{"id":1731,"date":"2012-10-15T10:06:14","date_gmt":"2012-10-15T08:06:14","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=1731"},"modified":"2013-02-11T17:57:13","modified_gmt":"2013-02-11T16:57:13","slug":"kanadyjski-protest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2012\/10\/15\/kanadyjski-protest\/","title":{"rendered":"Kanadyjski protest"},"content":{"rendered":"

\"Wie\u017ca<\/a>
\nLatem pod Wie\u017c\u0105 Pokoju parlamentu w Ottawie protestowali kanadyjscy naukowcy. Przyznam, \u017ce po do\u015b\u0107 g\u0142o\u015bnym echu w \u015bwiecie naukowc\u00f3w, kt\u00f3re brzmia\u0142o na gor\u0105co, teraz troch\u0119 sprawa przycich\u0142a i sam nie wiem, jakie s\u0105 jej skutki. Mimo to przypomn\u0119 spraw\u0119, bo jest to zjawisko interesuj\u0105ce co najmniej z dw\u00f3ch powod\u00f3w.
\n
\nPo pierwsze, podczas licznych narzeka\u0144 na temat finansowania nauki, nieraz przewija\u0142 si\u0119 motyw „przecie\u017c naukowcy to nie g\u00f3rnicy, \u017ceby przyjecha\u0107 z kilofami pod sejm i robi\u0107 burdy”. Jest w tym pomieszanie pewnego poczucia godno\u015bci, dumy, wy\u017cszo\u015bci z kompleksem niskiej si\u0142y przebicia. W istocie – naukowcy z jednej strony postrzegani s\u0105 jako pewna elita, kt\u00f3ra wiedzie spo\u0142ecze\u0144stwo ku rozwojowi, z drugiej za\u015b jako darmozjady, kt\u00f3re wydaj\u0105 pa\u0144stwowe pieni\u0105dze na niepraktyczne fanaberie. Pierwsze poczucie sprawia, \u017ce naukowcom trudno walczy\u0107 argumentacj\u0105 ulicy, drugie natomiast niesie w tle przekaz „nie pyskuj, bo odetniemy i te fundusze, kt\u00f3re jeszcze s\u0105 i nikt ci\u0119 nie b\u0119dzie \u017ca\u0142owa\u0142”. Kanadyjscy naukowcy uznali jednak, \u017ce nie mo\u017cna d\u0142u\u017cej by\u0107 zak\u0142adnikiem tych postaw i wyszli na ulic\u0119. Czy si\u0119 przelicz\u0105 i oka\u017ce si\u0119, \u017ce naprawd\u0119 rz\u0105d i spo\u0142ecze\u0144stwo uznaje ich za darmozjad\u00f3w? – zobaczymy.<\/p>\n

