{"id":1751,"date":"2012-10-28T13:23:49","date_gmt":"2012-10-28T12:23:49","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=1751"},"modified":"2014-02-17T15:22:19","modified_gmt":"2014-02-17T14:22:19","slug":"koleiny-i-rozziew","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2012\/10\/28\/koleiny-i-rozziew\/","title":{"rendered":"Koleiny i rozziew"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Przy budowie \u015br\u00f3dmiejskiej cz\u0119\u015bci warszawskiego metra co rusz nast\u0119puj\u0105 jakie\u015b obsuni\u0119cia ziemi, jedne mniej medialne, inne bardziej. Obsuni\u0119cia ziemi ci\u0105gn\u0105 za sob\u0105 obsuni\u0119cia czasowe inwestycji, k\u00f3rej obecnie realizowane etapy mia\u0142y by\u0107 gotowe ju\u017c dawno. Nie jednak o narzekanie na takie czy owakie w\u0142adze, a nawet niekoniecznie na takie czy owakie decyzje urz\u0119dnicze mi chodzi. Chodzi mi o styk in\u017cynierii z nauk\u0105.<\/p>\n

<\/p>\n

Budowniczowie metra argumentuj\u0105, \u017ce takie obsuni\u0119cia to sprawa naturalna, nie do unikni\u0119cia ze wzgl\u0119du na niestabilno\u015b\u0107 pod\u0142o\u017ca geologicznego tego obszaru. Rzeczywi\u015bcie, nie trzeba zbyt wielkiej wiedzy geologicznej, wystarczy taka, jak moja, by przewidzie\u0107, \u017ce bli\u017cej koryta rzeki b\u0119dzie wi\u0119cej piasku, mad\u00f3w itp. drobnoziarnistych utwor\u00f3w ni\u017c dalej. Zw\u0142aszcza, \u017ce Wis\u0142a w tej okolicy, mimo du\u017cego zw\u0119\u017cenia w tzw. gorsecie warszawskim, nie tworzy jakiego\u015b prze\u0142omu przez twarde ska\u0142y. Czasem mam jednak wra\u017cenie, \u017ce wiedza geologiczna budowniczych metra, w istocie niewiele przewy\u017csza moj\u0105. A przynajmniej tak j\u0105 przedstawiaj\u0105. Tymczasem podobno geolodzy ju\u017c wcze\u015bniej ostrzegali, \u017ce przed tego typu inwestycj\u0105 nale\u017cy wykona\u0107 badania struktury pod\u0142o\u017ca dok\u0142adniejsze ni\u017c wykonano. Szczeg\u00f3\u0142\u00f3w nie znam – geologia nie jest w centrum mojego zainteresowania, a wszystkich publikacji dotycz\u0105cych budowy metra nie \u015bledz\u0119. Uwa\u017cam jednak za ca\u0142kiem prawdopodobne, \u017ce wykonanie lepszych bada\u0144 geologicznych, kt\u00f3rych wyniki pozwoli\u0142yby unikn\u0105\u0107 kilku obsuni\u0119\u0107, by\u0142oby mo\u017cliwe. Zapewne by\u0142oby drogie, ale to inna kwestia. Budowniczowie jednak uznali, \u017ce skoro uda\u0142o si\u0119 wybudowa\u0107 jedn\u0105 lini\u0119 metra z niewielkimi k\u0142opotami, to uda si\u0119 podobnie i drug\u0105. Know-how jest znany. Trzeba si\u0119 kierowa\u0107 jego wytycznymi. Wytyczne te jednak okaza\u0142y si\u0119 koleinami. Tu warto przypomnie\u0107, \u017ce przy budowie pierwszej linii metra, w\u0142a\u015bnie przy ulicy \u015awi\u0119tokrzyskiej, w ci\u0105gu kt\u00f3rej obecnie pojawia si\u0119 wyrwa za wyrw\u0105, te\u017c ju\u017c by\u0142o obsuni\u0119cie, na szcz\u0119\u015bcie o mniej k\u0142opotliwych skutkach. Mo\u017ce jednak warto by\u0142o nie tylko kierowa\u0107 si\u0119 do\u015bwiadczeniem in\u017cynierskim i budowa\u0107 wed\u0142ug wzorc\u00f3w, ale uwzgl\u0119dni\u0107 uwagi naukowc\u00f3w i w razie potrzeby te wzorce modyfikowa\u0107.<\/p>\n

