{"id":157,"date":"2008-04-27T17:41:29","date_gmt":"2008-04-27T16:41:29","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=157"},"modified":"2014-05-17T08:53:58","modified_gmt":"2014-05-17T06:53:58","slug":"a-moze-hybryda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2008\/04\/27\/a-moze-hybryda\/","title":{"rendered":"A mo\u017ce hybryda?"},"content":{"rendered":"

Szkoda czasu na dyskusje o habilitacji.<\/span>
<\/p>\n

Og\u0142oszenie projektu reformy systemu nauki i szkolnictwa wy\u017cszego (ju\u017c z nazwy tej reformy wida\u0107, \u017ce bizantyjskie nalecia\u0142o\u015bci nie znikn\u0105 same) na szcz\u0119\u015bcie nie przesz\u0142o bez echa. Ferment na uczelniach mo\u017ce mie\u0107 b\u0142ogos\u0142awione skutki dla dopi\u0119cia na ostatni guzik za\u0142o\u017ce\u0144 zmian. Mo\u017ce jednak tak\u017ce dobi\u0107 reform\u0119 zanim ta ujrzy \u015bwiat\u0142o dzienne, a minister Kudryck\u0105 pozbawi\u0107 w\u0142adzy.<\/p>\n


\nNaiwna by\u0142aby wiara zar\u00f3wno w nieomylno\u015b\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w reformy, jak i w jej bezapelacyjne przyj\u0119cie przez \u015brodowiska akademickie (z rozmys\u0142em pisz\u0119 w liczbie mnogiej, o czym na ko\u0144cu). S\u0105dz\u0119, \u017ce reforma ma tylu\u017c zwolennik\u00f3w, co przeciwnik\u00f3w. Je\u015bli moja ocena jest s\u0142uszna (kto zliczy wszystkie za i przeciw?), to by\u0142by to i tak doskona\u0142y wprost wynik dla min. Kudryckiej. W niezwykle zindywidualizowanym akademickim \u015bwiatku zwykle przeciw jest 90, je\u015bli nie 99 proc. zabieraj\u0105cych g\u0142os w dyskusji.<\/p>\n

Poniewa\u017c zasady reformy nie s\u0105 do ko\u0144ca sp\u00f3jne (jaka\u017c reforma nie ma wad?), to \u0142atwo wybra\u0107 jaki\u015b jej fragment i zajadle skrytykowa\u0107. G\u0142\u00f3wnym obiektem atak\u00f3w sta\u0142 si\u0119 pomys\u0142 zniesienia habilitacji.<\/p>\n

Jaki\u015b czas temu krytykowali\u015bmy \u00f3w postulat w blogu, tak ja<\/a>, jak i Jerzy Kowalski-Glikman<\/a>. Krytykuje go r\u00f3wnie\u017c w swym li\u015bcie skierowanym do premiera 44 znanych i cenionych uczonych<\/a>, w\u015br\u00f3d nich profesorowie: Jerzy Bralczyk, Micha\u0142 G\u0142owi\u0144ski, Maria Janion, Karol Modzelewski, Henryk Samsonowicz, Barbara Skarga, Jan Strelau, Hanna \u015awida-Ziemba, Andrzej Zoll. A wi\u0119c kwiat polskiej nauki.<\/p>\n

Pomimo, \u017ce pomys\u0142 zniesienia habilitacji uwa\u017cam za zupe\u0142nie niekonieczny do przeprowadzenia reformy, to pod listem 44 bym si\u0119 nie podpisa\u0142. Co wi\u0119cej, podpisa\u0142em list<\/a> ze stron internetowych Niezale\u017cnego Forum Akademickiego, r\u00f3wnie\u017c skierowany do premiera, a popieraj\u0105cy wprowadzenie ca\u0142ej reformy. Sk\u0105d u mnie taka pozorna sprzeczno\u015b\u0107?<\/p>\n

Ot\u00f3\u017c uwa\u017cam, \u017ce na reformowanie nauki polskiej jest ju\u017c i tak bardzo p\u00f3\u017ano i po prostu nie wolno wprowadzenia jej w \u017cycie op\u00f3\u017ania\u0107<\/a>. Stracono zbyt wiele lat i pieni\u0119dzy, by teraz wdawa\u0107 si\u0119 w nieko\u0144cz\u0105ce si\u0119 dysputy i to na temat zupe\u0142nie drugoplanowej dla polskiej nauki sprawy, jak\u0105 jest habilitacja.<\/p>\n

Sygnatariusze listu 44 twierdz\u0105, \u017ce „droga na skr\u00f3ty [tzn. bez habilitacji – przyp. JK] prowadzi do gro\u017anej zapa\u015bci”. Problem w tym, ze polska nauka ju\u017c jest w stanie zapa\u015bci i dalsze czekanie na cud tylko ten stan pog\u0142\u0119bi.<\/p>\n

