{"id":15,"date":"2006-11-24T15:58:20","date_gmt":"2006-11-24T14:58:20","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=15"},"modified":"2013-02-14T10:56:21","modified_gmt":"2013-02-14T09:56:21","slug":"kogo-noblesse-nie-oblizalo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2006\/11\/24\/kogo-noblesse-nie-oblizalo\/","title":{"rendered":"Kogo noblesse nie obliza\u0142o"},"content":{"rendered":"

\"pacewicz.jpg\"Batalia o zniesienia obowi\u0105zkowego nauczania w szko\u0142ach darwinowskiej teorii ewolucji i wprowadzenie kreacjonizmu jako teorii z neodarwinizmem r\u00f3wnorz\u0119dnej jest jak przys\u0142owiowa kula w p\u0142ot. Bierze si\u0119 chyba z niewyja\u015bnionych dla mnie brak\u00f3w wykszta\u0142cenia profesora Macieja Giertycha. Ludzie, kt\u00f3rych noblesse nie obliza\u0142o<\/em> – takiego zwrotu u\u017cy\u0142 kiedy\u015b Jonasz Kofta. W tym wypadku wykszta\u0142cenie nie do ko\u0144ca obliza\u0142o profesora Giertycha.<\/p>\n

Lubi\u0119 por\u00f3wnywa\u0107 wsp\u00f3\u0142czesny kreacjonizm z teori\u0105 grawitacji. Co wisi, kiedy\u015b spadnie. Wystarczy, \u017ce oddzia\u0142uje na nie grawitacja. Tak m\u00f3wi teoria grawitacji w uproszczonej wersji. Teorie naukowe s\u0105 dlatego naukowe, \u017ce dadz\u0105 si\u0119 obali\u0107 – jest to tzw. kryterium falsyfikowalno\u015bci. Ka\u017cda hipoteza, dla kt\u00f3rej mo\u017cemy wymy\u015bli\u0107 test maj\u0105cy na celu jej obalenie, jest naukowa. Je\u017celi hipoteza przetrzyma ten test, jest przyjmowana (do czasu, a\u017c wymy\u015blimy test lepszy, kt\u00f3ry j\u0105 ostatecznie obali); je\u017celi tego testu nie przetrzyma, l\u0105duje na \u015bmietniku nauki. W przypadku koncepcji grawitacji wystarczy wi\u0119c znale\u017a\u0107 taki obiekt, kt\u00f3ry wisz\u0105c, nigdy nie spada. We\u017amy jab\u0142ko. Podrzucamy. Spada. Bior\u0119 kom\u00f3rk\u0119. Podrzucam, spada. I tak dalej. Ale nawet je\u015bli te rzeczy podrzuc\u0119 na tyle mocno, \u017ce mi wylec\u0105 w Kosmos, to i tak nie obal\u0119 tej teorii. Poniewa\u017c t\u0142umaczy ona, \u017ce w\u0142a\u015bnie u\u017cy\u0142em si\u0142y, kt\u00f3ra przezwyci\u0119\u017cy\u0142a grawitacj\u0119 Ziemi. Teoria przetrzyma\u0142a pr\u00f3b\u0119 i jest przyj\u0119ta. A wszystko, co robi\u0142em mie\u015bci\u0142o si\u0119 w ramach racjonalno\u015bci.<\/p>\n

<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142czesny kreacjonizm opiera si\u0119 on na dw\u00f3ch prze\u015bwiadczeniach. Po pierwsze, \u017ce \u017cycie na Ziemi zosta\u0142o stworzone przez Boga. Po drugie, \u017ce da si\u0119 to naukowo uzasadni\u0107. Innymi s\u0142owy, \u017ce da si\u0119 wskaza\u0107 „palec Bo\u017cy”, moment boskiej interwencji, w ca\u0142ym dziele stworzenia. I w tym tkwi te\u017c podstawowy b\u0142\u0105d kreacjonist\u00f3w, z kt\u00f3rego wynikaj\u0105 dalsze nieporozumienia.<\/p>\n

We\u017amy najpierw kryterium falsyfikowalno\u015bci. Jaki przeprowadzi\u0107 test, kt\u00f3ry sfalsyfikuje kreacjonizm? Jaki test wymy\u015bli\u0107, kt\u00f3ry wyka\u017ce, \u017ce B\u00f3g nie stworzy\u0142 \u017cycia? Od kilku dni pr\u00f3buj\u0119 co\u015b takiego wymy\u015bli\u0107 i mi nie wychodzi. Filozofia ka\u017ce rozwa\u017ca\u0107 ka\u017cd\u0105 rzecz z r\u00f3\u017cnych perspektyw. Mo\u017ce wi\u0119c brakuje mi wrodzonej inteligencji. Mo\u017ce wiedzy. Szukam wi\u0119c po ksi\u0105\u017ckach, bo nawet karze\u0142, gdy stanie na ramionach giganta jest od niego wy\u017cszy. I nic. Takiego testu nie ma. S\u0119k bowiem w tym, \u017ce paradygmat naukowy zak\u0142ada, \u017ce wszystko, co si\u0119 dzieje w \u015bwiecie t\u0142umaczymy do przyczyn ju\u017c w tym \u015bwiecie wyst\u0119puj\u0105cych. Mo\u017cemy ten spos\u00f3b my\u015blenia podsumowa\u0107 parafrazuj\u0105c s\u0142owa Gottfrieda Leibniza – genialnego matematyka, logika i filozofa – jest w naturze racja, dla kt\u00f3rej jest raczej tak, a nie inaczej<\/em>. W naturze, czyli w \u015bwiecie, a nie poza nim! Nie wolno wi\u0119c w \u017caden spos\u00f3b odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do czynnik\u00f3w poza\u015bwiatowych, a takim bytem wszak jest B\u00f3g.<\/p>\n