A sprawa skojarzy\u0142a mi si\u0119 z histori\u0105, kt\u00f3r\u0105 pozna\u0142em na niedawnej konferencji hydrobiologicznej. Tam Ozimek i Florkiewicz wyg\u0142osi\u0142y wyniki bada\u0144 kilku polskich biologicznych oczyszczalni \u015bciek\u00f3w. Pod lup\u0119, a w\u0142a\u015bciwie do kolby, wzi\u0119\u0142y oczyszczalnie budowane na licencji ?Lemna System?. Oczyszczalnie te ca\u0142kiem nie\u017ale sprawdzi\u0142y si\u0119 w Stanach Zjednoczonych, wi\u0119c sprowadzono tamtejsze know-how do Polski i zacz\u0119to budowa\u0107 stawy do uprawy rz\u0119sy, kt\u00f3re maj\u0105 oczyszcza\u0107 \u015bcieki. In\u017cynierowie popatrzyli na projekty, uznali, \u017ce sprawa jest banalna i wykopali troch\u0119 staw\u00f3w obsadzaj\u0105c je rz\u0119s\u0105. Niestety, oni te\u017c weszli w koleiny rutyny, a mi\u0119dzy ich wiedz\u0105 a wiedz\u0105 naukowc\u00f3w z zakresu hydrobiologii pojawi\u0142 si\u0119 rozziew. Z bada\u0144 Ozimek i Florkiewicz wynika, \u017ce w stawach tego typu wybudowanych w Polsce bardzo cz\u0119sto w og\u00f3le nie ma najwa\u017cniejszego sk\u0142adnika, czyli rz\u0119sy. Okazuje si\u0119, \u017ce ten rodzaj, kt\u00f3ry wydaje si\u0119 wsz\u0119dobylski, wype\u0142niaj\u0105cy ka\u017cd\u0105 wi\u0119ksz\u0105 ka\u0142u\u017c\u0119, a w stawach czy rowach wr\u0119cz uci\u0105\u017cliwy, w oczyszczalniach rz\u0119sowych ledwo zipie, szybko si\u0119 starzeje i obumiera. \u017beby jednak sprawy jeszcze bardziej pogmatwa\u0107, okaza\u0142o si\u0119, \u017ce tam, gdzie rz\u0119sa nawet si\u0119 utrzymywa\u0142a, jej obecno\u015b\u0107 nie mia\u0142a wp\u0142ywu na wydajno\u015b\u0107 oczyszczalni. Spadek zanieczyszcze\u0144 w stawach bez rz\u0119sy i z rz\u0119s\u0105 by\u0142 w zasadzie taki sam i wynika\u0142 z oczyszczaj\u0105cej roli samego stawu. In\u017cynierowie patrz\u0105c na – s p r a w d z o n y – system biologiczny przenie\u015bli go do Polski, tak jakby przenosili system konstrukcji samochod\u00f3w czy lokalizowali oprogramowanie. Nie zauwa\u017cyli, \u017ce organizm w \u015brodkowej Europie mo\u017ce zachowywa\u0107 si\u0119 nieco odmiennie ni\u017c na po\u0142udniu Stan\u00f3w Zjednoczonych. Polskie stawy oczyszczalniowe okaza\u0142y si\u0119 za g\u0142\u0119bokie, aby mi\u0119dzy ko\u017cuchem rz\u0119sy a osadem utworzy\u0142a si\u0119 strefa sprzyjaj\u0105ca oczyszczaniu, tak jak p\u00f3\u0142\u00f3nocnoeuropejskie dachy kilka razy okaza\u0142y si\u0119 za s\u0142abe dla \u015bniegu, gdy by\u0142y budowane przez in\u017cynier\u00f3w z do\u015bwiadczeniem po\u0142udniowoeuropejskim.<\/p>\n

Te historie pokazuj\u0105, \u017ce in\u017cynierowie nie powinni wpada\u0107 w koleiny rutyny i nie nale\u017cy tworzy\u0107 przepa\u015bci pomi\u0119dzy nimi, a naukowcami od bada\u0144 podstawowych. Na zako\u0144czenie zagadka – jak to mo\u017cliwe, \u017ce gdy le\u015bnicy (kt\u00f3rzy tu bardziej odpowiadaj\u0105 modelowi in\u017cyniera) posadzili w Prusach Wschodnich limb\u0119 syberyjsk\u0105, ona wymarz\u0142a?<\/p>\n

Piotr Panek<\/p>\n

Fot. Piotr Panek<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przy budowie \u015br\u00f3dmiejskiej cz\u0119\u015bci warszawskiego metra co rusz nast\u0119puj\u0105 jakie\u015b obsuni\u0119cia ziemi, jedne mniej medialne, inne bardziej. Obsuni\u0119cia ziemi ci\u0105gn\u0105 za sob\u0105 obsuni\u0119cia czasowe inwestycji, k\u00f3rej obecnie realizowane etapy mia\u0142y by\u0107 gotowe ju\u017c dawno. Nie jednak o narzekanie na takie czy owakie w\u0142adze, a nawet niekoniecznie na takie czy owakie decyzje urz\u0119dnicze mi chodzi. Chodzi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58,43,30],"tags":[82],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1751"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1751"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3503,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1751\/revisions\/3503"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}