{"id":10500,"date":"2026-04-29T06:50:02","date_gmt":"2026-04-29T04:50:02","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/?p=10500"},"modified":"2026-04-29T06:50:02","modified_gmt":"2026-04-29T04:50:02","slug":"o-smierci-dzikow-bez-przesady","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2026\/04\/29\/o-smierci-dzikow-bez-przesady\/","title":{"rendered":"O \u015bmierci (dzik\u00f3w) bez przesady"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/a>
Dzik w parku (m\u0142ode), zdj\u0119cie wykonane przez autora<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W Warszawie na oczach mieszka\u0144c\u00f3w u\u015bpiono dziki. W mediach huczy.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Stwarza\u0142y zagro\u017cenie dla mieszka\u0144c\u00f3w. \u2013 T\u0142umaczy si\u0119 ratusz z prezydentem miasta Rafa\u0142em Trzaskowskim na czele.<\/p>\n\n\n\n

To zbrodnia! \u2013 Zarzucaj\u0105 przeciwnicy. Sk\u0142adaj\u0105 ku czci zmar\u0142ych dzik\u00f3w kwiaty i znicze.<\/p>\n\n\n\n

Nie b\u0119d\u0105 ukrywa\u0142, \u017ce nie podoba mi si\u0119 zabijanie dzik\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie na oczach dzieci \u2013 z jakich\u015b powod\u00f3w zabronili\u015bmy im udzia\u0142u w polowaniach. Jednak ca\u0142a sprawa wydaje mi si\u0119 przesadzona.<\/p>\n\n\n\n

Czy dziki stwarza\u0142y zagro\u017cenie? Dzik euroazjatycki (Sus scrofa<\/em>) to istotnie du\u017cy, wszystko\u017cerny (a wi\u0119c nie pogardzaj\u0105cy mi\u0119sem) ssak. Samce maj\u0105 wielkie k\u0142y, a i samice z m\u0142odymi w poczuciu zagro\u017cenia mog\u0105 zachowywa\u0107 si\u0119 agresywnie. Dziki kilkakrotnie widywa\u0142em w parkach miejskich w du\u017cym mie\u015bcie wojew\u00f3dzkim, nieraz nawet ca\u0142e stada. Nigdy nie by\u0142y agresywne. Chrumka\u0142y. Niekiedy nic nie robi\u0142y sobie z mojej obecno\u015bci, a kiedy indziej to one zdawa\u0142y si\u0119 przestraszone i czym pr\u0119dzej oddala\u0142y si\u0119 w g\u0119stwin\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Ale co tam ja, w temacie dzik\u00f3w g\u0142os zabra\u0142 ostatnio troch\u0119 ju\u017c zapomniany dawniejszy najwi\u0119kszy autorytet w Polsce, Prezes Jaros\u0142aw Aleksander Kaczy\u0144ski, s\u0142yn\u0105cy od lat z dostrzegania wszelakich zagro\u017ce\u0144 tam, gdzie nikt inny ich nie widzi. Prezes niedawno opowiada\u0142 mediom, jak to w m\u0142odo\u015bci sp\u0119dza\u0142 wakacje w le\u015bnicz\u00f3wce, gdzie powzi\u0105\u0142 informacj\u0119, \u017ce dziki nie s\u0105 niebezpieczne, je\u017celi nie okazuje si\u0119 im strachu i \u201cidzie si\u0119 na nie\u201d. Opowiedzia\u0142 dalej, jak to dziki spotyka\u0142 (tutaj zachrumka\u0142 nawet d\u017awi\u0119kona\u015bladowczo, by doda\u0107 swej historii wi\u0119kszej wiarygodno\u015bci), \u201cszed\u0142 na nie\u201d i \u2013 czemu trudno odm\u00f3wi\u0107 wielkiego wp\u0142ywu na histori\u0119 kraju \u2013 \u201cnadal \u017cyje\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Zdaje mi si\u0119, \u017ce Kaczy\u0144ski niebezpiecze\u0144stw upatrywa\u0142 dotychczas w takich zjawiskach, jak Unia Europejska i ca\u0142a kultura zachodnia (oskar\u017cane o niszczenie Polski), Rosja (kt\u00f3r\u0105 oskar\u017ca\u0142 o \u015bmier\u0107 brata), Donald Tusk (kt\u00f3rego r\u00f3wnie\u017c oskar\u017ca\u0142 i o jedno, i o drugie), ludzie o pogl\u0105dach od lewicy do centroprawicy (zwani przez niego lewactwem, wyja\u015bnia\u0107 nie trzeba), ludzie o pogl\u0105dach bardziej na prawo od niego (\u201cna prawo od nas tylko \u015bciana\u201d), atei\u015bci, lesbijki, geje, transseksuali\u015bci, rowerzy\u015bci, stowarzyszenia (zw\u0142aszcza cz\u0142onk\u00f3w jego partii), nowoczesne ksi\u0119garnie, a nawet za\u0142o\u017cenie konta w banku. D\u0142uga lista niebezpiecze\u0144stw znalezionych przez Prezesa ewidentnie nie obejmuje jednak dzik\u00f3w. Skoro wi\u0119c s\u0105 bezpieczniejsze od Tuska i za\u0142o\u017cenia konta w banku, to chyba rzeczywi\u015bcie nie ma si\u0119 czego ba\u0107 (na wszelkich wypadek odradza\u0142bym jednak \u201ci\u015b\u0107 na nie\u201d).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Dziki w parku, zdj\u0119cie wykonane przez autora<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Czy to jednak znaczy, by od razu czci\u0107 ich pami\u0119\u0107 kwiatami i zniczami?<\/p>\n\n\n\n

