Cz\u0142owiek i cz\u0142owiecze\u0144stwo<\/a>„. Wiadomo, \u017ce jak to na konferencji wyst\u0105pienia s\u0105 r\u00f3\u017cne, na og\u00f3\u0142 jednak pojawia co\u015b niezwyk\u0142ego. Wczoraj bardzo poruszy\u0142o mnie wyst\u0105pienie prof. dr. hab. n. med. Jacka \u0141uczaka „Czy jeste\u015bmy przygotowani do spotkania z umieraj\u0105cym?”<\/p>\n<\/p>\n
Wyst\u0105pienie by\u0142o ciekawe z kilku powod\u00f3w, z kt\u00f3rych jeden jest dla mnie w takich sytuacjach kluczowy. Jacek \u0141uczak nie m\u00f3wi\u0142 o \u015bmierci i umieraniu z perspektywy suchej teorii, lecz z perspektywy osoby, kt\u00f3ra wielokrotnie towarzyszy\u0142a osobom umieraj\u0105cym. Dlatego jego uwagi s\u0105 dla mnie takie cenne. Zanotowa\u0142em sobie kilka jego my\u015bli.<\/p>\n
Jacek \u0141uczak m\u00f3wi\u0142 o spotkaniu z osob\u0105 umieraj\u0105c\u0105 i problemach, z kt\u00f3rymi takie osoby si\u0119 zmagaj\u0105. Najwa\u017cniejszym z nich jest chyba samotno\u015b\u0107 w obliczu \u015bmierci i potrzeba wys\u0142uchania przez drug\u0105 osob\u0119. Kluczem jest tutaj milczenie. Milczenie, kt\u00f3re nie jest kresem komunikacji, lecz r\u00f3wnie\u017c jej \u015brodkiem. Ko\u0144czy ono bowiem tylko komunikacj\u0119 werbaln\u0105, otwiera jednak na pozawerbalne \u015brodki komunikacji (dotyk, kontakt wzrokowy) i spotkanie z drug\u0105 osob\u0105. Dlaczego? Bo umo\u017cliwia s\u0142uchanie chorego, kt\u00f3ry chce wypowiedzie\u0107 swoje cierpienie nie tylko fizyczne, ale tak\u017ce psychiczne czy duchowe. W takich sytuacjach nie trzeba dobrych rad, odpowiedzi, pociesze\u0144 itp. Wystarczy obecno\u015b\u0107.<\/p>\n
Chory u schy\u0142ku \u017cycia cierpi na wielu poziomach: somatycznym, psychicznym, spo\u0142ecznym czy duchowym. Stawia sobie trudne i bolesne pytania. Jacek \u0141uczak bardzo wyra\u017anie powiedzia\u0142 o nich, \u017ce „s\u0105 to pytania, na kt\u00f3re mo\u017cna odpowiedzie\u0107 tylko u\u015bciskiem r\u0119ki i byciem razem”.<\/p>\n
Takie samo podej\u015bcie do milczenia odnalaz\u0142em, gdy pierwszy raz czyta\u0142em „Opowie\u015bci chasyd\u00f3w” Martina Bubera, w jednej z przypowie\u015bci, kt\u00f3ra g\u0142\u0119boko zapad\u0142a mi w pami\u0119\u0107:<\/p>\n
„Pewnego razu rabbi Mendel, syn cadyka z Warki, i rabbi Eleazar, wnuk Magida z Kozienic, spotkali si\u0119 po raz pierwszy. Sami, bez postronnych, weszli do izby, usiedli naprzeciw siebie i milczeli przez godzin\u0119. Wtedy pozwolili wej\u015b\u0107 pozosta\u0142ym. \u201aTeraz doszli\u015bmy ju\u017c do \u0142adu\u2019 – rzek\u0142 rabbi Mendel.<\/p>\n
Kiedy Mendel z Warki by\u0142 w Kocku, rabbi zapyta\u0142 go: \u201aGdzie wyuczy\u0142e\u015b si\u0119 sztuki milczenia?\u2019 Mendel chcia\u0142 ju\u017c odpowiedzie\u0107, ale po namy\u015ble pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 ow\u0105 sztuk\u0105.” (M. Buber, „Opowie\u015bci chasyd\u00f3w”, Pozna\u0144 1999, s. 236.)<\/p>\n
Grzegorz Pacewicz<\/strong><\/p>\nFot. Droga do Doliny \u015amierci (Keirn, Flickr, CC SA)\u00a0<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"S\u0105 pytania, na kt\u00f3re mo\u017cna odpowiedzie\u0107 tylko u\u015bciskiem r\u0119ki. Na moim macierzystym uniwersytecie w\u0142a\u015bnie odbywa si\u0119 konferencja „Cz\u0142owiek i cz\u0142owiecze\u0144stwo„. Wiadomo, \u017ce jak to na konferencji wyst\u0105pienia s\u0105 r\u00f3\u017cne, na og\u00f3\u0142 jednak pojawia co\u015b niezwyk\u0142ego. Wczoraj bardzo poruszy\u0142o mnie wyst\u0105pienie prof. dr. hab. n. med. Jacka \u0141uczaka „Czy jeste\u015bmy przygotowani do spotkania z umieraj\u0105cym?”<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,9,8],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=184"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2329,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/184\/revisions\/2329"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=184"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=184"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=184"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"death.jpg\"](\"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/2008\/death.jpg\" "\\"death.jpg\\"")
<\/p>\n