{"id":168,"date":"2008-05-25T22:58:55","date_gmt":"2008-05-25T21:58:55","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=168"},"modified":"2012-05-15T21:35:14","modified_gmt":"2012-05-15T19:35:14","slug":"projekt-codziennosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2008\/05\/25\/projekt-codziennosc\/","title":{"rendered":"Projekt „Codzienno\u015b\u0107”"},"content":{"rendered":"

\"drobina
\n<\/strong> Fot. Bryan Gosline, Flickr, CC by SA
\n<\/em><\/p>\n

W \u017cyciu codziennym, podobnie jak w sztuce, nie ma potrzeby tworzenia systematycznych teorii, odnosz\u0105cych si\u0119 do zjawisk wszelakich. W odniesieniu do nauk \u015bcis\u0142ych ta ch\u0119\u0107 dog\u0142\u0119bnej analizy \u015bwiata znajduje zastosowanie w postaci wprowadzania coraz to nowocze\u015bniejszych technologicznych rozwi\u0105za\u0144; po co jednak tworzy\u0107 teoretyczne konstrukty, cz\u0119sto nieprzystaj\u0105ce do ludzkich do\u015bwiadcze\u0144, w obszarze nauk spo\u0142ecznych i humanistycznych<\/strong>?<\/p>\n

Jak obrazowo wy\u0142o\u017cy\u0142a to Jolanta Brach-Czaina w „Szczelinach istnienia”, szczeg\u00f3lnym traktacie filozoficznym, ludzkie \u017cycie sk\u0142ada si\u0119 z drobin egzystencjalnych, takich jak po\u015bcielenie \u0142\u00f3\u017cka, zaparzenie porannej kawy i umycie z\u0119b\u00f3w. Ka\u017cdego dnia wykonujemy tysi\u0105ce banalnych czynno\u015bci, kt\u00f3re sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na nasze r\u00f3wnie zwyczajne \u017cycie. Z tymi „szczelinami istnienia”, kt\u00f3re stanowi\u0105 podstaw\u0119 dla poczucia zadomowienia w \u015bwiecie, z trudem radz\u0105 sobie socjolodzy czy filozofowie, buduj\u0105c wyrafinowane analizy, nijak maj\u0105ce si\u0119 do \u015bwiata ludzkich prze\u017cy\u0107, odczu\u0107 i refleksji. Ju\u017c bli\u017cej, na przyk\u0142ad, powie\u015bci i filmowi do tego, \u017ceby obj\u0105\u0107 z\u0142o\u017cono\u015b\u0107, ambiwalentno\u015b\u0107, czasem dramatyczno\u015b\u0107, a czasem i komizm do\u015bwiadcze\u0144 ponowoczesnego cz\u0142owieka. To dlatego, czytaj\u0105c „Lubiewo” Micha\u0142a Witkowskiego, zastanawiamy si\u0119, co to w\u0142a\u015bciwie znaczy „kocha\u0107”, a ogl\u0105daj\u0105c film „Pora umiera\u0107” Doroty K\u0119dzierzawskiej przypominamy sobie, \u017ce \u017cycie nie trwa wiecznie. Czy czytanie prac z zakresu nauk spo\u0142ecznych i humanistycznych w jakikolwiek spos\u00f3b wzbogaca nasze \u017cycie?<\/p>\n

<\/p>\n

Ludzki umys\u0142 funkcjonuje zgodnie z logik\u0105 narracji. Dzi\u0119ki biograficznym opowie\u015bciom do\u015bwiadczeniu nadawane s\u0105 sp\u00f3jno\u015b\u0107 i sens. Dzi\u0119ki innym, obejrzanym i przeczytanym historiom, bezustannie odbywa si\u0119 wewn\u0119trzny spektakl wyobra\u017ani, polegaj\u0105cy na graniu z tym, co mo\u017cliwe – jeste\u015bmy zatem tacy, jakich sobie sami potrafimy wyobrazi\u0107; nasze \u017cycie przybiera takie kszta\u0142ty, jakie zdo\u0142amy dla niego wymy\u015bli\u0107. O ile jednak sztuka z powodzeniem wpisuje si\u0119 w t\u0119 aktywno\u015b\u0107 tworzenia r\u00f3\u017cnorodnych interpretacji zdarze\u0144 egzystencjalnych, takich jak mi\u0142o\u015b\u0107 i \u015bmier\u0107, o tyle humanistyka z uporem zamyka si\u0119 w swoim w\u0142asnym \u015bwiecie (i j\u0119zyku), zadowalaj\u0105c si\u0119 praktyk\u0105 pisania nie czytanych dzie\u0142.<\/p>\n

Sposobem wyj\u015bcia z interpretacyjnego impasu m\u00f3g\u0142by sta\u0107 si\u0119 projekt „Codzienno\u015b\u0107”, to znaczy skierowanie naukowej uwagi na takie szczeg\u00f3\u0142y ludzkiego \u017cycia, kt\u00f3re zazwyczaj jej umykaj\u0105. Zazwyczaj, bo powstaj\u0105 te\u017c prace wyj\u0105tkowe, kt\u00f3re dobitnie dowodz\u0105, \u017ce „poszukiwanie sensu elementarnych zdarze\u0144 egzystencjalnych, jak por\u00f3d, akt seksualny, czynno\u015b\u0107 jedzenia, jest – b\u0105d\u017a nie jest – uprawnione w tym samym stopniu, co wszelkie interpretowanie i orzekanie o istnieniu. Nie s\u0105 to pytania, na kt\u00f3re mo\u017cna otrzyma\u0107 jasn\u0105 odpowied\u017a. Mo\u017cna tylko dra\u017cni\u0107. Trzeba” (Jolanta Brach-Czaina, „Szczeliny istnienia”).<\/p>\n

Nauki spo\u0142eczne i humanistyczne musia\u0142yby jednak otworzy\u0107 si\u0119 na to, co my\u015bl\u0105 i czuj\u0105 tak zwani zwykli ludzie, zar\u00f3wno w odniesieniu do teoretycznych sposob\u00f3w ujmowania codziennych do\u015bwiadcze\u0144, jak i w odniesieniu do stosowanego w tych analizach j\u0119zyka. Ponowoczesny \u015bwiat przestaje by\u0107 \u015bwiatem, w kt\u00f3rym socjolog czy filozof narzuca rzeczywisto\u015bci spo\u0142ecznej interpretacje, kt\u00f3re w niewielkim stopniu przystaj\u0105 do odczu\u0107 i przemy\u015ble\u0144 tworz\u0105cych t\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 os\u00f3b.
\nAnna Wiatr<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fot. Bryan Gosline, Flickr, CC by SA W \u017cyciu codziennym, podobnie jak w sztuce, nie ma potrzeby tworzenia systematycznych teorii, odnosz\u0105cych si\u0119 do zjawisk wszelakich. W odniesieniu do nauk \u015bcis\u0142ych ta ch\u0119\u0107 dog\u0142\u0119bnej analizy \u015bwiata znajduje zastosowanie w postaci wprowadzania coraz to nowocze\u015bniejszych technologicznych rozwi\u0105za\u0144; po co jednak tworzy\u0107 teoretyczne konstrukty, cz\u0119sto nieprzystaj\u0105ce do ludzkich […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/168"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=168"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1479,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/168\/revisions\/1479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}