{"id":10359,"date":"2026-01-22T16:46:41","date_gmt":"2026-01-22T15:46:41","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/?p=10359"},"modified":"2026-01-22T19:53:17","modified_gmt":"2026-01-22T18:53:17","slug":"kolorowe-zauropody","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2026\/01\/22\/kolorowe-zauropody\/","title":{"rendered":"Kolorowe zauropody"},"content":{"rendered":"
\n
\"\"<\/a>
Diplodocus carnegii, <\/em>DBCLS, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

W przeciwie\u0144stwie do dzisiejszych wielkich ssak\u00f3w najwi\u0119ksze z dinozaur\u00f3w nie by\u0142y szare, lecz kolorowe \u2013 wskazuje nowe badanie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Tess Gallagher i inni badacze poddali skomplikowanemu badaniu mikroskopowemu dinozaurze \u0142uski znalezione w kamienio\u0142omie Dzie\u0144 Matki (Mother\u2019s Day Quarry<\/em>) w s\u0142awnej ze szcz\u0105tk\u00f3w dinozaur\u00f3w formacji Morrison w ameryka\u0144skim stanie Montana.<\/p>\n\n\n\n

\u0141uski nale\u017ca\u0142y do m\u0142odocianego dinozaura, zauropoda z rodziny diplodok\u00f3w, prawdopodobnie z opisanego jeszcze w XIX wieku rodzaju diplodok. To jeden z najbardziej znanych przedstawicieli olbrzymich zauropod\u00f3w<\/a>, grupy obejmuj\u0105cej najwi\u0119ksze zwierz\u0119ta, jakie kiedykolwiek chodzi\u0142y po ziemi. Doros\u0142e diplodoki osi\u0105ga\u0142y do 30 m d\u0142ugo\u015bci, z czego znaczna cz\u0119\u015b\u0107 przypada\u0142a na d\u0142ug\u0105 szyj\u0119 i jeszcze d\u0142u\u017cszy, biczowaty ogon, wedle dawniejszych hipotez s\u0142u\u017c\u0105cy do obrony przed drapie\u017cnikami, wedle nowszych raczej do wydawania trzaskaj\u0105cych d\u017awi\u0119k\u00f3w celem nie tylko odstraszania drapie\u017cc\u00f3w, ale mo\u017ce te\u017c w trakcie god\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Znalezione w kamienio\u0142omie \u0142uski nale\u017ca\u0142y najprawdopodobniej do osobnika m\u0142odocianego, wielko\u015bci najwi\u0119kszych dzisiejszych ssak\u00f3w l\u0105dowych. Mia\u0142y kszta\u0142t wielok\u0105t\u00f3w. Mierzy\u0142y od milimetra do centymetra \u015brednicy.<\/p>\n\n\n\n

Pod mikroskopem znaleziono pod\u0142u\u017cne struktury odpowiadaj\u0105ce dzisiejszym melanosomom, czyli cia\u0142kom zawieraj\u0105cym ciemny barwnik melanin\u0119, a tak\u017ce mniej charakterystyczne struktury dyskowate, kt\u00f3re prawdopodobnie r\u00f3wnie\u017c by\u0142y melanosomami.<\/p>\n\n\n\n

Wcze\u015bniej pozosta\u0142o\u015bci struktur barwnikowych znajdywano u dinozaur\u00f3w pierzastych, a tak\u017ce ptasiomiednicznych, jak psitakozaur czy borealopelta<\/a>. Nigdy wcze\u015bniej nie znaleziono jednak podobnych struktur u olbrzymich zauropod\u00f3w, kt\u00f3re na dawnych rysunkach przedstawiano w szaro\u015bciach na podobie\u0144stwo dzisiejszych s\u0142oni.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Lourinhasaurus alenquerensis, <\/em>Ferrutxo, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dopiero p\u00f3\u017aniej pojawi\u0142a si\u0119 hipoteza, \u017ce \u2013 jak ich dzisiejsi najbli\u017csi krewni ptaki czy te\u017c jaszczurki \u2013 mog\u0142y one by\u0107 jednak bogato ubarwione, zw\u0142aszcza w sezonie godowym, kiedy to kilkudziesi\u0119ciotonowe cz\u0119sto samce stara\u0142y si\u0119 przyci\u0105gn\u0105\u0107 uwag\u0119 r\u00f3wnie wielkich samic.<\/p>\n\n\n\n

Wyst\u0119powanie dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych pod wzgl\u0119dem budowy rodzaj\u00f3w melanosom\u00f3w potwierdza ten pogl\u0105d, wskazuj\u0105c na zr\u00f3\u017cnicowane ubarwienie tych zwierz\u0105t. Z uwagi na sam rozmiar zauropody nie musia\u0142y przyjmowa\u0107 ochronnego ubarwienia maskuj\u0105cego je w\u015br\u00f3d ro\u015blinno\u015bci. Niezale\u017cnie od koloru do\u015b\u0107 trudno nie zauwa\u017cy\u0107 trzydziestometrowego zwierz\u0119cia, a w jego przypadku wypatrzenie nie jest bynajmniej najtrudniejszym elementem polowania. Najwi\u0119kszym drapie\u017cnikiem formacji Morrison by\u0142 prawie 3 razy mniejszy allozaur. Nawet dla niego atak na olbrzymiego diplodoka by\u0142 wyzwaniem. Tym bardziej, \u017ce zauropody prawdopodobnie \u017cy\u0142y w stadach.<\/p>\n\n\n\n

Znalezione szcz\u0105tki, z kt\u00f3rych pochodz\u0105 zbadane \u0142uski, pozostawi\u0142o prawdopodobnie stado diplodok\u00f3w, kt\u00f3re zmar\u0142o w porze suchej nad czasowo istniej\u0105cym zbiornikiem wodnym. Ich szcz\u0105tki uleg\u0142y wysuszeniu i nast\u0119pnie fosylizacji, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna dzi\u015b bada\u0107 ich melanosomy. I odkrywa\u0107, \u017ce \u015bwiat p\u00f3\u017anojurajskich gigant\u00f3w wcale nie by\u0142 szary.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bibliografia<\/strong><\/p>\n\n\n\n