{"id":1146,"date":"2012-04-13T09:59:48","date_gmt":"2012-04-13T07:59:48","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=1146"},"modified":"2013-04-04T19:18:47","modified_gmt":"2013-04-04T17:18:47","slug":"zaskoczenie-olimpijskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2012\/04\/13\/zaskoczenie-olimpijskie\/","title":{"rendered":"Zaskoczenie olimpijskie"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/OLIMPIADY.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1150\" title=\"OLIMPIADY\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/OLIMPIADY.png\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"594\" srcset=\"\/naukowy\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/OLIMPIADY.png 500w, \/naukowy\/wp-content\/uploads\/2012\/04\/OLIMPIADY-252x300.png 252w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Trwa sezon olimpijski. Nie my\u015bl\u0119 tu o zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 igrzyskach, tylko o olimpiadach przedmiotowych, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci niedawno mia\u0142y swoje drugie etapy . W ci\u0105gu ostatniego miesi\u0105ca na moim wydziale odbywa\u0142y si\u0119 kolejno zawody olimpiad informatycznej i matematycznej, co manifestowa\u0142o si\u0119 obecnymi wsz\u0119dzie drogowskazami, wystawionym bufetem oraz t\u0142umami m\u0142odzie\u017cy jeszcze troch\u0119 m\u0142odszej ni\u017c nasi studenci.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Prowadz\u0105c zaj\u0119cia tak\u017ce widuj\u0119 s\u0142uchaczy w koszulkach z emblematami tych zawod\u00f3w. Ci, kt\u00f3rzy dostaj\u0105 si\u0119 na nasze studia jako finali\u015bci i laureaci ciesz\u0105 si\u0119 opini\u0105 bardzo dobrych student\u00f3w. Olimpijski T-shirt noszony ju\u017c na studiach jest u nich zapewne elementem pewnego snobizmu.<\/p>\n<p>S\u0142ysza\u0142em te\u017c z kilku stron o innych olimpiadach z dziedzin nauk \u015bcis\u0142ych i przyrodniczych. I tutaj jedna z nich wprawi\u0142a mnie w zaskoczenie swoimi regu\u0142ami. Chodzi o olimpiad\u0119 biologiczn\u0105.<\/p>\n<p>Jej pierwszy etap jest chyba najbardziej naukowy z wszystkich mi znanych. Wyj\u0105tek z regulaminu m\u00f3wi wprost:<\/p>\n<p><em>&#8222;Uczestnikiem Olimpiady Biologicznej mo\u017ce by\u0107 ka\u017cdy ucze\u0144 szko\u0142y ponadgimnazjalnej, ucz\u0105cy si\u0119 w Polsce (uchwa\u0142a  zebrania plenarnego KGOB z 12 czerwca 2008 r.), kt\u00f3ry:<\/em><\/p>\n<p><em> <\/em><\/p>\n<p><em> <\/em><\/p>\n<ul>\n<li><em>samodzielnie wykona prac\u0119 badawcz\u0105 z zakresu biologii zgodnie z zasadami zawartymi w niniejszych wytycznych<\/em><\/li>\n<li><em>[&#8230;]&#8221;<\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p><em> <\/em><\/p>\n<p><em> <\/em><\/p>\n<p>Od moich \u017cyczliwych informator\u00f3w wiem, \u017ce niekt\u00f3rzy uczniowie wykonuj\u0105 te badania w profesjonalnych plac\u00f3wkach naukowych, gdzie maj\u0105 z jednej strony dost\u0119p do literatury i mo\u017cliwo\u015bci eksperymentowania  w warunkach nieosi\u0105galnych w domu czy szkole, a z drugiej rad\u0119 i wsparcie doros\u0142ych naukowc\u00f3w. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce pierwszy etap olimpiady biologicznej jest jednym z wa\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 prac zg\u0142aszanych potem z Polski na <a href=\"http:\/\/fundusz.org\/konkurs-dla-mlodych-badaczy\">Konkurs Prac M\u0142odych Naukowc\u00f3w UE<\/a>. Poza tym elementem I etapu olimpiady jest jeszcze tylko rozmowa kwalifikacyjna odbywaj\u0105ca si\u0119 w szkole, a przeprowadza j\u0105 komisja powo\u0142ywana lokalnie w tej\u017ce szkole.<\/p>\n<p>Po bardzo naukowym pocz\u0105tku nast\u0119puje etap drugi,  kt\u00f3ry o dziwo ma posta\u0107 pisemnego testu jednokrotnego wyboru.