![\"gould.jpg\"](\"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/2008\/gould.jpg\" "\\"gould.jpg\\"")
<\/p>\n<\/p>\n
Kreacjoni\u015bci kontra ewolucjoni\u015bci wg Stephena Jay Goulda. Gould pisze tak:<\/p>\n „Magisterium nauki zajmuje si\u0119 rzeczywisto\u015bci\u0105 empiryczn\u0105: z czego wszech\u015bwiat jest zrobiony (fakty) oraz dlaczego dzia\u0142a tak, a nie inaczej (teorie). Magisterium religii dotyczy kwestii ostatecznego sensu, znaczenia oraz warto\u015bci moralnych. Owe dwa magisteria ani si\u0119 nie pokrywaj\u0105, ani nie wyczerpuj\u0105 wszystkich dziedzin (wystarczy wspomnie\u0107 magisterium sztuki lub sens pi\u0119kna). By zacytowa\u0107 stare powiedzenie, nauka zajmuje si\u0119 wiekiem ska\u0142, religia – ska\u0142\u0105 wiek\u00f3w; nauka studiuje, w jaki spos\u00f3b niebo chodzi, religia – jak doj\u015b\u0107 do nieba”. (s. 11).<\/p><\/blockquote>\n S\u0105 przynajmniej dwa argumenty, kt\u00f3re wzmacniaj\u0105 zasad\u0119 NOMA. Pierwszy to dawne odkrycie Hume’a, \u017ce z tego jak jest, wcale nie wynika jak by\u0107 powinno. Innymi s\u0142owy, nie ma przej\u015bcia mi\u0119dzy sfer\u0105 fakt\u00f3w, a sfer\u0105 warto\u015bci. Je\u017celi przedmiotem religii jest przede wszystkim sfera warto\u015bci (co do tego te\u017c mo\u017cna mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci), to rzeczywi\u015bcie nauce nic do religii i odwrotnie religii nic do nauki. Zasada ta le\u017cy u podstaw argumentacji Goulda.<\/p>\n Drugi argument nie pojawia si\u0119 ju\u017c w ksi\u0105\u017cce Goulda, mo\u017cna go jednak przywo\u0142a\u0107, dla poparcia jego twierdze\u0144. Cz\u0119\u015bci\u0105 argumentacji niekt\u00f3rych kreacjonist\u00f3w jest za\u0142o\u017cenie, \u017ce B\u00f3g jest autorem dw\u00f3ch dzie\u0142: Biblii i \u015bwiata. A wobec tego mi\u0119dzy tymi dzie\u0142ami nie mo\u017ce by\u0107 sprzeczno\u015bci – Biblia musi by\u0107 w zgodzie z nauk\u0105, poniewa\u017c Biblia powsta\u0142a pod natchnieniem Boga, a nauka opisuje \u015bwiat przez tego Boga stworzony. Kazimierz Jodkowski<\/a>, kt\u00f3ry bada od dawna sp\u00f3r mi\u0119dzy kreacjonizmem a ewolucjonizmem, m\u00f3wi wprost, \u017ce jest to jedno z najg\u0142upszych twierdze\u0144 w tym sporze. Z natchnionego charakteru Pisma wcale nie wynika jego w\u0142a\u015bciwe rozumienie. Podobnie \u015bwiat, mimo \u017ce jest dzie\u0142em Boga, niekoniecznie musi by\u0107 trafnie opisywany przez cz\u0142owieka. Czym innym jest bowiem przedmiot, a czym innym jego opis i rozumienie. Ostatnia uwaga wzmacnia zasad\u0119 NOMA, poniewa\u017c wskazuje, \u017ce opis i rozumienie \u015bwiata z punktu widzenia nauki i religii mog\u0105 by\u0107 r\u00f3\u017cne, co nie podwa\u017ca sensowno\u015bci ka\u017cdego z nich.