{"id":247,"date":"2008-12-23T10:30:57","date_gmt":"2008-12-23T09:30:57","guid":{"rendered":"http:\/\/naukowy.blog.polityka.pl\/?p=247"},"modified":"2013-02-23T23:33:54","modified_gmt":"2013-02-23T22:33:54","slug":"blaski-i-cienie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/2008\/12\/23\/blaski-i-cienie\/","title":{"rendered":"Blaski i cienie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
\n<\/strong>Kom\u00f3rki macierzyste mog\u0105 leczy\u0107 cia\u0142o, ale niekoniecznie dusz\u0119.O przydatno\u015bci kom\u00f3rek macierzystych w medycynie regeneracyjnej napisano ju\u017c ca\u0142e tomy. Pok\u0142adane w nich nadzieje s\u0105 rzeczywi\u015bcie w pe\u0142ni uzasadnione. Jednak \u017cadna metoda leczenia nie jest cudowna. R\u00f3wnie\u017c zastosowanie kom\u00f3rek macierzystych nie przyniesie rozwi\u0105zania wszystkich problem\u00f3w medycznych. Niekt\u00f3re mo\u017ce nawet zaostrzy\u0107. <\/strong><\/p>\n

Chyba do\u015b\u0107 powszechnie uwa\u017ca si\u0119 kom\u00f3rki macierzyste za odkrycie ostatnich lat. Bierze si\u0119 to st\u0105d i\u017c, to w\u0142a\u015bnie pod koniec XX wieku i na pocz\u0105tku wieku XXI dowiedzieli\u015bmy si\u0119 o ich niezwyk\u0142ych zdolno\u015bciach przekszta\u0142cania si\u0119 w dowolne kom\u00f3rki organizmu praktycznie na \u017cyczenie eksperymentatora. Jednak kom\u00f3rki te wcale nie s\u0105 nowo\u015bci\u0105, gdy\u017c opisano je ju\u017c ponad 100 lat temu.<\/p>\n

Zapewne po raz pierwszy wspomina o nich – by\u0142y to kom\u00f3rki prekursorowe krwi i naczy\u0144 krwiono\u015bnych zarodka kury, tzw. hemangioblasty – w swoim „Atlasie embryologicznym” z roku 1889 Francuz Mathias Duval. Dwadzie\u015bcia osiem lat p\u00f3\u017aniej (wszystko sz\u0142o w\u00f3wczas wolniej ni\u017c dzi\u015b!) ponownie opisuj\u0105 te same kom\u00f3rki Amerykanie – Frank Lillie i Florence Sabin. Pierwszy dok\u0142adny opis naukowy r\u00f3\u017cnicowania si\u0119 hemangioblast\u00f3w wyszed\u0142 spod pi\u00f3ra Sabin w roku 1917. Poniewa\u017c w roku 1989 przegapiono stulecie odkrycia kom\u00f3rek macierzystych, to mo\u017ce warto b\u0119dzie urz\u0105dzi\u0107 takie obchody przynajmniej w roku 2017 z okazji stulecia odkrycia ich „cudownych” zdolno\u015bci r\u00f3\u017cnicowania si\u0119.<\/p>\n

Prawdopodobnie za 9 lat kom\u00f3rki te b\u0119d\u0105 ju\u017c do\u015b\u0107 powszechnie stosowane do leczenia chor\u00f3b degeneracyjnych m\u00f3zgu (jak choroba Alzheimera czy Parkinsona) i regeneracji zniszczonych chorob\u0105 czy zu\u017cyciem organ\u00f3w cia\u0142a: serca, w\u0105troby, sk\u00f3ry, i zapewne trzustki – co powinno zmieni\u0107 zupe\u0142nie leczenie pewnych form cukrzycy.<\/p>\n