<\/p>\n<p>W terminach znanego rozr\u00f3\u017cnienia pomi\u0119dzy <strong>wiedz\u0105<\/strong> a <strong>umiej\u0119tno\u015bciami<\/strong>, olimpiada biologiczna zdumiewaj\u0105co odbiega od innych olimpiad przedmiotowych nauk \u015bcis\u0142ych i przyrodniczych. Jej pierwszy etap jest prawie wy\u0142\u0105cznie po\u015bwi\u0119cony sprawdzeniu (a mo\u017ce nawet wykszta\u0142ceniu) umiej\u0119tno\u015bci, za to drugi praktycznie wy\u0142\u0105cznie sprawdza wiedz\u0119.  W\u015br\u00f3d innych znanych mi zawod\u00f3w tego typu nie widz\u0119 \u017cadnego przyk\u0142adu, w kt\u00f3rym wyst\u0119powa\u0142aby tak fundamentalna r\u00f3\u017cnica w charakterze wymaga\u0144 w poszczeg\u00f3lnych etapach oraz tak fundamentalna separacja wymaga\u0144 dotycz\u0105cych wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci.<\/p>\n<p>W zawodach z chemii, fizyki, matematyki czy informatyki typowe jest rozwi\u0105zywanie zada\u0144, przy czym trzeba \u0142\u0105czy\u0107 wiedz\u0119 z umiej\u0119tno\u015bci\u0105 jej wykorzystania do znalezienia rozwi\u0105zania.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Wiedzie\u0107<\/strong> jakie w\u0142asno\u015bci ma dany zwi\u0105zek chemiczny, by <strong>umie\u0107<\/strong> go zidentyfikowac w\u015br\u00f3d wielu innych, dostarczonych w nieoznakowanych prob\u00f3wkach.<\/li>\n<li><strong>Wiedzie\u0107<\/strong>, jak zachodzi to zjawisko fizyczne, by <strong>umie\u0107<\/strong> opisa\u0107 je matematycznie i obliczy\u0107 jego parametry.<\/li>\n<li><strong>Wiedzie\u0107<\/strong>, jakie w\u0142asno\u015bci ma relacja kongruencji modulo, by <strong>umie\u0107<\/strong> wykorzysta\u0107 j\u0105 do znalezienia liczb ca\u0142kowitych b\u0119d\u0105cych rozwi\u0105zaniami danego r\u00f3wnania.<\/li>\n<li><strong>Wiedzie\u0107<\/strong>, jak zaimplementowa\u0107 drzewo AVL, by <strong>umie\u0107<\/strong> wykorzysta\u0107 je do napisania szybko dzia\u0142aj\u0105cego algorytmu wykonuj\u0105cego dane zadanie obliczeniowe.<\/li>\n<\/ul>\n<p>W olimpiadzie biologicznej tymczasem wymaga si\u0119 wiedzy dla wiedzy (\u015bci\u015ble bior\u0105c, dla testu), a wymagane w I etapie umiej\u0119tno\u015bci mog\u0105 by\u0107 od tej wiedzy ca\u0142kowicie oderwane.<\/p>\n<p>Bardzo jestem ciekaw, czy i jak ta szczeg\u00f3lna konstrukcja olimpiady biologicznej wp\u0142ywa na to, kto zostaje ostatecznie jej laureatem i jak sobie radzi p\u00f3\u017aniej jako student i, by\u0107 mo\u017ce, naukowiec.<\/p>\n<p><strong>Jerzy Tyszkiewicz<\/strong><\/p>\n<p><em>Ilustracja Alicja Leszy\u0144ska<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trwa sezon olimpijski. Nie my\u015bl\u0119 tu o zbli\u017caj\u0105cych si\u0119 igrzyskach, tylko o olimpiadach przedmiotowych, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci niedawno mia\u0142y swoje drugie etapy . W ci\u0105gu ostatniego miesi\u0105ca na moim wydziale odbywa\u0142y si\u0119 kolejno zawody olimpiad informatycznej i matematycznej, co manifestowa\u0142o si\u0119 obecnymi wsz\u0119dzie drogowskazami, wystawionym bufetem oraz t\u0142umami m\u0142odzie\u017cy jeszcze troch\u0119 m\u0142odszej ni\u017c nasi studenci.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60,62,6],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1146"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1146"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1146\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2666,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1146\/revisions\/2666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1146"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1146"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1146"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}