. Grzbietowa i grzbietowo-boczna cz\u0119\u015b\u0107 istoty szarej oko\u0142owodoci\u0105gowej wi\u0105\u017ce si\u0119 z odpowiedzi\u0105 na bod\u017ace awersyjne, reakcj\u0105 walki i ucieczki, wzrostem ci\u015bnienia, przy\u015bpieszeniem pracy serca. Cz\u0119\u015b\u0107 brzuszna i brzuszno-boczna z kolei uczestnicz\u0105 w redukcji stresu, zwolnieniu pracy serca i spadku ci\u015bnienia. Nadczynno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci grzbietowej \u0142\u0105czono ju\u017c z zaburzeniem stresowym pourazowym i napadami l\u0119ku u cz\u0142owieka, a depresj\u0105 czy uzale\u017cnieniem od alkoholu w modelach zwierz\u0119cych.<\/p>\n\n\n\n

Badanie mia\u0142o bardzo wst\u0119pny charakter i liczne ograniczenia (zw\u0142aszcza zbieranie ankiet przez Internet). Niemniej wydaje si\u0119, \u017ce \u2013 jak postuluj\u0105 autorzy \u2013 morsowanie mo\u017cna by zaleci\u0107 jako metod\u0119 wspomagaj\u0105c\u0105 leczenie. Przynajmniej gdyby uzyskane przez nich wyniki potwierdzi\u0142y kolejne badania, najlepiej wykonane w bardziej kontrolowanych warunkach.<\/p>\n\n\n\n

Wobec ju\u017c uzyskanych wynik\u00f3w wypada mi jednak wst\u0119pnie zaleci\u0107 moim czytelnikom morsowanie. Ch\u0119tnie dowiem si\u0119 o ich efektach i spodziewanej poprawie zdrowia. B\u0119d\u0119 niecierpliwie czeka\u0142 na informacje zwrotne \u2013 pod ciep\u0142ym kocem.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n