![\"choice_450.jpg\"](\"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/2008\/choice_450.jpg\" "\\"choice_450.jpg\\"")
<\/p>\n<\/p>\n
Czy cz\u0142owiek mo\u017ce sobie sam dowolnie ustala\u0107 normy moralne?<\/strong><\/p>\n W swoich w\u0119dr\u00f3wkach po internecie trafi\u0142em na pewien blog, gdzie autor napisa\u0142 mniej wi\u0119cej co\u015b takiego: „Nie jestem katolikiem i o tym co dobre, a co nie, decyzje podejmuj\u0119 samodzielnie”. Mniejsza z tym, czy katolicy zachowuj\u0105 si\u0119 jak stado, kt\u00f3remu kto\u015b wytycza normy moralne, a oni tylko si\u0119 im bezmy\u015blnie podporz\u0105dkowuj\u0105. Zaciekawi\u0142o mnie, czy rzeczywi\u015bcie cz\u0142owiek sam sobie mo\u017ce ustala\u0107 normy moralne.<\/p>\n <\/p>\n Rzecz jasna, odpowied\u017a mo\u017ce by\u0107 tylko twierdz\u0105ca. Ale tylko z indywidualnego, podmiotowego, punktu widzenia. S\u0105dz\u0119 bowiem, \u017ce je\u015bli przyj\u0105\u0107 punkt widzenia zbiorowo\u015bci, odpowied\u017a b\u0119dzie negatywna. Jest tak z kilku powod\u00f3w.<\/p>\n Podstawowym celem norm moralnych jest regulacja \u017cycia zbiorowego. Z punktu widzenia wsp\u00f3lnoty najwa\u017cniejsze s\u0105 te normy, kt\u00f3re w spos\u00f3b istotny mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na \u017cycie zbiorowo\u015bci. Te z regu\u0142 przyjmowanych przez jednostk\u0119, kt\u00f3re w odczuciu grupy maj\u0105 negatywny wp\u0142yw na zbiorowo\u015b\u0107, grupa nie zaakceptuje i b\u0119dzie za post\u0119powanie wytyczane przez nie wprowadza\u0107 r\u00f3\u017cnorodne sankcje. Za\u015b normy, kt\u00f3re takiego wp\u0142ywu nie maj\u0105 lub ich negatywny wp\u0142yw nie ma wi\u0119kszego znaczenia, zbiorowo\u015b\u0107 nie b\u0119d\u0105 interesowa\u0142y. Innymi s\u0142owy – z punktu widzenia zbiorowo\u015bci oboj\u0119tne b\u0119dzie jak kto\u015b post\u0119puje, do czasu gdy w jej odczuciu post\u0119powanie to b\u0119dzie w spos\u00f3b istotny destrukcyjnie wp\u0142ywa\u0107 na ni\u0105.<\/p>\n Sytuacja ta ma na og\u00f3\u0142 swoje odbicie w obowi\u0105zuj\u0105cym prawie. Zwi\u0105zek mi\u0119dzy moralno\u015bci\u0105 a prawem nie jest \u015bcis\u0142y, tym nie mniej w przypadku istotnych norm moralnych taki zwi\u0105zek zachodzi. W przypadku norm moralnych istotnych dla \u017cycia zbiorowego ich naruszanie b\u0119dzie na og\u00f3\u0142 prowadzi\u0107 do sankcji nie tylko moralnych, ale tak\u017ce i prawnych.<\/p>\n Z uwag tych mo\u017cna wyprowadzi\u0107 taki wniosek, \u017ce nasz bloger mo\u017ce oczywi\u015bcie wierzy\u0107, \u017ce normy moralne ustala sobie sam. Jak d\u0142ugo nie wchodzi on w konflikt ze zbiorowo\u015bci\u0105, w kt\u00f3rej \u017cyje lub narusza ma\u0142o istotne normy obyczajowe lub moralne, tak d\u0142ugo nie b\u0119dzie \u015bwiadom, \u017ce ulega pewnemu z\u0142udzeniu. Lecz z chwil\u0105 naruszania powa\u017cniejszych norm moralnych lub prawnych zbiorowo\u015bci b\u0119dzie oboj\u0119tne, co sobie przyjmuje nasz bloger i \u017ce w jego mniemaniu wszystko jest w porz\u0105dku – istotne b\u0119dzie to, \u017ce naruszy\u0142 jak\u0105\u015b norm\u0119, za co spotkaj\u0105 go r\u00f3\u017cnego rodzaju sankcje, w tym sankcje prawne. W sytuacji tej kluczowy b\u0119dzie ju\u017c argument si\u0142y, czyli kto komu jest w stanie co\u015b narzuci\u0107. W starciu ze zbiorowo\u015bci\u0105 jednostka za\u015b ma niewielkie szanse.<\/p>\n Je\u017celi za\u015b tak jest, to oczywi\u015bcie mo\u017cna wierzy\u0107, \u017ce ka\u017cdy wytycza sam sobie normy moralne. Jest to jednak pewne z\u0142udzenie indywidualizmu, poniewa\u017c decyzje takie nie dotycz\u0105 wszystkich spraw. To zbiorowo\u015b\u0107 wytycza ramy i najwa\u017cniejsze zasady, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105, co jest dobre, a co z\u0142e.<\/p>\n Grzegorz Pacewicz<\/strong><\/p>\n Fot. gualtiero, Flickr (CC SA)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czy cz\u0142owiek mo\u017ce sobie sam dowolnie ustala\u0107 normy moralne? W swoich w\u0119dr\u00f3wkach po internecie trafi\u0142em na pewien blog, gdzie autor napisa\u0142 mniej wi\u0119cej co\u015b takiego: „Nie jestem katolikiem i o tym co dobre, a co nie, decyzje podejmuj\u0119 samodzielnie”. Mniejsza z tym, czy katolicy zachowuj\u0105 si\u0119 jak stado, kt\u00f3remu kto\u015b wytycza normy moralne, a oni […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,9,8,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=159"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2336,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions\/2336"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}