Inna jeszcze zasada naukowa g\u0142osi, \u017ce hipotez\u0119 lub teori\u0119 mo\u017cna odrzuci\u0107, je\u015bli na jej miejsce mamy hipotez\u0119, kt\u00f3ra lepiej wyja\u015bnia dane zjawisko. Propozycje kreacjonist\u00f3w sprowadzaj\u0105 si\u0119 do tego, \u017ce tam, gdzie nie wiemy dok\u0142adnie, jak mog\u0142a przebiega\u0107 ewolucja, tam na pewno mia\u0142a miejsce Bo\u017ca interwencja. Bia\u0142e plamy teorii pr\u00f3buje wi\u0119c zast\u0105pi\u0107 rozwi\u0105zaniem pozornym, nadal bowiem nie wiem, jak to wszystko przebiega\u0142o.<\/p>\n

Jak widzieli\u015bmy wy\u017cej, kreacjonizm nie przechodzi testu falsyfikacjonizmu, a to znaczy, \u017ce nie jest teori\u0105 lepsz\u0105. Z argumentami kreacjonizmu odgrzewanymi przez profesora Macieja Giertycha jak danie drugiej \u015bwie\u017co\u015bci, poradzono sobie ju\u017c dawno. A darwinizm wielokrotnie przechodzi\u0142 test falsyfikowalno\u015bci, co wykazywa\u0142o jego braki. Dzi\u0119ki tym testom by\u0142 ci\u0105gle poprawiany i w zasadzie to ju\u017c neodarwinizm, bo z wyj\u015bciowej hipotezy Darwina zosta\u0142o niewiele. I dlatego te\u017c zyska\u0142 ju\u017c status teorii, a nie tylko hipotezy.<\/p>\n

Ca\u0142\u0105 spraw\u0119 mo\u017cna skwitowa\u0107 powiedzeniem Pierre’a Teilharda de Chardin, francuskiego paleontologa, wsp\u00f3\u0142odkrywcy cz\u0142owieka peki\u0144skiego i zakonnika. B\u00f3g sprawi\u0142, \u017ce rzeczy si\u0119 sprawiaj\u0105. <\/em>Tak naprawd\u0119 neodarwinizm zatrzymuje si\u0119 jedynie nad drug\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tego zdania – jak rzeczy w \u015bwiecie s\u0105 powi\u0105zane i si\u0119 nawzajem sprawiaj\u0105. Kreacjonizm w pole pyta\u0144 nauki chcia\u0142by w\u0142\u0105czy\u0107 r\u00f3wnie\u017c pytanie pierwsze, jest to jednak kwestia wiary, a nie nauki. I to w\u0142a\u015bnie z tego wzgl\u0119du stanowisko to jest tak niebezpieczne – miesza kwestie \u015bwiatopogl\u0105dowe z naukowymi, co przypomina casus \u0141ysenki i jego marksistowskiej genetyki. Ju\u017c Tomasz z Akwinu – chyba najbardziej znany \u015bredniowieczny \u015bwi\u0119ty obok Franciszka z Asy\u017cu – starannie rozgraniczy\u0142 sfery wiary i wiedzy. Neodarwinizm w \u017caden spos\u00f3b nie uderza w doktryn\u0119 Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, poniewa\u017c nie traktuje o ostatecznej przyczynie ewolucji. Nie wkracza wi\u0119c w sfer\u0119 wiary, co jest sednem problemu.<\/p>\n

Grzegorz Pacewicz<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Batalia o zniesienia obowi\u0105zkowego nauczania w szko\u0142ach darwinowskiej teorii ewolucji i wprowadzenie kreacjonizmu jako teorii z neodarwinizmem r\u00f3wnorz\u0119dnej jest jak przys\u0142owiowa kula w p\u0142ot. Bierze si\u0119 chyba z niewyja\u015bnionych dla mnie brak\u00f3w wykszta\u0142cenia profesora Macieja Giertycha. Ludzie, kt\u00f3rych noblesse nie obliza\u0142o – takiego zwrotu u\u017cy\u0142 kiedy\u015b Jonasz Kofta. W tym wypadku wykszta\u0142cenie nie do ko\u0144ca […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2396,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15\/revisions\/2396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}