R\u00f3wnocze\u015bnie \u015bwietnie rozumiem obawy humanist\u00f3w – bo to w\u0142a\u015bnie oni podpisali si\u0119 pod listem 44 – ale ich obawy dotycz\u0105 wy\u0142\u0105cznie w\u0142a\u015bnie dziedzin humanistycznych. Humanistyka i nauki przyrodnicze kieruj\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie innymi zasadami i maj\u0105 bardzo r\u00f3\u017cne, cz\u0119sto sprzeczne wymogi i interesy. Dlaczego wi\u0119c nie wprowadzi\u0107 systemu hybrydowego? W pewnych dziedzinach (44 m\u0119drc\u00f3w, dla kt\u00f3rych, zaznaczam, mam wielki szacunek, mo\u017ce od r\u0119ki wskaza\u0107 jakie\u017c to maj\u0105 by\u0107 dziedziny) habilitacj\u0119 zachowa\u0107, w innych znie\u015b\u0107. A mo\u017ce nale\u017cy p\u00f3j\u015b\u0107 jeszcze dalej i zrobi\u0107 z habilitacji etap niekonieczny dla kariery naukowej, swego rodzaju pr\u00f3g honorowy i wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy, na kt\u00f3ry decydowa\u0142aby si\u0119 wy\u0142\u0105cznie elita nie-humanist\u00f3w? Taka kasta doktor\u00f3w habilitowanych po zniesieniu habilitacji i tak b\u0119dzie obecna. Tyle, \u017ce stanie si\u0119 zamkni\u0119ta i niedost\u0119pna dla nowych adept\u00f3w.<\/p>\n

Wprowadzenie tego prostego pomys\u0142u w \u017cycie nie b\u0119dzie jednak proste. S\u0105dz\u0119 bowiem, i\u017c panuje og\u00f3lne przekonanie, \u017ce ka\u017cdy system musi by\u0107 bardzo sp\u00f3jny: te same prawa i obowi\u0105zki (a wi\u0119c i pensje!) dla historyka, co i dla biologa lub politologa, kiedy i jeden i drugi ma dr czy prof. przed nazwiskiem. A przecie\u017c tak by\u0107 nie musi. Po co komu taka urawni\u0142owka? \u0141adnie, w szeregu i po r\u00f3wno w polskiej nauce by\u0142o przez lata i jest obecnie. To z ow\u0105 urawni\u0142owk\u0105 nale\u017cy w\u0142a\u015bnie walczy\u0107.<\/p>\n

We Francji, kt\u00f3ra ma te\u017c swoje powa\u017cne k\u0142opoty z organizacj\u0105 nauki<\/a> obok profesor\u00f3w uniwersyteckich s\u0105 dyrektorzy „de la recherche” w CNRS, INSERM czy innych pozauniwersyteckich pa\u0144stwowych organizacjach naukowych. Nie ma wielkich r\u00f3\u017cnic w ich statusie, poza wysoko\u015bci\u0105 uposa\u017ce\u0144 – wy\u017csz\u0105 dla profesor\u00f3w. Co wi\u0119cej mo\u017cliwe jest przechodzenie (cho\u0107 prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c to do\u015b\u0107 kuleje) z jednej instytucji do drugiej. R\u00f3wnie\u017c administracyjnie uniwersytety i pozauniwersyteckie o\u015brodki w pe\u0142ni si\u0119 nawzajem przenikaj\u0105. Po przeprowdzonej przed laty reformie istnieje te\u017c ci\u0105gle kasta lepszych (zamkni\u0119ta) i gorszych doktor\u00f3w – tych, kt\u00f3rzy robili doktoraty prze ok. 10 lat („doctorat d?Etat”), i kt\u00f3rym automatycznie przys\u0142uguj\u0105 dzi\u015b prawa doktora habilitowanego i obecnych doktor\u00f3w („doctorat de troisi?me cycle”) pracuj\u0105cych nad doktoratem przez 3 lata i zobowi\u0105zanych do robienia habilitacji je\u015bli chc\u0105 zosta\u0107 profesorami.<\/p>\n

