{"id":110,"date":"2007-10-19T11:22:40","date_gmt":"2007-10-19T09:22:40","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=110"},"modified":"2013-02-23T23:35:23","modified_gmt":"2013-02-23T22:35:23","slug":"co-z-ta-nauka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2007\/10\/19\/co-z-ta-nauka\/","title":{"rendered":"Co z t\u0105 nauk\u0105?"},"content":{"rendered":"

\"nauka_450.jpg\"<\/em><\/p>\n

O\u017cywianie zmar\u0142ych za pomoc\u0105 pr\u0105du elektrycznego. Taka b\u0119dzie polska nauka? Il. „Harperweek”, 1836<\/em><\/p>\n


\n<\/em> Dla polityk\u00f3w temat nauki nie istnieje.
\n<\/strong><\/p>\n

<\/em>Liczba debat przedwyborczych zr\u00f3wna\u0142a si\u0119 ju\u017c chyba z liczb\u0105 cyklon\u00f3w w basenie Morza Karaibskiego w tym sezonie. Debaty polityk\u00f3w, jak cyklony, maj\u0105 bardzo podobne trajektorie. W \u017cadnej z nich nie by\u0142o refleksji nad polsk\u0105 nauk\u0105. Dla polityk\u00f3w ten temat nie istnieje, gdy\u017c nie ma w Polsce \u017cadnego naukowego lobby, a \u015bwiat\u0142y elektorat stanowi margines.<\/p>\n

<\/em>W trakcie niedawnych wybor\u00f3w prezydenckich i parlamentarnych we Francji \u017caden z kandydat\u00f3w nie zapomnia\u0142 o nauce francuskiej. W debatach telewizyjnych temat ten pojawia\u0142 si\u0119 zawsze na jednym z czo\u0142owych miejsc. Pow\u00f3d? Francuzi wiedz\u0105, \u017ce ich uniwersytety umieraj\u0105 i trzeba je ratowa\u0107, a r\u00f3wnocze\u015bnie nauka francuska przegrywa z nauk\u0105 s\u0105siad\u00f3w – Szwajcar\u00f3w, Brytyjczyk\u00f3w, Niemc\u00f3w. Nawet Hiszpanie depcz\u0105 ju\u017c Francuzom po pi\u0119tach w niekt\u00f3rych dziedzinach, a nauka takich pot\u0119g jak USA czy Japonia sta\u0142a si\u0119 dla Francuz\u00f3w niedo\u015bcignionym wzorem.<\/p>\n

<\/p>\n

\u015awiadomo\u015b\u0107 takiego stanu rzeczy jest g\u0142\u0119boko zakorzeniona w spo\u0142ecze\u0144stwie francuskim i autentycznie dra\u017cni. Mo\u017ce nie na co dzie\u0144 i nie ka\u017cdego Monsieur Duponta, ale w zbiorowej \u015bwiadomo\u015bci Francuz\u00f3w bezsprzecznie jest obecna i uciska jak kamie\u0144 w bucie.<\/p>\n

I nie chodzi tu wy\u0142\u0105cznie o presti\u017c pa\u0144stwa czy narodu oparty na nauce. Zar\u00f3wno dla Francuz\u00f3w, jak i dla wszystkich spo\u0142ecze\u0144stw Zachodu jest bowiem jasne, \u017ce ich przysz\u0142o\u015b\u0107 zale\u017cy od jako\u015bci nauki i edukacji ich kraj\u00f3w. Oczywi\u015bcie mo\u017cna kupi\u0107 obce licencje, ale o wiele bardziej op\u0142aca si\u0119 wymy\u015bli\u0107 co\u015b samemu. I najlepiej to co\u015b drogo sprzeda\u0107. Dzi\u015b nie maj\u0105 ju\u017c strategicznego znaczenia kopalnie i huty, ale nowe zastosowania Internetu, bardziej wymy\u015blne leki i skuteczniejsze terapie, szybsze i jeszcze bardziej przyjazne dla pasa\u017cer\u00f3w i \u015brodowiska poci\u0105gi i samoloty, kt\u00f3rych konstrukcja oparta jest na nowych technologiach. Nikt nie musi tej prawdy t\u0142umaczy\u0107 Francuzom czy Niemcom, bo wiedz\u0105 oni o tym nie tylko z gazet czy telewizor\u00f3w, ale i z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia.<\/p>\n

Politycy Zachodu nie wahaj\u0105 si\u0119 stawia\u0107 na nauk\u0119, poniewa\u017c wiedz\u0105, \u017ce zyskaj\u0105 zrozumienie elektoratu. Nie wahaj\u0105 si\u0119 przynajmniej w sferze werbalnej. Ale je\u015bli ju\u017c co\u015b si\u0119 obieca, to potem wyborca mo\u017ce przynajmniej domaga\u0107 si\u0119 realizacji wyborczych obietnic. Wiele os\u00f3b pami\u0119ta by\u0142emu prezydentowi Chiracowi obietnice szybkiego usuni\u0119cia azbestu z najwi\u0119kszego pod wzgl\u0119dem liczby student\u00f3w francuskiego (i pono\u0107 europejskiego) kampusu „Jussieu” w centrum Pary\u017ca. Teraz, i przez jaki\u015b czas, na takie obietnice nikt si\u0119 nie nabierze. Dlatego te\u017c politycy wol\u0105 nie podawa\u0107 \u015bcis\u0142ych liczb i termin\u00f3w.<\/p>\n