<\/p>\n Mimo zasady NOMA, co chwila pojawiaj\u0105 si\u0119 roszczenia ze strony kreacjonist\u00f3w lub ewolucjonist\u00f3w (znamienny przypadek R. Dawkinsa) do zaj\u0119cia obszaru przeciwnika. Obie strony naruszaj\u0105 regu\u0142\u0119 NOMA. Moja w\u0105tpliwo\u015b\u0107 w zwi\u0105zku z zasad\u0105 NOMA dotyczy pytania, czy samo jej nagminne naruszanie nie ka\u017ce przynajmniej zastanowi\u0107 si\u0119 nad jej sensowno\u015bci\u0105? Czy przyczyny konfliktu mi\u0119dzy kreacjonizmem a ewolucjonizmem nie le\u017c\u0105 gdzie indziej, na przyk\u0142ad po\u015br\u00f3d za\u0142o\u017ce\u0144 filozoficznych ewolucjonizmu?<\/p>\n Je\u017celi za\u015b ci\u0105gn\u0105\u0107 te pytania dalej, poszerzaj\u0105c ich zakres – czy w konflikcie mi\u0119dzy nauk\u0105 a religi\u0105 nie jest przypadkiem tak, \u017ce obie te dziedziny wychodz\u0105 z innych przes\u0142anek filozoficznych? Echa tego pytania pojawiaj\u0105 si\u0119 w ostatniej cz\u0119\u015bci jego ksi\u0105\u017cki, chocia\u017c Gould nie stawia jego wprost. Szkoda, bo samo jego jasne sformu\u0142owanie prowadzi\u0142oby do wniosku, \u017ce konfliktu mi\u0119dzy tymi dziedzinami nie da si\u0119 rozwi\u0105za\u0107 tak \u0142atwo, jak tego chce Gould.<\/p>\n
\n<\/strong>
\nKsi\u0105\u017cka Stephena Jay Goulda<\/a> „Ska\u0142y wiek\u00f3w” (S. J. Gould „Ska\u0142y wiek\u00f3w. Nauka i religia w pe\u0142ni \u017cycia”, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Pozna\u0144 2002) po\u015bwi\u0119cona jest konfliktowi mi\u0119dzy kreacjonistami a ewolucjonistami. Poniewa\u017c ci pierwsi na og\u00f3\u0142, chocia\u017c nie jest to konieczne, odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 w swoich dociekaniach do religii, ksi\u0105\u017cka dotyka w du\u017cym stopniu problemu relacji mi\u0119dzy nauk\u0105 a religi\u0105. Przy czym Gould i tu swoje dociekania ogranicza do chrze\u015bcija\u0144stwa, poszukuj\u0105c historycznych i psychologicznych przyczyn konfliktu mi\u0119dzy chrze\u015bcija\u0144stwem w jego r\u00f3\u017cnych odmianach, a nauk\u0105.
\n
\nWcze\u015bniej jednak przedstawia jego zdaniem \u0142atwy spos\u00f3b na za\u017cegnanie tego konfliktu. Metoda ta jest rzeczywi\u015bcie bardzo prosta. Gould og\u0142asza, \u017ce tego konfliktu by\u0107 nie powinno, poniewa\u017c nauka i religia nie maj\u0105 obszar\u00f3w, na kt\u00f3rych ich dociekania si\u0119 krzy\u017cuj\u0105. Nawet je\u017celi tak jest, to tak by\u0107 nie powinno, bo gdy si\u0119 bli\u017cej przyjrze\u0107 kwestii, oka\u017ce si\u0119, \u017ce nauka i religia wychodz\u0105 z zupe\u0142nie innych perspektyw, operuj\u0105 innym j\u0119zykiem, a przede wszystkim odpowiadaj\u0105 na zupe\u0142nie inne pytania i problemu. Wyra\u017ca to zasada NOMA, czyli Nie Obejmuj\u0105ce si\u0119 MAgisteria. Inne punkty wyj\u015bcia, a w szczeg\u00f3lno\u015bci inny przedmiot zainteresowania, inny zestaw pyta\u0144, na kt\u00f3re odpowiadaj\u0105 obie dziedziny sprawia, \u017ce nauka i religia nie krzy\u017cuj\u0105 si\u0119, a wobec tego nie ma mi\u0119dzy nimi kwestii spornych.<\/p>\n