{"id":10328,"date":"2025-12-09T15:05:29","date_gmt":"2025-12-09T14:05:29","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/?p=10328"},"modified":"2025-12-09T15:05:29","modified_gmt":"2025-12-09T14:05:29","slug":"mszyca-co-nie-urwala-sie-z-choinki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2025\/12\/09\/mszyca-co-nie-urwala-sie-z-choinki\/","title":{"rendered":"Mszyca, co nie urwa\u0142a si\u0119 z choinki"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n

\u015awi\u0119ta to czas, kiedy w niekt\u00f3rych domach jest jedyn\u0105 okazj\u0105 do pojawienia si\u0119 ro\u015blin w formie innej ni\u017c warzywo\/owoc. Podstaw\u0105 ekologii jest jednak to, \u017ce organizmy nie \u017cyj\u0105 w izolacji i wraz ze \u015bwi\u0105teczn\u0105 choink\u0105 mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 zwi\u0105zane z ni\u0105 grzyby i zwierz\u0119ta.<\/p>\n\n\n\n

W ameryka\u0144skich komediach pojawia si\u0119 motyw przyniesionej z choink\u0105 wiewi\u00f3rki. Jest on ma\u0142o prawdopodobny. \u0141atwiej przynie\u015b\u0107 mniejsze zwierz\u0119ta, np. mszyce. Od ko\u0144ca lat 90. tak\u017ce w Europie mamy szans\u0119 na przyniesienie ameryka\u0144skiej mszycy Cinara curvipes<\/em>. Nie tylko gatunek, ale i rodzaj nie ma polskiej nazwy. Jej przedstawiciela \u017ceruj\u0105cego na sosnach Linneusz uzna\u0142 za zwyk\u0142\u0105 mszyc\u0119, czyli Aphis<\/em> i dopiero kilkadziesi\u0105t lat p\u00f3\u017aniej wydzielono nowe rodzaje, m.in. Cinara<\/em> i Lachnus<\/em>. Gatunki z tych rodzaj\u00f3w generalnie gustuj\u0105 w drzewach iglastych. Gatunek Cinara curvipes<\/em> (jeszcze jako Lachnus curvipes<\/em>) opisa\u0142a Edith Patch w 1912. Nazwa gatunkowa oznacza co\u015b o krzywych nogach. <\/p>\n\n\n\n

Patch by\u0142a ameryka\u0144sk\u0105 entomolo\u017ck\u0105, a pa\u0142\u0105kowatonoga mszyca przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 historii ameryka\u0144skim owadem. Dzi\u015b jednak nie ma nieprzekraczalnych granic i mo\u017cna j\u0105 spotka\u0107 r\u00f3wnie\u017c w Europie. Najpierw pojawi\u0142a si\u0119 w Wielkiej Brytanii, ale zaraz potem stwierdzono jej wyst\u0119powanie w Niemczech i Serbii. W Polsce pierwszy raz znaleziono j\u0105 w kwietniu 2014 roku w Gliwicach i Zabrzu. Od tego czasu jej inwazja post\u0119puje.<\/p>\n\n\n\n

Cinara curvipes<\/em> najch\u0119tniej \u017cywi si\u0119 sokami jode\u0142 r\u00f3\u017cnych gatunk\u00f3w. W Ameryce ma wi\u0119ksz\u0105 konkurencj\u0119, wi\u0119c jest bardziej zwi\u0105zana z jod\u0142\u0105 balsamiczn\u0105, jod\u0142\u0105 jednobarwn\u0105 i kilkoma innymi. W Europie, nie maj\u0105c pod k\u0142ujk\u0105 ulubionych gatunk\u00f3w, przerzuca si\u0119 jednak bez wi\u0119kszych opor\u00f3w na jod\u0142\u0119 pospolit\u0105, a gdy tak\u017ce na inne rodzaje, g\u0142\u00f3wnie cedry, daglezje i \u015bwierki. <\/p>\n\n\n\n

Biolodzy z Instytutu Ochrony Przyrody PAN zajmuj\u0105cy si\u0119 inwazjami biologicznymi przypuszczaj\u0105, \u017ce teraz b\u0119dzie okazja do spotkania wi\u0119kszej liczby tej mszycy i apeluj\u0105 do os\u00f3b, kt\u00f3re j\u0105 znajd\u0105, o informacj\u0119 (biedrzycka(AT)iop.krakow.pl). Jod\u0142y i inne choinki teraz podr\u00f3\u017cuj\u0105 po ca\u0142ej Polsce, a wraz z nimi jej lokatorzy. <\/p>\n\n\n\n

Jak na mszyc\u0119 Cinara curvipes<\/em> jest do\u015b\u0107 du\u017ca (3\u20135 mm). Ma ciemne ubarwienie. \u017beruje g\u0142\u00f3wnie na dolnej cz\u0119\u015bci pnia. Trzeba mie\u0107 jednak \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nie ka\u017cda mszyca na choince to w\u0142a\u015bnie ta. Rodzaj Cinara <\/em>liczy oko\u0142o 200 gatunk\u00f3w, z czego 21 \u017ceruje na jod\u0142ach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 jednak wyst\u0119puje poza Europ\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Piotr Panek<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Fot. M. Kr\u0119cia\u0142a, licencja CC BY 4.0<\/a> http:\/\/zoobank.org\/042F2C13-2C7E-433C-BE06-BA26D5DCDCC3<\/a><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

IOP PAN apeluje o zg\u0142aszanie ameryka\u0144skiej mszycy \u017ceruj\u0105cej na choinkach<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10340,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,54],"tags":[75,219,1290,80],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10328"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10328"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10328\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10341,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10328\/revisions\/10341"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10328"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10328"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10328"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}