Dzi\u0119ki r\u00f3\u017cnym zabiegom laboratoryjnym mo\u017cna b\u0119dzie przy pomocy tych kom\u00f3rek nie tylko „\u0142ata\u0107 dziury” w organizmie (np. po zawale serca czy przerwaniu rdzenia przed\u0142u\u017conego), ale tak\u017ce wprowadzaj\u0105c do nich odpowiednie formy gen\u00f3w leczy\u0107 niekt\u00f3re choroby genetyczne.<\/p>\n

Ju\u017c dzi\u015b prowadzi si\u0119 eksperymentalne terapie kom\u00f3rkowe. Przy okazji tych do\u015bwiadcze\u0144 wychodz\u0105 jednak na jaw r\u00f3wnie\u017c problemy, kt\u00f3rych raczej nie spodziewano si\u0119 przed przyst\u0105pieniem do eksperyment\u00f3w.<\/p>\n

Wszczepiane do m\u00f3zgu kom\u00f3rki macierzyste mog\u0105 znacznie poprawi\u0107 stan pacjent\u00f3w cierpi\u0105cych na chorob\u0119 Parkinsona. Takie terapie prowadzi we Francji m. in. prof. Marc Peschanski w szpitalu Henri Mondor w Cr\u00e9tail pod Pary\u017cem. Okazuje si\u0119, \u017ce nawet \u015bwietnie dzia\u0142aj\u0105cy przeszczep mo\u017ce stanowi\u0107 dla pacjenta niemo\u017cliwy do zniesienia problem psychologiczny.<\/p>\n

Pewien znakomity skrzypek, kt\u00f3remu Peschanski w ten spos\u00f3b przywr\u00f3ci\u0142 w\u0142adze r\u0119kach, cho\u0107 poprawa zdrowia by\u0142a wyra\u017ana, nie m\u00f3g\u0142 znie\u015b\u0107 – pomimo zaniku drgawek – pozostaj\u0105cej jednak niezdarno\u015bci w\u0142asnych ruch\u00f3w. Cho\u0107 poprawa stanu fizycznego pacjenta by\u0142a dla lekarzy ewidentnym potwierdzeniem sukcesu, to zapad\u0142 on w g\u0142\u0119bok\u0105 depresj\u0119 i pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo.<\/p>\n

Okazuje si\u0119, \u017ce kom\u00f3rki macierzyste mog\u0105 leczy\u0107 cia\u0142o, ale niekoniecznie dusz\u0119. Sam post\u0119p medycyny regeneracyjnej nie wystarczy, by my\u015ble\u0107 o w pe\u0142ni satysfakcjonuj\u0105cym i standardowym jej stosowaniu. Pomoc psychologiczna i psychiatryczna jest r\u00f3wnie wa\u017cna. Dlatego obietnice wi\u0105zane z zastosowaniami kom\u00f3rek macierzystych dla najlepiej wtajemniczonych pozostaj\u0105 ci\u0105gle jedynie, cho\u0107 powa\u017cnymi, ale tylko obietnicami.<\/p>\n

Jacek Kubiak<\/strong><\/p>\n

Fot. tom.arthur, Flickr (CC SA)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kom\u00f3rki macierzyste mog\u0105 leczy\u0107 cia\u0142o, ale niekoniecznie dusz\u0119.O przydatno\u015bci kom\u00f3rek macierzystych w medycynie regeneracyjnej napisano ju\u017c ca\u0142e tomy. Pok\u0142adane w nich nadzieje s\u0105 rzeczywi\u015bcie w pe\u0142ni uzasadnione. Jednak \u017cadna metoda leczenia nie jest cudowna. R\u00f3wnie\u017c zastosowanie kom\u00f3rek macierzystych nie przyniesie rozwi\u0105zania wszystkich problem\u00f3w medycznych. Niekt\u00f3re mo\u017ce nawet zaostrzy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[61,6],"tags":[37,36,38],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/247"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=247"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/247\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2481,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/247\/revisions\/2481"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=247"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=247"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/naukowy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=247"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}