Postulowane powy\u017cej zr\u00f3\u017cnicowanie na dyscypliny wymagaj\u0105ce i nie wymagaj\u0105ce habilitacji lub prowadzenie habilitacji nieobowi\u0105zkowej dla przebiegu kariery naukowej w Polsce by\u0142oby chyba nawet bardziej rewolucyjne ni\u017c wszystkie za\u0142o\u017cenia reformy min. Kudryckiej razem wzi\u0119te. Pad\u0142by bowiem skostnia\u0142y system hierarchii akademickiej i pojawi\u0142by si\u0119 w nim pierwiastek, nazwijmy go tak, fantazyjny. Zauwa\u017cmy jednak, ze hybrydowy system m\u00f3g\u0142by satysfakcjonowa\u0107 prawie wszystkich obecnych protagonist\u00f3w. Mo\u017ce wi\u0119c warto pokusi\u0107 si\u0119 o takie proste, a prze\u0142omowe rozwi\u0105zanie obecnego konfliktu?<\/p>\n

Prezes Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci<\/a> prof. Andrzej Bia\u0142as przes\u0142a\u0142 mi przed kilkoma dniami wydan\u0105 przez PAU ksi\u0105\u017ck\u0119 pt. „Kondycja nauki polskiej” * – bardzo dzi\u0119kuje panu profesorowi za t\u0119 przesy\u0142k\u0119. Jest to wprost arcyciekawy (dla czytelnika zainteresowanego ow\u0105 kondycj\u0105 i planami jej poprawy) zbi\u00f3r g\u0142os\u00f3w znakomitych polskich uczonych na tytu\u0142owy temat (szczeg\u00f3lnie polecam przewrotny, ale jak\u017ce prawdziwy, tekst prof. Adama \u0141omnickiego).<\/p>\n

Spos\u00f3b na zebranie miarodajnych opinii by\u0142 bardzo prosty: do wybranych uczonych prof. Bia\u0142as wys\u0142a\u0142 listy zawieraj\u0105ce pytania dotycz\u0105ce roli i funkcjonowania nauki z pro\u015bb\u0105 o przesy\u0142anie odpowiedzi i ewentualne rozszerzenie tematu o w\u0142asne wizje. Tak uzyska\u0142 oko\u0142o 60 wypowiedzi zebranych i wydanych drukiem w\u0142a\u015bnie w postaci owego dzie\u0142a.<\/p>\n

Poprzez dialog z uczestnikami ankiety profesorowi Bia\u0142asowi uda\u0142o si\u0119 wy\u0142uska\u0107 zar\u00f3wno wsp\u00f3lne mianowniki niezb\u0119dnych zmian, jak i zasadnicze r\u00f3\u017cnice. Znamienne, \u017ce to w\u0142a\u015bnie nastawienie do habilitacji najbardziej polaryzuje i dzieli ankietowanych uczonych. Nie powinno wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce w\u0142a\u015bnie ta sprawa (uparcie dodam drugorz\u0119dna dla samej nauki) mo\u017ce zawa\u017cy\u0107 na losach reformy min. Kudryckiej i samej pani minister.<\/p>\n

Na koniec wr\u00f3c\u0119 do liczby mnogiej \u015brodowisk akademickich. Wyra\u017anego podzia\u0142u na humanist\u00f3w i nie-humanist\u00f3w nie nale\u017cy zamazywa\u0107. Twierdzenie, \u017ce wszystkie dziedziny nauki maj\u0105 takie same interesy jest po prostu nieprawd\u0105. Lepiej uzna\u0107 istniej\u0105ce r\u00f3\u017cnice i zaspokoi\u0107 realne potrzeby. Tylko takie dzia\u0142anie b\u0119dzie korzystne dla ca\u0142ej nauki.
\n
* Kondycja nauki polskiej. Korespondencje uczonych z prezesem Polskiej Akademii Umiej\u0119tno\u015bci na temat bada\u0144 podstawowych, organizacji nauki i szkolnictwa wy\u017cszego w Polsce, Krak\u00f3w 2008. – 25 z\u0142. Mo\u017cna zamawia\u0107 w Dziale Wydawnictw Polskiej Akademii <\/span>
Umiej\u0119tno\u015bci, 31-016 Krak\u00f3w ul. S\u0142awkowska 17, tel. 0-12 424-02-12, fax 0-12 422-54-22<\/span><\/p>\n

Jacek Kubiak<\/span>
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Szkoda czasu na dyskusje o habilitacji. Og\u0142oszenie projektu reformy systemu nauki i szkolnictwa wy\u017cszego (ju\u017c z nazwy tej reformy wida\u0107, \u017ce bizantyjskie nalecia\u0142o\u015bci nie znikn\u0105 same) na szcz\u0119\u015bcie nie przesz\u0142o bez echa. Ferment na uczelniach mo\u017ce mie\u0107 b\u0142ogos\u0142awione skutki dla dopi\u0119cia na ostatni guzik za\u0142o\u017ce\u0144 zmian. Mo\u017ce jednak tak\u017ce dobi\u0107 reform\u0119 zanim ta ujrzy \u015bwiat\u0142o […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,106,5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=157"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3795,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157\/revisions\/3795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}