![\"zaba.jpg\"](\"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/wp-content\/uploads\/2008\/zaba.jpg\" "\\"zaba.jpg\\"")
<\/p>\n<\/p>\n
Czym cz\u0142owiek r\u00f3\u017cni si\u0119 od kamienia?<\/span><\/p>\n W pobli\u017cu Genewy, na pograniczu Francji i Szwajcarii, otworzono dopiero co najnowsze urz\u0105dzenie dla fizyk\u00f3w, a ja w\u0142a\u015bnie przeczyta\u0142em u Stanis\u0142awa Lema podr\u00f3\u017c Ijona Tichego, w kt\u00f3rej natrafia on na przedziwn\u0105 maszyn\u0119.<\/p>\n Ot\u00f3\u017c B\u017cutowie zamieszkuj\u0105cy pewn\u0105 ma\u0142\u0105 planet\u0119 wymy\u015blili urz\u0105dzenie do przechowywanie, kt\u00f3re mia\u0142o rozwi\u0105za\u0107 problem ciasnoty na ich planecie. Poniewa\u017c miejsca na niej jest bardzo ma\u0142o – tak ma\u0142o, \u017ce gdyby wszyscy wyszli z dom\u00f3w, to by si\u0119 na niej nie pomie\u015bcili – to B\u017cutowie przechowywani s\u0105 w niej w formie rozproszkowanej. Gdy Tichy niechc\u0105cy wy\u0142\u0105czy\u0142 to urz\u0105dzenie i rozsypa\u0142 atomy jakiego\u015b akurat rozproszkowanego B\u017cuta wystarczy\u0142o dosypa\u0107 troch\u0119 w\u0119gla, cukru, siarki, wrzuci\u0107 jaki\u015b gw\u00f3\u017ad\u017a, piasek itp., by przywr\u00f3ci\u0107 go do \u017cycia. S\u0142owem maszyna ta produkowa\u0142a \u017cywe organizmy i to od razu w postaci gotowej.<\/p>\n Jest w tej opowie\u015bci dla mnie co\u015b dziwnego. Ot\u00f3\u017c o ile fizycy mog\u0105 sobie w swoich maszynach robi\u0107 r\u00f3\u017cne pr\u00f3bki materii (czy antymaterii), to my\u015bl\u0119, \u017ce aby zrobi\u0107 \u017cywy organizm, trzeba by si\u0119 zabra\u0107 do tego inaczej. Mam silne prze\u015bwiadczenie, \u017ce \u017cycia od podstaw w maszynie zrobi\u0107 si\u0119 po prostu nie da. I nie jest to tylko kwestia wiedzy, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c jest znikoma.<\/p>\n O jej znikomo\u015bci w odniesieniu do \u017cywych organizm\u00f3w przekona\u0142em si\u0119 dzisiaj, gdy przyszed\u0142em na wyst\u0105pienie Jacka Kubiaka na konferencji akurat zorganizowanej w Olsztynie. Trudno by by\u0142o przepu\u015bci\u0107 tak\u0105 okazj\u0119.<\/p>\n Nie powt\u00f3rz\u0119 oczywi\u015bcie, o czym m\u00f3wi\u0142 Jacek, ale co\u015b z tego chyba zrozumia\u0142em. Uderzy\u0142y mnie dwie rzeczy. Po pierwsze, jak jeszcze wci\u0105\u017c du\u017co nie wiadomo o procesach zachodz\u0105cych w \u017cywych organizmach. Po drugie, \u017ce organizmy s\u0105 ogromnie skomplikowane. Mamy do czynienia z mechanizmami, na kt\u00f3re w wyniku ewolucji nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 niekiedy inne mechanizmy. Dochodz\u0105 do tego mniejsze lub wi\u0119ksze ewolucyjne modyfikacje tych mechanizm\u00f3w u poszczeg\u00f3lnych gatunk\u00f3w, czy nawet szczep\u00f3w. Istne k\u0142\u0119bowisko.