![\"darwin.jpg\"](\"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/darwin.jpg\" "\\"darwin.jpg\\"")
Syntetyczna teoria ewolucji Darwina\/Wallace’a jest dziurawa jak sito. Naukowcy \u0142ataj\u0105 j\u0105 od dawna. Jedne dziury daje si\u0119 pozszywa\u0107 szybciej, inne wolniej. Naukowy tygodnik „Science” z zesz\u0142ego tygodnia doni\u00f3s\u0142 o zaszyciu dziury, kt\u00f3ra pozostawa\u0142a rozpruta od 70 lat!<\/p>\n
Dwaj genetycy zajmuj\u0105cy si\u0119 ewolucj\u0105 gatunk\u00f3w – Theodosius Dobzhansky i Hermann Joseph Muller – w latach 30. XX wieku wysnuli hipotez\u0119 t\u0142umacz\u0105c\u0105, dlaczego pokrewne gatunki zwierz\u0105t czy ro\u015blin nie mog\u0105 skutecznie krzy\u017cowa\u0107 si\u0119 ze sob\u0105.<\/p>\n
Najbardziej znany przyk\u0142ad takiego nieudanego z punktu widzenia ewolucji mi\u0119dzygatunkowego krzy\u017cowania to mu\u0142, czyli hybryda klaczy i os\u0142a. Mu\u0142y s\u0105 bardzo udanymi i wytrzyma\u0142ymi zwierz\u0119tami poci\u0105gowymi. S\u0105 jednak bezp\u0142odne. Z punku widzenia ewolucji s\u0105 wi\u0119c \u015blep\u0105 uliczk\u0105.<\/p>\n
Inny znany przyk\u0142ad to hybrydy uzyskiwane przez akwaryst\u00f3w poprzez krzy\u017cowanie mieczyka Hellera (Xiphophorus helleri<\/em>) ze zmienniakiem plamistym (Xiphophorus maculatus<\/em>). Bardzo cz\u0119sto pojawia si\u0119 u takich hybryd nowotw\u00f3r sk\u00f3ry podobny do ludzkiego raka sk\u00f3ry – czerniaka.<\/p>\n \n <\/p>\n Dobzhansky i Muller zaproponowali wyt\u0142umaczenie tego zjawiska oparte na postulowanych przez nich (bez dostarczenia dowod\u00f3w) zmianach w co najmniej jednym z dw\u00f3ch wsp\u00f3\u0142dzia\u0142aj\u0105cych ze sob\u0105 gen\u00f3w. Dzi\u015b wiemy, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 bia\u0142ek w organizmach funkcjonuje jako sk\u0142adniki wielobia\u0142kowych kompleks\u00f3w, co czyni propozycj\u0119 obu naukowc\u00f3w jeszcze bardziej atrakcyjn\u0105. Obaj uwa\u017cali, \u017ce u blisko spokrewnionych gatunk\u00f3w pewne szczeg\u00f3lnie szybko ewoluuj\u0105ce geny zmieniaj\u0105 si\u0119 tak bardzo, \u017ce ich bia\u0142kowe produkty nie pasuj\u0105 do siebie wewn\u0105trz kompleksu wymaganego do zap\u0142odnienia, rozwoju czy innych wa\u017cnych dla \u017cycia funkcji.<\/p>\n Naj\u0142atwiej przedstawi\u0107 zasad\u0119 Dobzhansky’ego i Mullera na przyk\u0142adzie klucza i zamka. U danego gatunku bia\u0142ko kodowane przez gen A jest kluczem, a bia\u0142ko kodowane przez gen B jest zamkiem. Klucz pasuje do zamka, a wi\u0119c bia\u0142ka produkowane przez geny A i B dostarczone przez samic\u0119 i samca tego samego gatunku mog\u0105 ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107 i ich potomstwo jest zdrowe i p\u0142odne. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce gen A mutuje bardzo szybko. W\u00f3wczas czasowe rozdzielenie osobnik\u00f3w tego gatunku na dwie izolowane od siebie populacje do\u015b\u0107 szybko (w skali ewolucyjnej) spowoduje, \u017ce bia\u0142ko b\u0119d\u0105ce kluczem w jednej populacji zmieni si\u0119 na tyle, \u017ce nie b\u0119dzie pasowa\u0142o do zamka znajduj\u0105cego si\u0119 u osobnik\u00f3w drugiej populacji. A szybko ewoluowa\u0107 mog\u0105 te\u017c oba geny. Krzy\u017c\u00f3wka mi\u0119dzygatunkowa da w\u00f3wczas w efekcie potomstwo, kt\u00f3rego oba bia\u0142ka (produkty interesuj\u0105cych nas gen\u00f3w) nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y ze sob\u0105 prawid\u0142owo wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107. Wtedy w\u0142a\u015bnie pojawi\u0105 si\u0119 k\u0142opoty – takie jak u mu\u0142a czy hybrydy mieczyka i zmienniaka.<\/p>\n Hipoteza by\u0142a bardzo atrakcyjna, ale nie udawa\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 przyk\u0142adu takiej pary gen\u00f3w. W „Science” z 24 listopada 2006 roku po raz pierwszy opisano w\u0142a\u015bnie tak\u0105 par\u0119. S\u0105 to geny Lhr<\/em> u muszki owocowej Drosophila simulans<\/em> i Hmr<\/em> u Drosophila melanogaster<\/em>. Mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 wysypu podobnych wynik\u00f3w dotycz\u0105cych innych par gen\u00f3w, gdy\u017c ekipy naukowc\u00f3w znajduj\u0105 nowe geny b\u0119d\u0105ce kandydatami do roli pe\u0142nionej przez Hmr<\/em> i Lhr<\/em>. I to u kilku innych gatunk\u00f3w (w tym i ro\u015blin). Zasada Dobzhansky’ego i Mullera nabiera wi\u0119c rumie\u0144c\u00f3w.<\/p>\n Tak oto ubywa dziur w teorii poczciwego Darwina. R\u00f3wnocze\u015bnie szybko jednak ostatnio przybywa przeciwnik\u00f3w tej najwa\u017cniejszej teorii w biologii. Znamienne, \u017ce krytyk\u00f3w najwi\u0119cej w najlepiej rozwini\u0119tych naukowo krajach (np. w USA) i wcale nie w\u015br\u00f3d biolog\u00f3w. Czy\u017cby grozi\u0142 nam wt\u00f3rny „o\u015bwiecony” analfabetyzm? To chyba nast\u0119pny paradoks do rozwi\u0105zania dla naukowc\u00f3w. Ale tym razem raczej dla socjolog\u00f3w.<\/p>\n