{"id":17,"date":"2006-11-29T11:13:41","date_gmt":"2006-11-29T10:13:41","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=17"},"modified":"2013-02-14T10:56:15","modified_gmt":"2013-02-14T09:56:15","slug":"co-nieco-o-niczym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2006\/11\/29\/co-nieco-o-niczym\/","title":{"rendered":"Co\u015b o niczym"},"content":{"rendered":"

\"pacewicz.jpg\"J\u0119zyk jest pe\u0142en pu\u0142apek, z kt\u00f3rych, gdy raz w nie wpadniemy, ci\u0119\u017cko wybrn\u0105\u0107. Dzi\u015b uczepi\u0142 si\u0119 mnie nonsens, z kt\u00f3rym nie bardzo wiem, co pocz\u0105\u0107, ale kt\u00f3ry sam w sobie jest do\u015b\u0107 niepokoj\u0105cy. Wszystko przez to, \u017ce akurat dzisiaj nic nie robi\u0142em. To chyba przez t\u0119 mg\u0142\u0119, kt\u00f3ra pogr\u0105\u017cy\u0142a ca\u0142y \u015bwiat w niebycie. Fakty s\u0105 jednak takie, jakie s\u0105 i nic ich nie zakryje. Filozofia ma jednak du\u017cy problem z tym faktem. Wszystko spowodowane jest przez to ma\u0142e s\u0142\u00f3wko „nic”. Bo sp\u00f3jrzmy na zdanie: „nic nie robi\u0142em”. Nic to negacja czego\u015b. W zdaniu tym jednak nic jest zanegowane. Negacja negacji czego\u015b jest czym\u015b, zgodnie z logiczn\u0105 zasad\u0105 podw\u00f3jnego przeczenia. Urod\u0105 j\u0119zyka polskiego jest regu\u0142a u\u017cywania podw\u00f3jnego przeczenia w sensie pojedynczego przeczenia. Czego\u015b takiego nie ma np. w j\u0119zyku angielskim czy niemieckim. Prowadzi nas to jednak do sprzeczno\u015bci z punktu widzenia logiki – skoro nie robi\u0142em nic, to znaczy, \u017ce robi\u0142em co\u015b.<\/p>\n

Cz\u0142owiek intuicyjnie wyczuwa, \u017ce w tym zdaniu jest co\u015b nie tak. Niekiedy spotykam si\u0119 z pr\u00f3b\u0105 wybrni\u0119cia z tej pu\u0142apki stwierdzeniem pozytywnym: „dzisiaj robi\u0142em nic”, czyli ju\u017c bez podw\u00f3jnego przeczenia. Ale jak mo\u017cna robi\u0107 nic? Jak to jest z tym nic? Czy\u017c nic nie jest kolejnym paradoksem? Je\u017celi nic oznacza absolutne zero, nico\u015b\u0107, absolutny brak jakiejkolwiek tre\u015bci, to jak mo\u017cna by je rozpozna\u0107? Je\u017celi jest totalnym niczym, to nic (znowu to nic!) nie mo\u017cna o nim wiedzie\u0107.<\/p>\n

<\/p>\n

Niczego nie mo\u017cna pozna\u0107, uchwyci\u0107 rozumem, nazwa\u0107. Je\u017celi co\u015b o nim m\u00f3wi\u0119, to czy\u017c w tym momencie nie przestaje ono by\u0107 niczym? Je\u017celi m\u00f3wi\u0119, \u017ce nico\u015b\u0107 to jest stan negatywny, zaprzeczenie czego\u015b, to czy\u017c nie okre\u015blam jako\u015b niczego i nie wypaczam jego istoty? No i jak mo\u017cna robi\u0107 nic? Przecie\u017c nic w\u0142a\u015bnie jest takie, \u017ce nie da si\u0119 go zrobi\u0107, ani nie zrobi\u0107…<\/p>\n

Filozofowie ju\u017c od dawna maj\u0105 problem z nic. Na dobr\u0105 spraw\u0119 nie wiadomo, czy problem ten bierze si\u0119 z j\u0119zyka, z poj\u0119cia „nic”, czy te\u017c z trudno\u015bci z samym desygnatem, kt\u00f3ry przecie\u017c… nie istnieje (bo gdyby istnia\u0142, nie by\u0142oby to ju\u017c nic). Co prawda zgodnie z prawami logiki mo\u017cna by wszelk\u0105 negacj\u0119 (w\u0142\u0105cznie z nic) wyeliminowa\u0107 ze zda\u0144 przy pomocy zwrotu „ani”. Niestety, nawet proste zdania zbudowane w ten spos\u00f3b, brzmi\u0105 tak, \u017ce nic (znowu!) nie mo\u017cna w nich poj\u0105\u0107. Co do mnie jestem pewien, \u017ce „nic” to bardzo wygodne poj\u0119cie, bez kt\u00f3rego j\u0119zyk przesta\u0142by by\u0107 komunikatywny. A \u017ce jest to s\u0142owo wewn\u0119trznie sprzeczne, niejasne i przy bli\u017cszej analizie zupe\u0142nie niezrozumia\u0142e – nie ma co si\u0119 przejmowa\u0107. S\u0105 wi\u0119ksze idiotyzmy na \u015bwiecie. Jak chocia\u017cby ten, \u017ce pisz\u0105c o „niczym”, zrobi\u0142em dzi\u015b w ko\u0144cu co\u015b.<\/p>\n

Grzegorz Pacewicz
\n<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

J\u0119zyk jest pe\u0142en pu\u0142apek, z kt\u00f3rych, gdy raz w nie wpadniemy, ci\u0119\u017cko wybrn\u0105\u0107. Dzi\u015b uczepi\u0142 si\u0119 mnie nonsens, z kt\u00f3rym nie bardzo wiem, co pocz\u0105\u0107, ale kt\u00f3ry sam w sobie jest do\u015b\u0107 niepokoj\u0105cy. Wszystko przez to, \u017ce akurat dzisiaj nic nie robi\u0142em. To chyba przez t\u0119 mg\u0142\u0119, kt\u00f3ra pogr\u0105\u017cy\u0142a ca\u0142y \u015bwiat w niebycie. Fakty s\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2395,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17\/revisions\/2395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}