<\/p>\n Mam wra\u017cenie, \u017ce to wszystko nie mog\u0142o powsta\u0107 inaczej, jak tylko w wyniku ewolucji. Poziom komplikacji organizm\u00f3w jest zbyt du\u017cy, by wi\u0119c doj\u015b\u0107 do niego potrzebna by\u0142a metoda ma\u0142ych kroczk\u00f3w. Efekt jaki jest, ka\u017cdy widzi. Ale \u015bwiadczy to jeszcze o czym\u015b innym – organizm\u00f3w \u017cywych nie da si\u0119 otrzyma\u0107 w maszynach, wyprodukowa\u0107 jak produkuje si\u0119 np. samoch\u00f3d. \u017bycie jest jako\u015b inne. I w\u0142a\u015bnie ta r\u00f3\u017cnica \u017cycia w stosunku do przyrody nieo\u017cywionej tak mnie zastanawia. Nie dziwi\u0119 si\u0119 kreacjonistom, kt\u00f3rzy na jej podstawie wyci\u0105gaj\u0105 wniosek, \u017ce \u017cycie potrzebowa\u0142o oddzielnego aktu kreacji, poniewa\u017c trudno zaakceptowa\u0107, \u017ceby powsta\u0142o z materii nieo\u017cywionej, od kt\u00f3rej tak bardzo si\u0119 r\u00f3\u017cni.<\/p>\n Znam przynajmniej dw\u00f3ch filozof\u00f3w (Pierre Teilhard de Chardin i Ken Wilber), kt\u00f3rzy z tego powodu opowiadali si\u0119 za koncepcj\u0119 szczebli lub poziom\u00f3w \u015bwiata. Na przyk\u0142ad takich: materia, \u017cycie, my\u015bl. Ka\u017cdy z tych poziom\u00f3w funkcjonuje wed\u0142ug swoich charakterystycznych praw, ale ka\u017cdy kolejny z nich wprowadza co\u015b nowego, czego nie ma wcze\u015bniej. Nowe szczeble zawieraj\u0105 i przekraczaj\u0105 szczebel wcze\u015bniejszy. Chodzi o to, \u017ce prawa, kt\u00f3re obowi\u0105zuj\u0105 w odniesieniu do materii nieo\u017cywionej, funkcjonuj\u0105 tak\u017ce w przypadku organizm\u00f3w \u017cywych, ale pojawiaj\u0105 si\u0119 tu inne cechy i inne prawa, kt\u00f3rych pr\u00f3\u017cno by szuka\u0107 na wcze\u015bniejszym etapie. Na przyk\u0142ad: kamie\u0144 i cz\u0142owiek zrzuceni z wie\u017cy b\u0119d\u0105 spada\u0107 mniej wi\u0119cej z tak\u0105 sam\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, ale pr\u00f3\u017cno oczekiwa\u0107 od kamienia, by m\u00f3g\u0142 si\u0119 rozmna\u017ca\u0107.<\/p>\n \u017bycie jest inne w stosunku do materii nieo\u017cywionej. R\u00f3\u017cnica ta jest ogromna. To nie tylko troch\u0119 w\u0119gla, siarki, \u017celaza itp., ale co\u015b znacznie wi\u0119cej. W\u0142a\u015bnie dlatego trudno mi si\u0119 zgodzi\u0107 na maszyn\u0119 B\u017cut\u00f3w, mimo \u017ce to tylko fantastyka.<\/p>\n Grzegorz Pacewicz<\/span><\/p>\n Fot. rainforest_harley, Flickr (CC SA)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Czym cz\u0142owiek r\u00f3\u017cni si\u0119 od kamienia? W pobli\u017cu Genewy, na pograniczu Francji i Szwajcarii, otworzono dopiero co najnowsze urz\u0105dzenie dla fizyk\u00f3w, a ja w\u0142a\u015bnie przeczyta\u0142em u Stanis\u0142awa Lema podr\u00f3\u017c Ijona Tichego, w kt\u00f3rej natrafia on na przedziwn\u0105 maszyn\u0119.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[59,61,2,4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=203"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2493,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/203\/revisions\/2493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}