{"id":1706,"date":"2012-09-18T01:50:44","date_gmt":"2012-09-17T23:50:44","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=1706"},"modified":"2013-02-11T17:57:51","modified_gmt":"2013-02-11T16:57:51","slug":"darmowy-obiad","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2012\/09\/18\/darmowy-obiad\/","title":{"rendered":"Darmowy obiad"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/lunch1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-1708\" title=\"lunch\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/lunch1.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"731\" srcset=\"\/naukowy\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/lunch1.jpg 500w, \/naukowy\/wp-content\/uploads\/2012\/09\/lunch1-205x300.jpg 205w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Piotr napisa\u0142 w poprzednim tek\u015bcie i komentarzach do niego o problemie gromadzenia  i archiwizacji danych samemu badaczowi niepotrzebnych, czyli przeznaczonych dla innych. Wzywa\u0142 do tego Cohan.  Akurat bez znaczenia wydaje mi si\u0119, czy sposobem ich wykorzystania mia\u0142oby  by\u0107 zastosowanie automatycznej eksploracji danych czy cokolwiek innego.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c w\u0105tek IMiGW, kt\u00f3ry \u017cyczy sobie pieni\u0119dzy za dost\u0119p do swoich danych. Znam wi\u0119cej takich przypadk\u00f3w: rz\u0105dowy geoportal.gov.pl pobiera op\u0142aty za dostarczenie zdj\u0119\u0107 lotniczych powierzchni Polski ze swojej kolekcji, IPN kosi wyg\u00f3rowane stawki za kopiowanie albo digitalizacj\u0119 swoich zasob\u00f3w.<\/p>\n<p>Widz\u0119 dwa r\u00f3\u017cne podstawowe efekty tego dzia\u0142ania:<\/p>\n<ul>\n<li>Oczywisty negatywny, bo badacz z zewn\u0105trz musi wyk\u0142ada\u0107 pieni\u0105dze za zdobycie dost\u0119pu do danych, za kt\u00f3rych zdobycie teoretycznie ju\u017c pa\u0144stwo raz zap\u0142aci\u0142o. Piotr p\u0142aci IMiGW, moja \u017cona p\u0142aci IPN (nieraz z naszego domowego bud\u017cetu) i \u015bwietnie rozumiem, jak to jest dra\u017cni\u0105ce.<\/li>\n<li>Mniej oczywisty pozytywny &#8211; ten proceder nadaje danym warto\u015b\u0107. Wezwanie Cohana, \u017ceby kolekcjonowa\u0107 dane nadmiarowe tak po prostu &#8211; jest naiwne. Pomys\u0142, \u017ceby robi\u0107 to na sprzeda\u017c to zupe\u0142nie co innego. Nadzieja zarobku mo\u017ce niejednego sk\u0142oni\u0107 do poszerzenia zakresu swoich analiz albo zmagazynowania danych pozornie niepotrzebnych.<\/li>\n<li>Na to wszysko nak\u0142ada si\u0119 prosta zasada there ain&#8217;t no such thing as a free lunch. Danych to te\u017c dotyczy, nie tylko obiad\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Znam inn\u0105 ods\u0142on\u0119 tego samego zjawiska, dotycz\u0105c\u0105 nie samych danych, a ich przetwarzania. Wielokrotnie moi studenci pisali programy dla naukowc\u00f3w z innych dziedzin. O ile projekty jednorazowe (uruchomimy program i zobaczymy co wyjdzie) udawa\u0142y si\u0119, o tyle projekty stworzenia program\u00f3w do d\u0142ugofalowego u\u017cytku ko\u0144czy\u0142y si\u0119 gorzej. Rzecz w tym, \u017ce utrzymanie programu kosztuje. Kto\u015b musi poprawia\u0107 odkryte b\u0142\u0119dy, dokonywa\u0107 modyfikacji (np. gdy nasz program ma wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z innym programem X i ukazuje si\u0119 nowa wersja X &#8211; trzeba zmodyfikowa\u0107 nasze dzie\u0142o tak, by wsp\u00f3\u0142praca by\u0142a nadal mo\u017cliwa i bezproblemowa), szkoli\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w i s\u0142u\u017cy\u0107 im pomoc\u0105 techniczn\u0105. Magistrant dostaje za sw\u00f3j program dyplom, idzie gdzie\u015b do pracy i ju\u017c tych us\u0142ug nie b\u0119dzie \u015bwiadczy\u0142. Gdy teraz o tym my\u015bl\u0119, to uwa\u017cam, \u017ce odbiorca powinien za nie p\u0142aci\u0107, bo to jedyny spos\u00f3b, \u017cebym znalaz\u0142 ludzi, kt\u00f3rzy si\u0119 tym zajm\u0105, mimo, \u017ce jestem naukowcem. Nauka w zasadzie sko\u0144czy\u0142a si\u0119 przy wymy\u015blaniu programu i jego pierwszych uruchomieniach. Je\u015bli on ma dalej dzia\u0142a\u0107, musi zacz\u0105\u0107 si\u0119 jaki\u015b biznes. Albo zap\u0142ac\u0105 odbiorcy, albo niech kto\u015b im to zafunduje. Byle nie ja, bo nie mam dotacji na fundowanie darmowych obiad\u00f3w moim klientom.<\/p>\n<p><strong>Jerzy Tyszkiewicz<\/strong><\/p>\n<p><strong><em>Fot. Sara Lafleur-Vetter, Flickr (CC BY 2.0)<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Piotr napisa\u0142 w poprzednim tek\u015bcie i komentarzach do niego o problemie gromadzenia i archiwizacji danych samemu badaczowi niepotrzebnych, czyli przeznaczonych dla innych. Wzywa\u0142 do tego Cohan. Akurat bez znaczenia wydaje mi si\u0119, czy sposobem ich wykorzystania mia\u0142oby by\u0107 zastosowanie automatycznej eksploracji danych czy cokolwiek innego.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[60,43,8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1706"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1706"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1711,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1706\/revisions\/1711"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}