Co im po kwiatach, skoro ju\u017c nie \u017cyj\u0105? Czy ich dziczej rodzinie b\u0119dzie milej po takim op\u0142akaniu? Czy tworz\u0105 reprezentacj\u0119 przesz\u0142o\u015bci b\u0105d\u017a przysz\u0142o\u015bci, by pogrzeb mia\u0142 jakkolwiek wp\u0142yn\u0105\u0107 na ich \u017cycie? A w\u0142a\u015bnie, je\u015bli ju\u017c m\u00f3wimy o przysz\u0142o\u015bci, co b\u0119dzie z zapalonymi dla nich zniczami? Trafi\u0105 na wysypisko, zwi\u0119kszaj\u0105c ha\u0142dy \u015bmieci? Powi\u0119ksz\u0105 powierzchni\u0119, za\u015bmieconego terenu, na kt\u00f3rym inaczej mog\u0142yby \u017cy\u0107 dzikie zwierz\u0119ta?<\/p>\n\n\n\n

Rozumiem emocje, wszyscy mamy prawo do ich wyra\u017cania i te\u017c \u017cal mi dzik\u00f3w, tym bardziej \u017ce \u015bwinie od dzieci\u0144stwa lubi\u0142em. To m\u0105dre zwierz\u0119ta, niekt\u00f3re u\u017cywaj\u0105 nawet narz\u0119dzi. Historie takie jak ta wzbudzaj\u0105 we mnie jednak pewien cynizm i to nie ograniczaj\u0105cy si\u0119 do oceny Prezesa Kaczy\u0144skiego (kt\u00f3ry, \u015bmiem podejrzewa\u0107, by\u0142by zdecydowanym zwolennikiem odstrza\u0142u dzik\u00f3w w mie\u015bcie rz\u0105dzonym przez jego parti\u0119, ale chodzi o Warszaw\u0119: zawsze warto dowali\u0107 Trzaskowskiemu). Zastanawiam si\u0119 mianowicie, ilu spo\u015br\u00f3d nas, zostawiaj\u0105cych znicze b\u0105d\u017a op\u0142akuj\u0105cych dziki przed telewizorami, wr\u00f3ci nast\u0119pnie do kuchni i po ci\u0119\u017ckim wysi\u0142ku posili si\u0119 kanapk\u0105 z szynk\u0105, ewentualnie kotletem, boczkiem czy co tam jeszcze w lod\u00f3wce zalega.<\/p>\n\n\n\n

\u0141atwo jest p\u0142aka\u0107 nad zwierz\u0119ciem umieraj\u0105cym na naszych oczach. Znacznie trudniej pami\u0119ta\u0107, \u017ce w niczym nie gorsze od dzika udomowione \u015bwinie hodowane s\u0105 w warunkach znacznie gorszych ni\u017c te, w kt\u00f3rych \u017cyj\u0105 w naturze czy parku dziki \u2013 tylko po to, by zosta\u0107 zabite na mi\u0119so. Niekt\u00f3rzy si\u0119 temu sprzeciwiaj\u0105, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas woli nie pami\u0119ta\u0107. Im nikt nie zapala zniczy (raczej ju\u017c grille).<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Krytycznie zagro\u017cona wygini\u0119ciem dzika \u015bwinia wisajska (Sus cebifrons<\/em>), zoo w Cincinnati, w Polsce gatunek hodowano w zoo w \u0141odzi. Ltshears, Wikimedia Commons<\/a>, CC BY-SA 4.0<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Ponadto \u017cyj\u0105 na \u015bwiecie gatunki \u015bwiniowatych rzeczywi\u015bcie zagro\u017cone wygini\u0119ciem. Wymieni\u0107 mo\u017cna krytycznie zagro\u017con\u0105dzik\u0105 \u015bwini\u0119 wisajsk\u0105 (Sus cebifrons<\/em>, nazwa pochodzi od filipi\u0144skiego archipelagu Wysp Wisajskich) o imponuj\u0105cej grzywie i endemiczn\u0105 dla p\u00f3\u0142nocno-zachodniego Assamu w Indiach \u015bwineczk\u0119 kar\u0142owat\u0105 (Porcula salvania<\/em>). Zagro\u017cone s\u0105 jamajska \u015bwinia brodawkowata (Sus verrucosus<\/em>) i endemiczna dla filipi\u0144skiej wyspy Mindoru \u015bwinia samotna (Sus oliveri<\/em>), a tak\u017ce babirussa malenga\u0144ska (Babyrousa togeanensis<\/em>) o k\u0142ach przebijaj\u0105cych cia\u0142o i wystaj\u0105cych z pyska.<\/p>\n\n\n\n

Zwierz\u0119tom tym zagra\u017caj\u0105 niszczenie siedlisk, polowania, rozrastaj\u0105ca si\u0119 populacja ludzka. Ich przetrwanie wymaga rzeczywistych dzia\u0142a\u0144 ochronnych. Kwiaty i znicze nie wystarcz\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Marcin Nowak<\/strong><\/p>\n\n\n\n

P.S. Zdj\u0119cia wykonane przez autora maj\u0105 w zamierzeniu dokumentowa\u0107 spotkanie autora z dzikami (bez potrzeby chrumkania jak u Prezesa), ich jako\u015b\u0107 odzwierciedla ruchliwo\u015b\u0107 dzik\u00f3w podczas robienia zdj\u0119\u0107 i jednocze\u015bnie (brak) umiej\u0119tno\u015bci fotograficznych autora <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W Warszawie na oczach mieszka\u0144c\u00f3w u\u015bpiono dziki. W mediach huczy.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10517,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[241,54,30],"tags":[1329,1327,572,1330,1331,1328],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10500"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10500"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10500\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10521,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10500\/revisions\/10521"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10517"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10500"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10500"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10500"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}