![\"tablica_450.jpg\"](\"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/2008\/tablica_450.jpg\" "\\"tablica_450.jpg\\"")
<\/p>\n<\/p>\n
Historia toczy si\u0119 po tych samych koleinach, wyznaczonych skal\u0105 wyobra\u017ani w\u0142adzy. Studenckie protesty przenios\u0142y si\u0119 szybko na Politechnik\u0119 Warszawsk\u0105 i do Gda\u0144ska. W\u0142adze spacyfikowa\u0142y jednak szybko ruch studencki i wykorzysta\u0142y niepokoje do przeprowadzenia ostrej kampanii antyinteligenckiej i antysemickiej. Jej celem by\u0142o dokonanie zmian politycznych i pozbycie si\u0119 przeciwnik\u00f3w politycznych, tak by zaj\u0105\u0107 ich miejsce. Narz\u0119dziem do uzyskania tych cel\u00f3w mia\u0142o by\u0107 wygnanie z Polski \u017byd\u00f3w i tych, kt\u00f3rych \u017bydami okrzykni\u0119to. Grupie partyjnych koleg\u00f3w Mieczys\u0142awa Moczara marzy\u0142o si\u0119 wprowadzenie jakiej\u015b narodowo-patriotycznej wersji socjalizmu, usuni\u0119cie Gomu\u0142ki i przej\u0119cie przyw\u00f3dztwa w PZPR i, oczywi\u015bcie, w Polsce.<\/p>\n Plany Moczarowc\u00f3w nie powiod\u0142y si\u0119, gdy\u017c Gomu\u0142ka ubieg\u0142 ich wychodz\u0105c przed orkiestr\u0119. Przej\u0105\u0142 inicjatyw\u0119 i szybko zacz\u0105\u0142 sam kontrolowa\u0107 przebieg antysyjonistycznej hecy. To on obsadza\u0142 stanowiska zwalniane przez \u017byd\u00f3w wysy\u0142anych na emigracj\u0119. Dzi\u0119ki owym mechanizmom do szczyt\u00f3w w\u0142adzy doszed\u0142 m. in. Wojciech Jaruzelski zostaj\u0105c ministrem obrony, a np. na uczelniach pojawili si\u0119 s\u0142ynni „marcowi docenci”.<\/p>\n Pacyfikacja studenckiego zrywu, przykr\u0119cenie \u015bruby przez cenzur\u0119 i bezpiek\u0119, oraz skutki antysemickiej nagonki w wyniku, kt\u00f3rej \u017cegnano wielu przyjaci\u00f3\u0142, wprawi\u0142y Polak\u00f3w w apatie i zagrza\u0142y na nowo antysemickie nastroje w\u015br\u00f3d partyjnych (i nie tylko) dzia\u0142aczy. Przypiecz\u0119towaniem zwyci\u0119stwa partyjnych towarzyszy nad domagaj\u0105cym si\u0119 godno\u015bci ruchem inteligencji by\u0142 atak na Czechos\u0142owacj\u0119 i zd\u0142awienie „Praskiej Wiosny”.<\/p>\n Do wolno\u015bciowych tradycji zapocz\u0105tkowanych wiecem w po\u0142udnie 8 marca na dziedzi\u0144cu przy Krakowskim Przedmie\u015bciu 26\/28, Uniwersytet Warszawski nawi\u0105zywa\u0142 ju\u017c do ko\u0144ca PRL, a nawet i p\u00f3\u017aniej (pisa\u0142em o tym w blogu przy okazji oporu naukowc\u00f3w wobec pisowskiej wersji lustracji na uczelniach, kt\u00f3ry mia\u0142 takie same moralne pod\u0142o\u017ce co Marzec ?68). Jeszcze przed upadkiem komunizmu, bodaj\u017ce w marcu 1988 roku (pomy\u0142ka – to by\u0142o w r. 1981, odsy\u0142am do komentarza MarkaM poni\u017cej), uda\u0142o si\u0119 przeforsowa\u0107 wmurowanie na UW tablicy upami\u0119tniaj\u0105cej tamte wydarzenia. W schy\u0142kowej PRL, gdy kr\u00f3lowa\u0142a apatia po stanie wojennym, ten marcowy niemal cud by\u0142 dla nas promieniem nadziei. Nikomu bowiem jeszcze nawet nie \u015bni\u0142 si\u0119 prawdziwy cud Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. Sadzili\u015bmy, \u017ce stan zawieszenia, w kt\u00f3rym \u017cyli\u015bmy za czas\u00f3w p\u00f3\u017anego Jaruzela b\u0119dzie trwa\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107, cho\u0107 rysy na monolicie ZSRR ju\u017c si\u0119 rysowa\u0142y.