Po drugie natomiast, protest opr\u00f3cz oczywistego – ekonomicznego, ma g\u0142\u0119bsze pod\u0142o\u017ce. Rz\u0105d Kanady obci\u0105\u0142 fundusze przede wszystkim instytucjom zajmuj\u0105cym si\u0119 szeroko rozumian\u0105 ekologi\u0105. Z jednej strony to pewnie da si\u0119 w miar\u0119 \u0142atwo sprzeda\u0107 pijarowo – w dobie kryzysu trzeba alokowa\u0107 \u015brodki na rozw\u00f3j technologii, ekonomii itp. \u0142atwo wymiernych nauk stosowanych. Badania ekologii jezior czy lodowc\u00f3w mog\u0105 poczeka\u0107 na lepsze czasy. Je\u015bli tak jest naprawd\u0119, to \u015bwiadczy to tylko o ignorancji kandyjskiego rz\u0105du (teraz pisz\u0119 o kandyjskim, ale problem ten dotyczy w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu chyba ca\u0142ego \u015bwiata), kt\u00f3ry zachowuje si\u0119 jak – nie przymierzaj\u0105c – ZSRR wspieraj\u0105cy g\u0142\u00f3wnie fizyk\u0119 (szczeg\u00f3lnie t\u0119 nadaj\u0105c\u0105 si\u0119 do wykorzystania militarnego) i nauki rolnicze czy inne kraje sprzed p\u00f3\u0142wiecza. Protestuj\u0105cy naukowcy podejrzewaj\u0105 jednak, \u017ce nie tylko o ignorancj\u0119 tu chodzi, ale przede wszystkim o to, \u017ce wyniki bada\u0144 ekolog\u00f3w, limnolog\u00f3w, glacjolog\u00f3w, klimatolog\u00f3w i innych badaczy \u015brodowiska przyrodniczego s\u0105 po prostu dla rz\u0105du niewygodne. Od \u015brodk\u00f3w zostaj\u0105 odci\u0119ci ci, kt\u00f3rzy ca\u0142kiem niedawno wymusili monitoring zanieczyszczenia tworzonego przez przemys\u0142 naftowy. Ci, kt\u00f3rych badania dostarczaj\u0105 argument\u00f3w na rzecz globalnego ocieplenia i jego antropogenicznego wzmocnienia. Ci, kt\u00f3rzy prowadz\u0105 badania w obj\u0119tych rabunkow\u0105 gospodark\u0105 ekosystemach. Symbolem jest to, \u017ce zamkni\u0119ty zostaje klikudziesi\u0119cioletni jeziorny projekt badawczy, kt\u00f3ry niegdy\u015b dostarczy\u0142 dowod\u00f3w na rol\u0119 kwa\u015bnych deszcz\u00f3w. (Dope\u0142nieniem obrazu jest to, \u017ce podobno premier Kanady jest kreacjonist\u0105.) To wszystko powoduje niepok\u00f3j, bo o ile jest oczywiste, \u017ce prywatni sponsorzy niekoniecznie ochoczo funduj\u0105 badania, kt\u00f3rych wyniki mog\u0105 zmusza\u0107 ich do jakichkolwiek ogranicze\u0144, jak r\u00f3wnie\u017c oczywiste jest, \u017ce w krajach totalitarnych pa\u0144stwo kontroluje nauk\u0119 w spos\u00f3b w\u0142a\u015bnie totalitarny, o tyle chce si\u0119 wierzy\u0107, \u017ce w krajach demo-liberalnych rz\u0105d finansuje nauk\u0119 niezale\u017cnie od tego, czy wyniki bada\u0144 s\u0105 dla pa\u0144stwa kr\u00f3tkofalowo przyjemne, czy nie. Pisz\u0119 „kr\u00f3tkofalowo”, bo zaniechanie wykorzystania wiedzy dostarczonej przez ekolog\u00f3w w d\u0142u\u017cszej perspektywie zapewne oka\u017ce si\u0119 bardziej kosztowne.<\/p>\n

Mit naukowca jako wsp\u00f3\u0142czesnego kap\u0142ana rozwijany w XIX i XX w. coraz bardziej si\u0119 kruszy. Miliony nienaukowc\u00f3w nie wierz\u0105 w teori\u0119 ewolucji, miliony podwa\u017caj\u0105 antropogeniczne globalne ocieplenie, nasilaj\u0105 si\u0119 ruchy antyszczepionkowe. Ludzie nie wstydz\u0105 si\u0119 ju\u017c swojej ignorancji, a naukowc\u00f3w maj\u0105 za przekupnych tw\u00f3rc\u00f3w danych potrzebnych temu czy innemu sponsorowi (to oczywi\u015bcie od czasu do czasu si\u0119 zdarza). Skoro jednak bia\u0142y fartuch i gogle laboratoryjne ju\u017c nie s\u0105 strojem kap\u0142ana, to mo\u017ce nie ma co si\u0119 krygowa\u0107 przed ich „zabrudzeniem” w prote\u015bcie ulicznym.<\/p>\n

Piotr Panek
\n<\/strong>
\nFot. D. Gordon E. Robertson (wikipedysta Dger), \u017ar\u00f3d\u0142o Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0
\n<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Latem pod Wie\u017c\u0105 Pokoju parlamentu w Ottawie protestowali kanadyjscy naukowcy. Przyznam, \u017ce po do\u015b\u0107 g\u0142o\u015bnym echu w \u015bwiecie naukowc\u00f3w, kt\u00f3re brzmia\u0142o na gor\u0105co, teraz troch\u0119 sprawa przycich\u0142a i sam nie wiem, jakie s\u0105 jej skutki. Mimo to przypomn\u0119 spraw\u0119, bo jest to zjawisko interesuj\u0105ce co najmniej z dw\u00f3ch powod\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,43,28],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1731"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1731"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1731\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2084,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1731\/revisions\/2084"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}