![\"madrosc-450_1.jpg\"](\"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/madrosc-450_1.jpg\" "\\"madrosc-450_1.jpg\\"")
<\/p>\n<\/p>\n
Co to jest m\u0105dro\u015b\u0107? Jaki jest jej zwi\u0105zek z wiedz\u0105?<\/strong><\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142os\u0142\u00f3w „filozofii” to klasyk, kt\u00f3ry chyba ka\u017cdy zna. Pono\u0107 jest to z\u0142o\u017cenie greckich s\u0142\u00f3w „filein” – kocha\u0107 i „sophia” – m\u0105dro\u015b\u0107. Grecy mieli kilka s\u0142\u00f3w na okre\u015blenie mi\u0142o\u015bci, bo wyr\u00f3\u017cniali kilka ich rodzaj\u00f3w. Na ile pozwala mi moja s\u0142aba znajomo\u015b\u0107 greki, my\u015bl\u0119, \u017ce s\u0142owo „filein” oznacza bardziej mie\u0107 kogo\u015b za przyjaciela, czy te\u017c przyja\u017ani\u0107 si\u0119. Filozofowie wi\u0119c to przyjaciele m\u0105dro\u015bci, jej mi\u0142o\u015bnicy.<\/p>\n Z regu\u0142y pozostaje si\u0119 przy tym okre\u015bleniu filozofii, zapominaj\u0105c o drugim sk\u0142adniku tej nazwy – co to w\u0142a\u015bciwie jest ta m\u0105dro\u015b\u0107? Pytanie to narzuca mi si\u0119 od jakiego\u015b czasu. Po raz pierwszy, gdy natkn\u0105\u0142em si\u0119 na ksi\u0105\u017ck\u0119 J\u00f3zefa Marii Boche\u0144skiego „Podr\u0119cznik m\u0105dro\u015bci tego \u015bwiata”. Boche\u0144ski by\u0142 zakonnikiem, a mimo to pisze z perspektywy pozareligijnej ksi\u0105\u017ck\u0119 o tym, jak \u017cy\u0107. Opiera si\u0119 na swoim do\u015bwiadczeniu i pracach greckich i rzymskich filozof\u00f3w-etyk\u00f3w z okresu Staro\u017cytno\u015bci. Mamy wi\u0119c tutaj jedno rozumienie m\u0105dro\u015bci, kt\u00f3ra dotyczy tego, jak \u017cy\u0107, by \u017cy\u0142o si\u0119 nam dobrze, czyli mi\u0142o i przyjemnie, w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci bezbole\u015bnie oraz d\u0142ugo.<\/p>\n <\/p>\n Drug\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105, kt\u00f3ra skierowa\u0142a mnie ku pytaniu o m\u0105dro\u015b\u0107, jest „M\u0105dro\u015b\u0107 Zachodu” Bertranda Russella. Jest to po prostu podr\u0119cznik do filozofii dla os\u00f3b z ni\u0105 niezwi\u0105zanych. Co roku staram si\u0119 jak\u0105\u015b ksi\u0105\u017ck\u0119 z tej dziedziny przeczyta\u0107, bo w\u0142a\u015bnie w takich ksi\u0105\u017ckach – prostych i dla laik\u00f3w – mo\u017cna dostrzec mn\u00f3stwo ciekawych rzeczy w filozofii. Umykaj\u0105 one, je\u015bli pogr\u0105\u017cy\u0107 si\u0119 w nadmiernej specjalizacji, s\u0142ownictwie, szczeg\u00f3\u0142owych problemach i tak dalej.<\/p>\n I tu w\u0142a\u015bnie pytanie – dlaczego Russell w tytule pisze o m\u0105dro\u015bci? Co to jest m\u0105dro\u015b\u0107? Jaki jest jej zwi\u0105zek z wiedz\u0105, zw\u0142aszcza \u017ce ca\u0142a ksi\u0105\u017cka m\u00f3wi raczej nie o m\u0105dro\u015bci, ale jest po prostu wyk\u0142adem z historii filozofii, czyli przedstawia jak\u0105\u015b wiedz\u0119? Jest takie powiedzenie – szuka\u0142em m\u0105dro\u015bci, a dosta\u0142em wiedz\u0119. Czy Russell wpad\u0142 w t\u0119 pu\u0142apk\u0119?<\/p>\n Pytania te od\u017cywaj\u0105 przy fragmentach o Platonie, kt\u00f3ry w roku 387 p.n.e. zak\u0142ada Akademi\u0119 – poprzedniczk\u0119 uniwersytetu. Celem nauczania w Akademii jest m\u0105dro\u015b\u0107. Ale droga do niej wiedzie przez wiedz\u0119 w r\u00f3\u017cnych dziedzinach i jej stopniowe opanowanie. Najwy\u017csz\u0105 i najwa\u017cniejsz\u0105 nauk\u0105 w Akademii jest dialektyka, kt\u00f3ra jest sztuk\u0105 krytycznego rozumowania, by doj\u015b\u0107 do prawdy. Bo celem nauki w Akademii nie jest jednak wiedza, lecz zrozumienie zasad i kanon\u00f3w w ka\u017cdej dziedzinie wiedzy oraz krytycznego my\u015blenia w odniesieniu do nich. Ciekawe zreszt\u0105, \u017ce \u0142aci\u0144ski \u017ar\u00f3d\u0142os\u0142\u00f3w „dyskursu” – synonimu dyskusji – oznacza\u0142 pierwotnie bieganie wok\u00f3\u0142. Drugie wi\u0119c znacznie m\u0105dro\u015bci wskazywa\u0142oby na umiej\u0119tno\u015b\u0107 swobodnego poruszania po r\u00f3\u017cnych rodzajach wiedzy. Zrozumieniu, \u017ce ka\u017cda odpowied\u017a zale\u017cy od sposobu postawienia pytania. A z kolei ka\u017cde pytanie co\u015b zak\u0142ada. W ostateczno\u015bci pytania najbardziej og\u00f3lne i podstawowe (filozoficzne) zawsze wspieraj\u0105 si\u0119 na jaki\u015b milcz\u0105co przyj\u0119tych za\u0142o\u017ceniach, kt\u00f3rych nie spos\u00f3b dowie\u015b\u0107. Ale czy w tym dyskursywnym przeskakiwaniu tkwi m\u0105dro\u015b\u0107? Czy w niej chodzi o to bardziej, \u017ceby „goni\u0107 kr\u00f3liczka, a nie go z\u0142apa\u0107”?<\/p>\n My\u015bl\u0119, \u017ce na tych dw\u00f3ch sposobach rozumienia m\u0105dro\u015bci mo\u017cna poprzesta\u0107, po to by zada\u0107 inne pytania. Czy wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie wypada stawia\u0107 pytanie o m\u0105dro\u015b\u0107 i czy jest ona w og\u00f3le potrzebna?<\/p>\n