<\/p>\n Ale po co w\u0142a\u015bciwie wspominam wydarzenia sprzed 40 i 20 lat? Nie chodzi mi wy\u0142\u0105cznie o wystawianie laurki uczestnikom zrywu z roku 1968. Raczej o przypomnienie, \u017ce pod\u0142o\u015bci, kt\u00f3re leg\u0142y u \u017ar\u00f3de\u0142 wypadk\u00f3w z roku 1968 (od wrze\u015bnia do ko\u0144ca tego roku w wyniku nagonki na \u017byd\u00f3w zmuszono do emigracji i zrzeczenia si\u0119 polskiego obywatelstwa ok. 13-15 tysi\u0119cy ludzi, \u017byd\u00f3w, i nie tylko) mog\u0105 przydarzy\u0107 si\u0119 zawsze i wsz\u0119dzie.<\/p>\n A dzieje si\u0119 tak z powodu walki o w\u0142adz\u0119. Polityka cz\u0119sto jest brudna i polega na przepychankach, nagabywaniu, przekupywaniu, ostentacyjnym pokazywaniu politycznym przeciwnikom, ale i „przyjacio\u0142om”, cho\u0107 w zawoalowany spos\u00f3b, kto tu rz\u0105dzi, kto ma jedyn\u0105 racj\u0119. W\u0142a\u015bnie przy okazji obchod\u00f3w 40. rocznicy Marca 1968 zn\u00f3w nam to przypomniano. I zn\u00f3w z najwy\u017cszych politycznych szczyt\u00f3w, tak jakby Marzec ?68 by\u0142 do wykorzystania przez ka\u017cdego, Gomu\u0142k\u0119, Jaruzelskiego, K\u0105kola…<\/p>\n Cz\u0142owiek ma\u0142y duchem i rozumem nie rozumie, \u017ce poni\u017canie innych, nawet za pomoc\u0105 samych gest\u00f3w, i nawet je\u015bli r\u00f3wnocze\u015bnie g\u0142osi wznios\u0142e i prawe i sprawiedliwe has\u0142a, najbardziej poni\u017ca owych gest\u00f3w autora. Jeszcze brzmi\u0105 w uszach „trzeciorz\u0119dne” s\u0142owa by\u0142ego premiera: „Tu jeste\u015bmy my, a tam ZOMO”, a r\u00f3wnie fa\u0142szywe podzia\u0142y powtarzaj\u0105 jego najbli\u017csi.<\/p>\n Mo\u017ce i dobrze si\u0119 sta\u0142o, \u017ce najwy\u017cszy reprezentant Polski przywo\u0142a\u0142 po 40 latach w\u0142a\u015bnie to, jak\u017ce symboliczne i wymowne przes\u0142anie owego Marca. Myl\u0105 si\u0119 bowiem ci, kt\u00f3rzy s\u0105dz\u0105, \u017ce historia si\u0119 nie powtarza. Ona toczy si\u0119 w ko\u0142o, po tych samych koleinach wyznaczonych skal\u0105 wyobra\u017ani jednostek b\u0119d\u0105cych u w\u0142adzy. Zmieniaj\u0105 si\u0119 jedynie dekoracje. Co ciekawe jednak, nawet aktorzy, cho\u0107 odchodz\u0105, mog\u0105 pozostawa\u0107 przez d\u0142u\u017cszy czas ci sami. I chwa\u0142a w\u0142a\u015bnie im.<\/p>\n Tak rozumiem mimowolne, jak s\u0105dz\u0119, prezydenckie przes\u0142anie dla inteligencji na dzie\u0144 8 marca 2008 roku.<\/p>\n
\n<\/strong>
\nWiec student\u00f3w Uniwersytetu Warszawskiego z 8 marca 1968 roku zapisa\u0142 si\u0119 z\u0142otymi zg\u0142oskami w historii Polski. Domaganie si\u0119 swob\u00f3d obywatelskich, wolno\u015bci s\u0142owa i wolno\u015bci toute courte za czas\u00f3w siermi\u0119\u017cnego Gomu\u0142ki by\u0142o zrywem bohaterskim. Dla wielu sko\u0144czy\u0142o si\u0119 nie tylko pa\u0142owaniem przez milicj\u0119 i tzw. robotniczy aktyw, ale wi\u0119zieniem, wygnaniem, opluciem i pozbawieniem dobrego imienia tudzie\u017c polskiego obywatelstwa.
\n
\nStudenci UW domagali si\u0119 przywr\u00f3cenia usuni\u0119tych z uczelni koleg\u00f3w – Adama Michnika i Henryka Szlajfera. Ci za\u015b doznali szykan za dzia\u0142alno\u015b\u0107 wywrotow\u0105, gdy\u017c domagali si\u0119 przywr\u00f3cenia zdj\u0119tych przed miesi\u0105cem (30 stycznia) z afisza „Dziad\u00f3w” w re\u017cyserii Kazimerza Dejmka. Zakaz grania mickiewiczowskich „Dziad\u00f3w” sta\u0142 si\u0119 symbolem ograniczania ju\u017c nie tylko wolno\u015bci s\u0142owa, ale samego my\u015blenia. Nie dziwi wi\u0119c, \u017ce w obronie tych warto\u015bci wyst\u0105pi\u0142a inteligencja – studenci i tw\u00f3rcy. To na zebraniu Zwi\u0105zku Literat\u00f3w Polskich Stefan Kisielewski powiedzia\u0142 jak\u017ce celne zdanie o w\u0142adzach PRLu, \u017ce s\u0105 przedstawicielami „dyktatury ciemniak\u00f3w”.<\/p>\n