W Polsce dzieje si\u0119 na odwr\u00f3t. Nauk\u0105 nie interesuje si\u0119 \u017caden z polityk\u00f3w. Wyj\u0105tkiem jest chyba tylko jeden kandydat PSL – tw\u00f3rca internetowego portalu Gadu Gadu. Ale i jego g\u0142os to raczej wspieranie w\u0142asnego podw\u00f3rka ni\u017c globalna wizja rozwoju nauki w Polsce.<\/p>\n

Powiedzmy sobie otwarcie, \u017ce takiej wizji w Polsce nie ma. Nauk\u0105 nie interesuje si\u0119 \u017cadna partia polityczna, a zwyk\u0142y Polak uwa\u017ca, \u017ce na uniwersytetach pije si\u0119 po prostu wi\u0119cej kawy i herbaty ni\u017c w innych urz\u0119dach pa\u0144stwowych i tyle.<\/p>\n

Bez przekonania tego „zwyk\u0142ego” Polaka, \u017ce nauka jest naprawd\u0119 bogactwem narodowym i bez rzetelnego postawienia na nauk\u0119 Polska nie wygrzebie si\u0119 z europejskiego grajdo\u0142ka. Dalekosi\u0119\u017cne plany rozwoju kraju musz\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107 rozw\u00f3j nauki. Musz\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 priorytety naukowe, na kt\u00f3re pa\u0144stwo b\u0119dzie \u0142o\u017cy\u0142o znacznie wi\u0119cej pieni\u0119dzy ni\u017c dotychczas. Pieni\u0105dze te trzeba zabra\u0107 tym, kt\u00f3rych praca nie przynosi korzy\u015bci. I nie ma innej drogi dla kraju, kt\u00f3ry ma ambicje, \u015bwietne m\u00f3zgi i doskona\u0142ych fachowc\u00f3w, ale nie ma pieni\u0119dzy i bazy materialnej.<\/p>\n

Kt\u00f3ra partia naprawd\u0119 zainwestuje w rozw\u00f3j naszego kraju stawiaj\u0105c w\u0142a\u015bnie na nauk\u0119? Samoobrona? LPR? LiD? PiS, PO? PSL? Odpowiedzi pewnie szybko nie b\u0119dzie. Ale w\u0142a\u015bnie teraz, bezpo\u015brednio przed wyborami do Sejmu trzeba powiedzie\u0107, \u017ce szanse na to ma w\u0142a\u015bciwie ka\u017cdy polityk. Ten, kt\u00f3ry najszybciej zrozumie, \u017ce tylko inteligentnie inwestuj\u0105c w nauk\u0119 mo\u017cna dzi\u015b co\u015b znacz\u0105cego osi\u0105gn\u0105\u0107, \u017ce nie s\u0105 to puste frazesy, b\u0119dzie w sytuacji pioniera mog\u0105cego ruszy\u0107 lawin\u0119.<\/p>\n

Jacek Kubiak<\/strong><\/p>\n

PS.<\/strong> Rzutem na ta\u015bm\u0119 ust\u0119puj\u0105cy rz\u0105d obieca\u0142 podwy\u017cki stypendi\u00f3w studenckich i doktoranckich i przyj\u0105\u0142 projekt ustawy o pa\u0144stwowych instytutach naukowych – PIN-ach. \u015awietnie! – cho\u0107 to typowa kie\u0142basa wyborcza dla wykszta\u0142ciuch\u00f3w (a jednak!). Nie wiadomo te\u017c sk\u0105d przysz\u0142y rz\u0105d (bo obecny, odchodz\u0105cy przecie\u017c ju\u017c nie zd\u0105\u017cy swych obietnic spe\u0142ni\u0107) we\u017amie pieni\u0105dze na ten cel. Czy zabierze piel\u0119gniarkom i lekarzom? To ju\u017c, miejmy nadziej\u0119, nie b\u0119dzie jednak problem PiS-u. Pomys\u0142owi tworzenia PIN-\u00f3w te\u017c nie spos\u00f3b przyklasn\u0105\u0107. Pozwoli on bowiem na redukcj\u0119 niewydolnych JBR-\u00f3w. Trzeba by\u0142o dw\u00f3ch lat rz\u0105d\u00f3w PiS i koalicjant\u00f3w, aby na 3 dni przed wyborami mniejszo\u015bciowy ju\u017c rz\u0105d PiS przyjmowa\u0142 ten wa\u017cny dla nauki polskiej projekt. Oby nowy rz\u0105d, wy\u0142oniony po tych wyborach, by\u0142 szybszy w reformowaniu nauki.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O\u017cywianie zmar\u0142ych za pomoc\u0105 pr\u0105du elektrycznego. Taka b\u0119dzie polska nauka? Il. „Harperweek”, 1836 Dla polityk\u00f3w temat nauki nie istnieje. Liczba debat przedwyborczych zr\u00f3wna\u0142a si\u0119 ju\u017c chyba z liczb\u0105 cyklon\u00f3w w basenie Morza Karaibskiego w tym sezonie. Debaty polityk\u00f3w, jak cyklony, maj\u0105 bardzo podobne trajektorie. W \u017cadnej z nich nie by\u0142o refleksji nad polsk\u0105 nauk\u0105. Dla […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,5,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=110"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2530,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/110\/revisions\/2530"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}